ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੱਚ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਉਹ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਜਾਲ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਾਲ ਕੱਛੂਆਂ, ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਕੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਠੋਸ ਉਪਾਅ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਉਹ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਜਾਲ ਹਨ ਜੋ ਤੂਫ਼ਾਨ, ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ, ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਗਲਤੀ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਲ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ — ਇਹ 'ਭੂਤ ਮੱਛੀ ਫੜਨ' ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂ, ਡੌਲਫਿਨ, ਸ਼ਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ ਫਸ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕੋਰਲ ਰੀਫਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਲਾਂ ਦੀ ਘਾਤਕਤਾ ਇਸ ਲਈ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੈਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗੰਧ ਹੋਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਫਿਰ ਖੁਦ ਵੀ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ 'ਬਾਈ-ਕੈਚ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੱਕ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਇਕੱਲਾ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ 30 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਔਸਤਨ 10 ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦਾ ਸੰਕਟ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟ ਭਾਵੇਂ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਧਾਰਾਵਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਤੱਕ ਲਿਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 2,000 ਟਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਜਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਫੜ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਪੈਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਦੁਰਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੇ ਕਾਰਨ: ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਖਰਾਬ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਾਲਾਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ, ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣਾ, ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਾਦਸਾਗ੍ਰਸਤ ਹੋਣਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਰਾਲਿੰਗ, ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ 'ਤੇ ਖਿੱਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨ ਹੈ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ ਜੋ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪਟਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦਾ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਕਿਹੜੇ ਜਾਨਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ, ਡੌਲਫਿਨਾਂ, ਸ਼ਾਰਕਾਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਜਾਲ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੱਛੂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਨਾਲ ਉਹ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 100,000 ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

“ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੌਨ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਪੂਰੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਰਿਕਵਰੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਗੋਤਾਖੋਰ ਟੀਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਹੈ ਨਵੇਂ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਬਾਇਓਡੀਗਰੇਡੇਬਲ ਸਮੱਗਰੀ ਤੋਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਣ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੜ ਜਾਣ।

ਤੀਜਾ ਕਦਮ ਹੈ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦੇਣਾ। ਕੁਝ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਖਾਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਕੇ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦਾ ਵੀ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੀ ਨੀਤੀਆਂ ਹਨ?

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ 'ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਨਿਯਮ' ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਾਲ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗੁਆਚੇ ਹੋਏ ਜਾਲਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਤੱਟਵਰਤੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਕੁਝ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਅਰਾਵਲੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ', ਨੇ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਰਿਕਵਰੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਬਾਰੇ ਆਮ ਮਿੱਥਾਂ ਅਤੇ ਤੱਥ

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਕੀਮਤ: ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਗੁਆਚੇ ਜਾਲਾਂ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 20,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੂੜੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੱਟ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਇਸ ਲਈ, ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹਰ ਰੁਪਇਆ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ 5 ਰੁਪਏ ਦਾ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਕੀ ਹਨ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਉਹ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਜਾਲ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਾਲ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ ਮਾਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਭੂਤ ਜਾਲ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੈਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ, ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ, ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 2,000 ਟਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂਆਂ, ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਕਾਂ ਸਮੇਤ ਕਈ ਲੁਪਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਕੇ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੱਪੜੇ, ਬੈਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਉਤਪਾਦ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਜਾਲ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਬਾਇਓਡੀਗਰੇਡੇਬਲ ਜਾਲ ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਹਨ?

ਬਾਇਓਡੀਗਰੇਡੇਬਲ ਜਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਜਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੜਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਛੋਟੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕਣ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹੈ ਜਾਲਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਚਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ।

ਸਿੱਟਾ: ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?

ਗੋਸਟ ਨੈੱਟ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਖਪਤਕਾਰ ਵਜੋਂ, ਅਸੀਂ ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਅਭਿਆਸਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨ ਲਈ