ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਦੀਆਂ 8 ਮਿੱਥਾਂ ਡਿਬੰਕਡ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਸੱਚ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਹਾਂ, ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾਲ ਉਲਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ, ਜਾਦੂ ਨਹੀਂ। ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ, ਫਲ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈਆਂ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 1: ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਭਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ — ਇਹ ਕਦੇ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਇਸਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਦੇ ਅਧਿਐਨ DiRECT (2018) ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ 46% ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਸਖਤ ਕੈਲੋਰੀ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਨਾਲ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ, ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚੌਲ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ ਹਨ, ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 2: ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਮੀਟ ਖਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਮੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਾ. ਨੀਲ ਬਰਨਾਰਡ ਦੇ ਅਧਿਐਨਾਂ (ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ, 2017) ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਮੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਨਿਯੰਤਰਣ ਲਈ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।

ਮਿੱਥ 3: ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ

ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਵਿਭਿੰਨ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਕਾਬੁਲੀ ਚਣਾ, ਟੋਫੂ, ਅਤੇ ਕੁਇਨੋਆ ਵਰਗੇ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ 8-15 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ICMR (2020) ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਲਈ 0.8-1 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਇਸਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਮੁੱਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 4: ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ

ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਸਮਾਈ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਵਰਡ ਅਧਿਐਨ (2014) ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਪੂਰੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬਲੂਬੇਰੀ ਅਤੇ ਸੇਬ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੇਲੇ ਅਤੇ ਅੰਬ ਜਿਹੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 5: ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡਰੇਟ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਅਸੰਭਵ ਹੈ

ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਚੌਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਾਜਰਾ, ਜਵਾਰ ਅਤੇ ਰਾਗੀ ਵਰਗੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਗਲਾਈਸੇਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਰਾਜੇਸ਼ ਕੇਸਰੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਖੁਰਾਕ ਮਾਹਰ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟੇ ਨੂੰ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜਾਂ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧਾਉਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।"

ਮਿੱਥ 6: ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਸਿਰਫ ਕਸਰਤ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ

ਕਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਕੱਲੀ ਕਸਰਤ ਖੁਰਾਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਉਲਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਅਮੈਰੀਕਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2023) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 150 ਮਿੰਟ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਸੈਰ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕੈਲੋਰੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕਿਸਾਨੀ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇਕਰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਕਸਰਤ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਹੀ ਅਸਲ ਹੱਲ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 7: ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਮਹਿੰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਗਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਕਿਲੋ ਦਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹80-120 ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਕਿਲੋ ਮੀਟ ₹300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ICMR ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਗਾਈਡ (2020) ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਘੱਟ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 8: ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ

ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਖਤਰਨਾਕ ਮਿੱਥ ਹੈ। ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚ-ਕੈਲੋਰੀ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਭੋਜਨਾਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੂਦ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜਿਸਟ, ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: "ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਥਾਈ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਕਸਰਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇੱਕ ਅਸਥਾਈ ਇਲਾਜ।"

ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ: ਅਸਲ ਅੰਕੜੇ

ਉਪਰੋਕਤ ਤੁਲਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਫਲ਼ੀਆਂ ਦਾ ਗਲਾਈਸੇਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਾਗਤ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ

ਡਾ. ਨੀਲ ਬਰਨਾਰਡ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਐਨ (2017) ਵਿੱਚ, ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ 43% ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਵਾਈ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਾ. ਮਾਈਕਲ ਗ੍ਰੇਗਰ ਦੀ 'ਨਿਊਟ੍ਰੀਫੈਕਟਸ' ਰਿਪੋਰਟ (2022) ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ HbA1c ਨੂੰ 0.8-1.2% ਤੱਕ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਈ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।

ਚਾਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਦਰ 46% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਪਰ 24 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਕਦਮ

ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ, ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। DiRECT ਅਧਿਐਨ (2018) ਵਿੱਚ 46% ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਥਾਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਤਬਦੀਲੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, 3 ਤੋਂ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਧਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਿਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ, ਭਾਰ, ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਬਦੀਲੀ ਹੌਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਪੰਜਾਬੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਿਲਕੁਲ। ਰਵਾਇਤੀ ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਾਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਰਿਫਾਇੰਡ ਆਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਬਦਲਣਾ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘਟਾਉਣੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ। ਛੋਲੇ, ਮਸੂਰ ਦੀ ਦਾਲ, ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ।

ਕੀ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਬਣਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ B12, ਆਇਰਨ, ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ-3 ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਕਾਂ ਜਾਂ ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਭੋਜਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ।

ਕੀ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ/ਸਕਦੀ ਹਾਂ?

ਸਿਰਫ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਦਵਾਈਆਂ ਬੰਦ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਆਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਚਾਨਕ ਦਵਾਈਆਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।

ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟਦਾ ਹੈ?

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਲੋਰੀ ਘੱਟ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਰਵਰਡ ਅਧਿਐਨ (2019) ਵਿੱਚ, ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 4.5 ਕਿਲੋ ਭਾਰ ਘਟਾਇਆ। ਭਾਰ ਘਟਣਾ ਇਨਸੁਲਿਨ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਰਿਵਰਸਲ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways)

**ਸਰੋਤ:** ICMR-INDIAB ਅਧਿਐਨ (2023), DiRECT ਅਧਿਐਨ (2018), ਡਾ. ਨੀਲ ਬਰਨਾਰਡ ਦੀ ਖੋਜ (2017), ਹਾਰਵਰਡ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਪਬਲਿਕ ਹੈਲਥ (2014, 2019), ਅਮੈਰੀਕਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ (2023), ਡਾ. ਰਾਜੇਸ਼ ਕੇਸਰੀ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਡਾ. ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸੂਦ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ।