ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਕਰੂਰ ਸੱਚ: ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਡਾਲਫਿਨ-ਸਹਾਇਕ ਥੈਰੇਪੀ (DAT) — ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਲਾਨੀ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨਾਲ ਤੈਰਦੇ ਹਨ — ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ, ਕੈਦ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਖਤਰੇ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972 ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਥਾਰਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਸਲੇਟੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਕਰੂਰ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਸਹਾਇਕ ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡੇਵਿਡ ਨਥਨਸਨ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨਾਲ ਤੈਰਨਾ ਆਟਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਹਿਕਮੀ ਸਮੀਖਿਆ ਵਾਲਾ ਅਧਿਐਨ ਇਹਨਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਹਨ?

ਨਹੀਂ। 2019 ਵਿੱਚ, ਜਰਨਲ 'ਐਨਥਰੋਜ਼ੋਸ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਨੇ DAT ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਵੇਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਸੁਧਾਰ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਖਿਡੌਣਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ DAT ਨੂੰ ਇੱਕ ਛਦਮ-ਵਿਗਿਆਨ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਨ ਅਕੈਡਮੀ ਆਫ਼ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕਸ ਨੇ 2011 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ DAT ਨੂੰ 'ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਿੰਨੀ ਕਰੂਰ ਹੈ?

ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਤਾਈਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਲ ਭਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫੜੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਣਾਅ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਫੜਨ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ।

ਜੋ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਬਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਛੋਟੇ, ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਂਕ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 1/10,000ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸ਼ੋਅ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਅਕਸਰ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਅੱਧੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

“ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਸਦੀਵੀ ਯਾਤਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੰਨੀਆਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਹਨ ਕਿ ਕੈਦ ਦਾ ਤਣਾਅ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਥੈਰੇਪੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੈ।”

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਕੈਦ ਦਾ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਉਹਨਾਂ ਕੁਝ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਚੇਤਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਨਾਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ (ਹਰ ਡਾਲਫਿਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੀਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸੋਗ ਮਨਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਡੂੰਘਾ ਨੈਤਿਕ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਖਤਰੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਜ਼ੂਨੋਸਿਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਲਾਗਾਂ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਧੱਕੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਅਕਸਰ ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਹਮਲਾਵਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। 2022 ਵਿੱਚ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਲਫਿਨ ਨੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੱਟ ਲਿਆ ਸੀ ਜੋ ਥੈਰੇਪੀ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972 ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਥਾਰਟੀ (CZA) ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਡਾਲਫਿਨ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। 2013 ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ 'ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਅਕਤੀ' ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਡਾਲਫਿਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਥੈਰੇਪੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਸਥਾਈ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੈਟਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਡਾਲਫਿਨ (Platanista gangetica) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ। ਇਹਨਾਂ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ।

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਕਲਪ ਕੀ ਹਨ?

ਪਸ਼ੂ-ਸਹਾਇਕ ਥੈਰੇਪੀ (AAT) ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਜਾਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ AAT ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਗ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਥੈਰੇਪਿਸਟਾਂ ਲਈ, ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਣਾ ਬਿਹਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਔਕੂਪੇਸ਼ਨਲ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਥੈਰੇਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਖਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਡਾਲਫਿਨ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਥੈਰੇਪੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਵਹਾਰਕਤਾ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਯਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਐਕਟ 1972 ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨਾ ਅਤੇ ਰੱਖਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਚਿੜੀਆਘਰ ਅਥਾਰਟੀ ਨੇ 2014 ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਨਵੇਂ ਡਾਲਫਿਨ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਕਿੰਨਾ ਖਰਚੀਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ, ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ $200 ਤੋਂ $1,500 (ਲਗਭਗ ₹17,000 ਤੋਂ ₹1,25,000) ਤੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਕੋਰਸ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ 5-10 ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਕਮ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੇ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਅਕਸਰ ਸੈਲਾਨੀ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ। ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਪੇਪਟਿਕ ਅਲਸਰ, ਨਿਮੋਨੀਆ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ 40-50 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਕਸਰ 10-15 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤਣਾਅ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਕਿੱਥੇ ਉਪਲਬਧ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫਿਲਹਾਲ ਕੋਈ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨੇੜਲੇ ਰਾਜਾਂ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?

ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਐਨੀਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ (WAP), ਹਿਊਮਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ, ਅਤੇ ਡਾਲਫਿਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪੀਪਲ ਫਾਰ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿੱਟਾ: ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦਿਓ, ਥੈਰੇਪੀ ਨਹੀਂ ਕੈਦ ਵਿੱਚ

ਡਾਲਫਿਨ ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਧੋਖਾ ਹੈ — ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਲਈ ਵੀ। ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਮੁਨਾਫੇ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਖੁਦ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ — ਬਿਆਸ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਦੇ ਕੇ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਰੂਰ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਦਇਆ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਈਏ।