ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ: ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਗਿਰੀ ਦਾਣੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ?

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਭੋਜਨ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ 1-2 ਗਿਰੀ ਦਾਣੇ (ਲਗਭਗ 5-10 ਗ੍ਰਾਮ) ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਮਾਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਥਾਇਰਾਇਡ, ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਨਹੁੰਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ, ਲਾਭ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ: ਕੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ?

2024 ਵਿੱਚ, ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਸਥਾਨਕ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਣਿਜ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਮੇਜ਼ਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉਗਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਹੈਲਥ ਬਲੌਗਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ 'ਸੁਪਰਫੂਡ' ਕਹਿ ਕੇ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਮਾਹਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਵਿੱਚ ਔਸਤਨ 68-91 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ 55 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਿਰੀ ਦਾਣਾ ਹੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਾਧਾ ਜਾਵੇ।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕਮੀ ਕਿਉਂ ਆਮ ਹੈ?

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਐਂਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਦੇ 2023 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਈਆਂ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਣਿਜ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਖੁਰਾਕ ਗੁੜ, ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਰੋਟੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਔਸਤਨ 15-20% ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ICMR, 2024)।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭ: ਕੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਵਿਗਿਆਨ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਜ਼ਿੰਕ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਈ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਚਰਬੀ ਦਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇੱਕ 2022 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾਣ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ 12 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ 65% ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ, 2022)। ਇਸ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ। ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦੀ ਕਮੀ ਹਾਈਪੋਥਾਇਰਾਇਡਿਜ਼ਮ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਦਾ ਪੱਧਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਥਾਇਰਾਇਡਾਈਟਿਸ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ (ਕਲੀਨਿਕਲ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ, 2023)।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਮਾਤਰਾ: ਕਿੰਨੇ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ?

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ (UL) ਬਾਲਗਾਂ ਲਈ 400 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ (USDA, 2024)। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਲਗਾਤਾਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੋਸਿਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਨਹੁੰਆਂ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਸਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 5 ਜਾਂ ਵੱਧ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ 400 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਟਸ ਨੂੰ ਸਨੈਕ ਵਜੋਂ ਖਾਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2-3 ਵਾਰ, ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 2 ਗਿਰੀ ਦਾਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤ

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਅਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਮੇਜ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਬਿੱਗਬਾਸਕੇਟ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਪੈਕ ਲਗਭਗ ₹350-500 ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀਮਤ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਕਿਰਾਨਾ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸੈਕਟਰ 17 ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਘੁਮਾਰ ਮੰਡੀ ਵਰਗੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵਿੱਚ, ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਘਟੀਆ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦੇ ਨਟਸ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਨਟਸ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਹੋਰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਰੋਤ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ ਜਾਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹਨ। ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ, ਚਿਆ ਬੀਜ, ਅਤੇ ਤਿਲ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਮੂੰਗੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ।

ਇੱਕ ਚਮਚ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ (10 ਗ੍ਰਾਮ) ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਇੱਕ ਚਮਚ ਤਿਲ ਵਿੱਚ 3 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਟਸ ਅਤੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਣਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਜੋਖਮ ਸਮੂਹ

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਥਕਾਵਟ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਮੀ ਵੱਧ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਗੈਸਟ੍ਰੋਇੰਟੇਸਟਾਈਨਲ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਸੋਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਸੇਲੇਨੀਅਮ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਤੇ

ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਸ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਮੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ: ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਨਾ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੋਸਿਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਨਟਸ ਨੂੰ 'ਸਨੈਕ' ਵਜੋਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਆਹਾਰ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

“ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਇੱਕ ਅਨਦੇਖੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਹੱਲ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਰੀ ਦਾਣੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਫਾਇਦੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।”

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲਗਭਗ 68-91 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੋੜ (55 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਹੈ ਪਰ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਸੀਮਾ (400 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ) ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵੀ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

ਕੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਥਾਇਰਾਇਡ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਕਾਰਜਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾਓ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਸਰੋਤ ਹਨ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਚਿਆ ਬੀਜ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੂੰਗੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸਭ ਤੋਂ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਰੋਤ ਹਨ।

ਕੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਲੈਣਾ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੀਰ ਇਸਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੋਖਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਨੂੰ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਵਜੋਂ ਨਾ ਲਓ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲਓ।

ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?

ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਖਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਭਰੂਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਰਭ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਗਾਇਨੀਕੋਲੋਜਿਸਟ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।

ਅੱਗੇ ਕੀ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ICMR ਨੇ ਆਪਣੇ 2024 ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਦੇ ਸੇਵਨ ਦੇ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਖੇਤੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਖਾਦਾਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦੋਂ ਤੱਕ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਪਾਅ ਹਨ।