ਅੰਦਰ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਸੱਚ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਡੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਮੀਟ ਲਈ ਵੀ ਅਣ-ਆਰਥਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਹੈ ਜੋ ਅੰਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਤਲ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਵਿਆਪਕ ਉਪਯੋਗ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। (ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ, VegEco)

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੈਚਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਵੀਡੀਓ

ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹੈਚਰੀ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਵੀਡੀਓ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਕਨਵੇਅਰ ਬੈਲਟ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕੋਈ ਅਲੱਗ ਨਹੀਂ ਸੀ — ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਫਿਲਮਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਹੰਗਾਮਾ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਇਸਨੂੰ 'ਆਮ ਅਭਿਆਸ' ਦੱਸ ਕੇ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਕ ਹੈਚਰੀ ਮਾਲਕ ਨੇ ਨਾਮ ਨਾ ਛਾਪਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਇਹ ਕੋਈ ਭੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦੇ ਹਾਂ।' ਪਰ ਕੀ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ? ਕੀ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਲੇਖ ਇਸੇ ਸਵਾਲ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ: ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਬੂਤ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਜਰਮਨ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ 2022 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਨੇ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 45 ਮਿਲੀਅਨ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ — ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਲਾਨਾ 200 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਰ ਚੂਜ਼ੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ 2023 ਦੇ ਡੇਟਾ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅੰਡਾ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੇਅਰ ਪੰਛੀ ਪਾਲਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਨਰ ਚੂਜ਼ੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੋਲਟਰੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੀ 2024 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ।

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕੇ: ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ ਤੋਂ ਮੈਕਰੇਟਰ ਤੱਕ

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਤਰੀਕਾ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਗੈਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਘੁੱਟਣਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਦਯੋਗ 'ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਨਵੀ' ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਵੀ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਿੰਟ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਕਰੇਟਰ (ਪੀਸਣ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੀਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਹੈਚਰੀ ਅਕਸਰ ਸਸਤੇ ਤਰੀਕੇ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਥੈਲੇ ਵਿੱਚ ਦਮ ਘੁੱਟਣਾ ਜਾਂ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਗਲਾ ਘੁੱਟਣਾ।

ਇਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਰ ਚੂਜ਼ੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਘੰਟੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੰਕੜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਅਰਬਾਂ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਜਾਨਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੈ।

ਅਸੀਂ ਕੀ ਪਾਇਆ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਅਸਲ ਪੈਮਾਨਾ

ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਤਿੰਨ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ — ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ — ਦੇ 15 ਹੈਚਰੀਆਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 13 ਹੈਚਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੋਲ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੈਚਰੀ ਵਿੱਚ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ 'ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ' ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਰੂਐਲਟੀ ਟੂ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਐਕਟ (1960) ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾੜਾ ਹੈਚਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਲਾਭ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੈ। ਨਰ ਚੂਜ਼ੇ ਅੰਡੇ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ ਘਾਟੇ ਦਾ ਸੌਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸੋਚ ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਗਭਗ ₹3,000 ਕਰੋੜ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ — ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਤੀ ਚੂਜ਼ਾ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਤੀ ਅੰਡਾ ਲਗਭਗ ₹2 ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ: ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਅਤੇ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿਧੀ

ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਧੀ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਰੂਣ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਹਾਰਮੋਨ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਧੀ, ਜੋ ਅੰਡੇ ਦੇ ਤਰਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਰਮੋਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਧੀਆਂ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਨਰ ਭਰੂਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ, 2024 ਤੋਂ ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ 2027 ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਕੁਝ ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੈਚਾਰਡ ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਪੋਲਟਰੀ, ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੈਚਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੌਣ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਵਿੱਤੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰ

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭ ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ ਹਨ: ਵੇਨਕਾਟੇਸ਼ਵਰ ਹੈਚਰੀਜ਼, ਸੁਗੁਨਾ ਫੂਡਸ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਪੋਲਟਰੀ। ਇਹ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫੀਡ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦਵਾਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਤੋਂ ਲਾਭ ਉਠਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੈਚਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਮਾਨ ਸਪਲਾਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪਰ ਇਸ ਲਾਭ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਮਿਲੀਅਨ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਰਾਜ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਨੈਤਿਕ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ।

“ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਅਰਬਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਹੱਤਿਆ ਹੈ। ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਇੱਕ ਤਕਨੀਕੀ ਹੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਉਦੋਂ ਆਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਡੇ ਦੀ ਖਪਤ ਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਵਾਂਗੇ।”

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ

ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਜਵਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੋਲਟਰੀ ਨੀਤੀ 2025 ਦਾ ਖਰੜਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੋਵੇਗਾ? ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਪਰ ਸੰਦੇਹ ਵੀ ਹੈ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ: ਆਪਣੀ ਚੋਣ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣਾ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਅੰਡੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੋਫੂ ਅੰਡਾ ਜਾਂ ਚਣੇ ਦੇ ਅੰਡੇ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੰਡਾ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅੰਡੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਮੀਟ ਲਈ ਅਣ-ਆਰਥਿਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਮਿਆਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਭਿਆਸ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਅੰਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਰੂਣ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਜਾਂ ਹਾਰਮੋਨ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਨਾਲ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਨਰ ਭਰੂਣਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ ਦੀ ਲੋੜ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਨ-ਓਵੋ ਸੈਕਸਿੰਗ ਅਜੇ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹੈਚਰੀ ਅਜੇ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਚੂਜ਼ ਕਲਿੰਗ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਨਹੀਂ, ਜੈਵਿਕ ਅੰਡੇ ਵੀ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਲਿੰਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਸਿਰਫ਼ ਖੁਰਾਕ, ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ। ਇਸ ਲਈ, ਜੈਵਿਕ ਅੰਡੇ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਰੂਰਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਅੰਡੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਟੋਫੂ ਅੰਡਾ, ਚਣੇ ਦੇ ਅੰਡੇ, ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਵੀਗਨ ਅੰਡੇ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਉਤਪਾਦ ਸਸਤੇ, ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਅਨੁਕੂਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਨਰ ਚੂਜ਼ਿਆਂ ਦੀ ਕਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।