ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਖਾਦ ਦੇ ਵਹਾਅ ਦਾ ਹੱਲ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਪਾਣੀ ਸੰਕਟ ਲਈ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਹਾਂ, ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਪਾਣੀ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡੇਅਰੀ ਖਾਦ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ 70% ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ (ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ, 2024)।

ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: ਇੱਕ ਡੇਅਰੀ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ

ਮੈਂ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋਇਆ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ 40 ਮੱਝਾਂ ਅਤੇ ਗਾਵਾਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਦੁੱਧ ਵੇਚ ਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਕਦੇ ਅਹਿਸਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸਾਡਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੈਂਕੜੇ ਲੀਟਰ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਵਹਾਅ ਨਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

2015 ਵਿੱਚ, ਸਾਡੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ — ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਪੱਧਰ 120 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀਮਾ 45 ਮਿਲੀਗ੍ਰਾਮ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲੂ ਬੇਬੀ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਸਾਡੀ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਸੀ।

ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ: ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਖਾਦ ਦਾ ਵਹਾਅ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 1.5 ਕਰੋੜ ਲੀਟਰ ਗੋਬਰ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਸਿੱਧਾ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2023)। ਇਹ ਵਹਾਅ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਐਲਗਲ ਬਲੂਮ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਅਸਲ ਚਿਹਰਾ

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਮੱਝਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਿਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੰਗ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਕਿ ਦੁੱਧ ਵੇਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮੱਝਾਂ ਦੇ ਥਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

“ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਮੱਝ ਦੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਾਡੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਸੀ।”

ਕੀ ਬਦਲਿਆ: ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਰਤਨ

2018 ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਡੇਅਰੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾ ਲਈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਮੈਂ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਦੀ ਕਲਾ ਸਿੱਖੀ। ਹਰ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਰੀ, ਅਤੇ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਰੋਟੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੈਸੇ ਵੀ ਬਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦਾ ਵਹਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰੀ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਰੁਟੀਨ

ਮੇਰਾ ਖਰਚਾ ਹਿਸਾਬ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਮਾਸਿਕ ਭੋਜਨ ਖਰਚਾ ₹4,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਮੀਟ ਉਤਪਾਦਾਂ 'ਤੇ ₹8,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਬੱਚਤ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ।

ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਪਾਣੀ ਸੰਕਟ ਦਾ ਹੱਲ

ਅੱਜ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਦ ਦਾ ਵਹਾਅ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 50 ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 6 ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਕਿੱਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਈਟ੍ਰੇਟ ਦਾ ਪੱਧਰ 15% ਤੱਕ ਘਟਿਆ ਹੈ (ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ, 2025)।

ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ

ਤੁਹਾਡੀ ਪਲੇਟ ਵਿੱਚ ਹਰ ਟੁਕੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁੱਧ, ਪਨੀਰ, ਜਾਂ ਮੀਟ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਡੇਅਰੀ ਖਾਦ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸੋਈ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਹਫ਼ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਫਰਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋਗੇ।

ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਟੈਂਪਲੇਟ: ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀਗਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਪਕਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ 5 ਲੀਟਰ ਦਾਲ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ 5 ਵਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲੋਂ 30% ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲੋਂ 90% ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ (ਵਾਟਰ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਨੈੱਟਵਰਕ, 2024)।

ਕੀ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸਸਤਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਸਤਾ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੀਟ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਅਨੁਭਵ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਵੀਗਨ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹800-1,000 ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹1,500-2,000 ਹੈ। ਥੋਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਸਟੋਰੇਜ ਨਾਲ ਖਰਚਾ ਹੋਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਲਦੀ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਵਿਟਾਮਿਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਵਿੱਚ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸਿਰਫ਼ 10% ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ, 2022)।

ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ 'ਮਿਲੇਟ ਮਿਸ਼ਨ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਜਰੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੀਗਨ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਕੀ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਣ ਨਾਲ ਗੈਸ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 5 ਲੀਟਰ ਦਾਲ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ 30 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ 1 ਲੀਟਰ ਪਕਾਉਣ ਵਿੱਚ 15 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਲਗਭਗ 40% ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ