సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని రక్షించడం: బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌పై నిపుణులతో సంభాషణ

<b>షార్ట్ ఆన్సర్:</b> బాటమ్ ట్రావెలింగ్ అనేది సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీసే చేపల వేట పద్ధతి, ఇది సముద్రపు అడుగు భాగంలో ఉన్న పర్యావరణ వ్యవస్థలను నాశనం చేస్తుంది. ఇది పగడపు దిబ్బలు, సీగ్రాస్ బెడ్స్ మరియు సముద్ర జీవరాశికి నిలయమైన ప్రాంతాలను ధ్వంసం చేస్తుంది. డాక్టర్ ప్రవీణ్ కుమార్, మెరైన్ బయాలజిస్ట్, ఈ పద్ధతి యొక్క దుష్ప్రభావాలను మరియు సుస్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయాల గురించి వివరిస్తారు.

నేటి ప్రపంచంలో, ఆహార ఉత్పత్తి పద్ధతులు పర్యావరణంపై చూపుతున్న ప్రభావాలపై ప్రజల్లో అవగాహన పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా, సముద్రం నుండి వచ్చే ఆహారం విషయానికి వస్తే, బాటమ్ ట్రావెలింగ్ వంటి పద్ధతులు సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. మన మహాసముద్రాలు భూమిపై జీవనానికి మూలాధారం, వాటి ఆరోగ్యం మొత్తం పర్యావరణానికి కీలకం. విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్, మెరైన్ బయాలజీ విభాగం, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం, డాక్టర్ ప్రవీణ్ కుమార్ గారితో ఈ అంశంపై సంభాషించాము.

బాటమ్ ట్రావెలింగ్ అంటే ఏమిటి మరియు అది సముద్ర జీవవైవిధ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?

బాటమ్ ట్రావెలింగ్ అనేది రొయ్యలు, పీతలు, మరియు కొన్ని రకాల చేపలను పట్టుకోవడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉపయోగిస్తున్న ఒక చేపల వేట పద్ధతి. దీనిలో, భారీ వలలను సముద్రపు అడుగు భాగంలో లాగి, అక్కడ నివసించే జీవులను పట్టుకుంటారు. ఈ వలలు చాలా బరువుగా ఉంటాయి మరియు తరచుగా రోలర్లు లేదా చైన్‌లను కలిగి ఉంటాయి, ఇవి సముద్రపు అడుగున ఉన్న రాళ్లను, పగడపు దిబ్బలను మరియు ఇతర సహజ పర్యావరణ వ్యవస్థలను నాశనం చేస్తాయి.

ఈ పద్ధతి సముద్రపు జీవవైవిధ్యంపై వినాశకరమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఉదాహరణకు, సముద్రపు అడుగు భాగంలో ఉండే స్పంజికలు, పగడాలు మరియు సీగ్రాస్ బెడ్స్ వంటి సున్నితమైన ఆవాసాలు ట్రావెలింగ్ వల్ల నాశనమవుతాయి. ఇవి అనేక సముద్ర జీవులకు ఆశ్రయం, ఆహారం మరియు సంతానోత్పత్తికి స్థానాన్ని అందిస్తాయి. ఈ ఆవాసాలు నాశనమవడం వల్ల చేపల సంఖ్య తగ్గిపోతుంది, మరియు బైక్యాచ్ (లక్ష్యం కాని జీవులు వలలో చిక్కుకోవడం) సమస్య తీవ్రమవుతుంది. వరల్డ్ వైడ్ ఫండ్ ఫర్ నేచర్ (WWF, 2023) ప్రకారం, ట్రావెలింగ్ వల్ల పట్టుబడిన చేపల్లో 50% వరకు బైక్యాచ్‌గా ఉంటాయి, వాటిలో చాలా వాటిని తిరిగి సముద్రంలోకి విసిరివేసినప్పుడు చనిపోతాయి.

భారత తీరప్రాంతంలో బాటమ్ ట్రావెలింగ్ వల్ల కలిగే ప్రధాన పర్యావరణ ఆందోళనలు ఏమిటి?

భారతదేశం సుదీర్ఘమైన తీరప్రాంతాన్ని మరియు గొప్ప సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉంది. అయితే, ఇక్కడ కూడా బాటమ్ ట్రావెలింగ్ తీవ్రమైన సమస్యలను సృష్టిస్తోంది. ముఖ్యంగా, రొయ్యల వేట కోసం విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్న ఈ పద్ధతి, మడ అడవులు (mangroves) మరియు పగడపు దిబ్బలకు దగ్గరగా ఉన్న ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేస్తుంది. 'సెంట్రల్ మెరైన్ ఫిషరీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్' (CMFRI, 2023) నివేదించిన దాని ప్రకారం, ఈ పద్ధతి వల్ల తీరప్రాంతాలలో ఉండే కొన్ని చేప జాతులు అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్నాయి, వాటి గుడ్లు మరియు చిన్న చేపలు కూడా వలల్లో చిక్కుకుని నశిస్తున్నాయి.

మరో ప్రధాన ఆందోళన ఏమిటంటే, సముద్రపు అడుగు భాగపు పర్యావరణ వ్యవస్థల్లో చెదిరిన అచ్చుల కారణంగా కార్బన్ విడుదల అవుతుంది. భూమి వలెనే సముద్రాలు కూడా పెద్ద మొత్తంలో కార్బన్‌ను నిల్వ చేస్తాయి. బాటమ్ ట్రావెలింగ్ వల్ల ఈ కార్బన్ స్పీసీస్‌ విడుదల అవుతుంది, ఇది వాతావరణ మార్పులకు కారణమవుతుంది. ఇది వాతావరణ మార్పులకు కారణమవుతుంది. పర్యావరణ సమతుల్యత దెబ్బతినడమే కాకుండా, చేపలు పట్టేవారి జీవనోపాధిపై కూడా langfristiga ప్రభావాన్ని చూపుతుంది, ఎందుకంటే చేపల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గిపోతుంది.

“బాటమ్ ట్రావెలింగ్ సముద్రపు ఆహార గొలుసును నేరుగా, తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇది కేవలం చేపలను మాత్రమే కాకుండా, వాటి ఆవాసాలను కూడా నాశనం చేస్తుంది, ఇది సుదీర్ఘ కాలంలో మొత్తం పర్యావరణ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తుంది.”

సుస్థిరమైన చేపల వేట పద్ధతులు బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌కు ప్రత్యామ్నాయంగా ఎలా ఉంటాయి?

నిజానికి, సుస్థిరమైన చేపల వేట పద్ధతులు బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌కు మెరుగైన ప్రత్యామ్నాయాలు. హ్యాండ్‌లైన్ ఫిషింగ్, వల వేట (గిల్‌నెట్టింగ్), మరియు లైన్ అండ్ హుక్ ఫిషింగ్ వంటి పద్ధతులు చేపలను ఎంపిక చేసి పట్టడానికి వీలు కల్పిస్తాయి, బైక్యాచ్‌ను తగ్గిస్తాయి. ఈ పద్ధతులు సముద్రపు అడుగు భాగానికి ఎటువంటి నష్టం కలిగించవు, తద్వారా పర్యావరణ వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది.

అంతేకాకుండా, నియంత్రిత ఆకువాకల్చర్ (ఆక్వాకల్చర్), లేదా కోయాంక్వల్చర్ వంటి పద్ధతులు ఆహార భద్రతకు దోహదపడతాయి. ముఖ్యంగా, మొక్కల ఆధారిత ఆహార ఎంపికలను ప్రోత్సహించడం ద్వారా సముద్ర జీవులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించవచ్చు. ఇది చేపల సంఖ్యను పెంచడానికి, సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలను పునరుద్ధరించడానికి సహాయపడుతుంది. వినియోగదారులు కూడా తాము కొనుగోలు చేసే సముద్ర ఉత్పత్తులను ఎంపిక చేసుకోవడంలో అప్రమత్తంగా ఉండాలి, సుస్థిరమైన పద్ధతులతో పట్టిన వాటిని మాత్రమే ఎంచుకోవాలి.

సుస్థిరమైన వ్యవసాయ పద్ధతుల ద్వారా వ్యవసాయ పర్యావరణ వ్యవస్థను ఎలా కాపాడుకోవచ్చు?

వ్యవసాయ పర్యావరణ వ్యవస్థను సుస్థిరంగా ఉంచడానికి అనేక పద్ధతులు ఉన్నాయి. పంటల మార్పిడి, సేంద్రీయ ఎరువుల వాడకం, నీటి సంరక్షణ, మరియు జన్యు వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం వంటివి ఇందులో ఉంటాయి. పురుగుమందులు మరియు రసాయన ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించడం ద్వారా నేల ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచవచ్చు మరియు స్థానిక జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడవచ్చు. అంతేకాకుండా, వ్యవసాయ భూములలో అదనంగా చెట్లను నాటడం, నీటి వనరులను కాపాడటం కూడా పర్యావరణ సమతుల్యతకు తోడ్పడుతుంది.

బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌ను నియంత్రించడానికి ప్రభుత్వాలు మరియు అంతర్జాతీయ సంస్థలు తీసుకుంటున్న చర్యలు ఏమిటి?

ప్రపంచవ్యాప్తంగా బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌ను నియంత్రించడానికి అనేక ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి. అనేక దేశాలు బాటమ్ ట్రావెలింగ్ చేయడాన్ని నిషేధించాయి. 'యునైటెడ్ నేషన్స్ జనరల్ అసెంబ్లీ' (UNGA) అనేక తీర్మానాలను ఆమోదించింది, లోతైన సముద్రపు ట్రావెలింగ్‌పై తాత్కాలిక నిషేధాన్ని అమలు చేయాలని సూచించింది. భారతదేశంలో, కొన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు (ఉదాహరణకు, కేరళలో రొయ్యల ట్రావెలింగ్‌పై నిషేధం), పాత బోట్లకు మరియు చేపలు పట్టే కాలానికి కొన్ని ఆంక్షలు విధించాయి. అయితే, మరింత కఠినమైన నియంత్రణలు మరియు అమలు అవసరం.

అంతర్జాతీయంగా, 'టౌన్సయాన్సీ' వంటి సంస్థలు ట్రావెలింగ్‌ను నిషేధించుటకు ప్రచారం నిర్వహిస్తున్నాయి, మరియు 'మెరైన్ స్టీవార్డ్‌షిప్ కౌన్సిల్' (MSC) సర్టిఫికేషన్ అనేది సుస్థిరమైన చేపల వేట పద్ధతులను ప్రోత్సహిస్తుంది. వినియోగదారులు MSC-ధృవీకరించబడిన ఉత్పత్తులను ఎంచుకోవడం ద్వారా ఈ ప్రయత్నాలకు మద్దతు ఇవ్వగలరు.

తీరప్రాంతం నివాసులు మరియు చేపలు పట్టే కమ్యూనిటీలపై నియంత్రణల ప్రభావం ఏమిటి?

బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌పై నియంత్రణలు స్వల్పకాలంలో చేపలు పట్టే కమ్యూనిటీలపై ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు. అయితే, దీర్ఘకాలంలో, ఆరోగ్యకరమైన సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలు చేపల సంఖ్యను పెంచుతాయి, ఇది ఈ కమ్యూనిటీలకు సుస్థిరమైన జీవనోపాధిని అందిస్తాయి. ప్రత్యామ్నాయ జీవనోపాధి అవకాశాలను కల్పించడం, సుస్థిరమైన పద్ధతులకు మారడానికి సహాయం చేయడం, మరియు శిక్షణ కార్యక్రమాలను అందించడం వంటివి ప్రభుత్వాలు చేపట్టాలి. ఇది పర్యావరణానికి మరియు మానవాళికి కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.

వ్యక్తులుగా మనం సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని రక్షించడానికి ఏమి చేయగలం?

వ్యక్తులుగా మనం చేయగలిగినవి చాలా ఉన్నాయి. ముందుగా, సుస్థిరమైన పద్ధతులలో పట్టిన చేపలను మాత్రమే కొనుగోలు చేయడం, లేదా మొక్కల ఆధారిత ఆహార ఎంపికలకు మారడం ద్వారా సముద్ర జీవుల మీద ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు. 'ఫిష్ వాచ్ ఇండియా' వంటి కార్యక్రమాలు ఏ చేపలను సుస్థిరమైన పద్ధతులలో పట్టారో సమాచారాన్ని అందిస్తాయి. రెండవది, ప్లాస్టిక్ వాడకాన్ని తగ్గించడం మరియు సముద్ర కాలుష్యాన్ని నివారించడం. మన రోజువారీ ఎంపికలు మహాసముద్రాల ఆరోగ్యానికి దోహదపడతాయి.

మూడవది, సముద్ర పరిరక్షణ గురించి అవగాహన కల్పించడం మరియు ప్రభుత్వాలకు నిబంధనలను కఠినతరం చేయమని విజ్ఞప్తి చేయడం. స్థానిక పరిరక్షణ సమూహాలలో చేరడం లేదా వాటికి మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా మనం సానుకూల మార్పులో భాగం కాగలం. చివరిగా, మన జీవనశైలి ఎంపికలు పర్యావరణంపై చూపగల ప్రభావాన్ని గుర్తించడం చాలా ముఖ్యం. 'మండల-ప్రాంతీయ స్వపణాలను రక్షించుము' వంటి సంస్థలు సముద్ర సంరక్షణ దిశగా కృషి చేస్తున్నాయి.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

బాటమ్ ట్రావెలింగ్ పూర్తిగా నిషేధించబడాలా?

బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌ను పూర్తిగా నిషేధించాలా వద్దా అనే దానిపై భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. పర్యావరణవేత్తలు మరియు కొందరు శాస్త్రవేత్తలు దాని వినాశకరమైన ప్రభావాలను బట్టి నిషేధించాలంటారు. అయితే, ఫిషింగ్ కమ్యూనిటీల జీవనోపాధిని పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. అనేక దేశాలు కొన్ని ప్రాంతాలలో లేదా నిర్దిష్ట రకాల వలల వాడకాన్ని నిషేధించాయి, ఇది ఒక మధ్యేమార్గం. నియంత్రణలను కఠినతరం చేయడం మరియు సుస్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయాలకు మారడానికి ప్రోత్సహించడం అనేది ఒక సమతుల్య విధానం.

బాటమ్ ట్రావెలింగ్ వల్ల కొన్ని ప్రయోజనాలు ఉన్నాయా?

ప్రస్తుతం, బాటమ్ ట్రావెలింగ్ విస్తృతమైన ఆహార ఉత్పత్తికి, ముఖ్యంగా రొయ్యలు మరియు కొన్ని రకాల చేపలకు ఉపయోగపడుతుంది. ఇది సాపేక్షంగా ఎక్కువ పరిమాణంలో చేపలను పట్టడానికి వీలు కల్పిస్తుంది, తద్వారా మార్కెట్ డిమాండ్‌ను తీరుస్తుంది. స్వల్పకాలిక ఆర్థిక ప్రయోజనాలు ఉన్నప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక పర్యావరణ మరియు సామాజిక వ్యయాలు ఈ స్వల్పకాలిక ప్రయోజనాలను మించిపోతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. సుస్థిరమైన ప్రత్యామ్నాయాల అభివృద్ధికి ఇది అవరోధంగా నిలుస్తుంది.

భారతదేశంలో సముద్ర పరిరక్షణకు ఏ ఏ సంస్థలు కృషి చేస్తున్నాయి?

భారతదేశంలో సముద్ర పరిరక్షణకు అనేక ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర సంస్థలు కృషి చేస్తున్నాయి. ఇందులో 'సెంట్రల్ మెరైన్ ఫిషరీస్ రీసెర్చ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్' (CMFRI), 'భారతీయ వన్యప్రాణి సంస్థ' (WII), WWF-ఇండియా, మరియు అనేక స్థానిక NGOs ఉన్నాయి. ఈ సంస్థలు పరిశోధన, విధాన రూపకల్పన, అవగాహన కల్పన మరియు క్షేత్రస్థాయి పని ద్వారా సముద్రపు జీవవైవిధ్యాన్ని కాపాడటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాయి. 'తీరప్రాంత పర్యావరణ పరిరక్షణ మరియు నిర్వహణ కేంద్రం' (NCCCM) కూడా పర్యావరణ సమతుల్యతకు తోడ్పడుతుంది.

మొక్కల ఆధారిత ఆహారం సముద్ర జీవవైవిధ్యాన్ని ఎలా కాపాడగలదు?

మొక్కల ఆధారిత ఆహార ఎంపికలకు మారడం వల్ల సముద్ర జీవవైవిధ్యాన్ని గణనీయంగా కాపాడవచ్చు. మాదకద్రవ్య రహిత ఆహారం, ముఖ్యంగా చేపలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం వల్ల చేపల వేటపై ఒత్తిడి తగ్గుతుంది. ఇది సముద్రపు జీవులకు సంతానోత్పత్తికి మరియు పునరుద్ధరణకు సమయాన్ని ఇస్తుంది. ఈ మార్పు కేవలం ఆహార భద్రతను మెరుగుపరచడమే కాకుండా, సముద్ర పర్యావరణ వ్యవస్థలను ఆరోగ్యంగా ఉంచడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఇది స్థిరమైన ఆహార వ్యవస్థకు ఒక కీలక అంశం.

బాటమ్ ట్రావెలింగ్‌ వల్ల అదనంగా ఏ ఏ పర్యావరణ సమస్యలు తలెత్తుతాయి?

బాటమ్ ట్రావెలింగ్ వల్ల కేవలం పర్యావరణ వ్యవస్థ విధ్వంసం మాత్రమే కాకుండా, అదనంగా అనేక సమస్యలు తలెత్తుతాయి. సముద్రపు అడుగుభాగంలో అంతకముందు నిలిచిపోయిన కార్బన్ విడుదలై వాతావరణ మార్పులకు దోహదపడుతుంది. అంతేకాకుండా, గొట్టాలను ఉపయోగించడం వల్ల సముద్రపు అడుగున ఉండే కర్బన నిల్వలు విడుదలవుతాయి, ఇది సముద్రపు ఆమ్లత్వం పెరుగుదలకు కూడా దారితీస్తుంది. ఇది సముద్ర జీవుల వృద్ధి మరియు మనుగడపై ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. సముద్ర వలలు కూడా మైక్రోప్లాస్టిక్‌లుగా విడిపోయి సముద్ర జీవులకు హాని కలిగిస్తాయి.