ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ 7 ਕਦਮ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਰਗੈਨੋਫਾਸਫੇਟ) ਜਾਨਵਰਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਬ੍ਰਾਂਡ ਚੁਣ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਗਾਈਡ 7 ਕਦਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਅਲਮਾਰੀ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ-ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ।

ਕਦਮ 1: ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਮਝੋ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸਿਰਫ਼ 2% ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁੱਲ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਲਗਭਗ 50% ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2023)। ਇਹ ਰਸਾਇਣ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀਆਂ, ਕੀੜਿਆਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, 2021 ਵਿੱਚ ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਛਿੜਕਾਅ ਕਾਰਨ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।

ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਚੇਨ: ਖੇਤ ਤੋਂ ਅਲਮਾਰੀ ਤੱਕ

ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਧੁੱਦੇ। ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤਿਆਰ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ, 2021)। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਾਇਣਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਕਦਮ 2: ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣੋ

ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰਸਾਇਣਕ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਜਾਂ ਖਾਦਾਂ ਦੇ ਉਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, 'ਜੈਵਿਕ' ਲੇਬਲ ਲਈ NPOP (ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫਾਰ ਆਰਗੈਨਿਕ ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਗੈਨਿਕ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਸਟੈਂਡਰਡ (GOTS) ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਵੇਖੋ। GOTS-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੱਪੜੇ ਇਹ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ ਕੰਪਨੀ 'ਈਕੋਵੀਅਰ' GOTS-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਕੱਪੜਾ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਲੇਬਲ 'ਤੇ GOTS ਜਾਂ NPOP ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦੇਖੋ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।

ਕਦਮ 3: ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦੋ

ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ ਕਪਾਹ ਦੀ ਨਵੀਂ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਜਿਵੇਂ ਟ੍ਰੈਸਲ ਅਤੇ ਓਲਕਸ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਚੌੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ₹200-500 ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਾਲੇ ਸੂਤੀ ਕੁੜਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਚੀਏ?

ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ, ਸੀਨ ਅਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਪਸੀਨੇ ਜਾਂ ਦਾਗ਼ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸੁਕਾਓ — ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਸਾਇਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕਦਮ 4: ਭੂਰੇ ਅਤੇ ਹਰੇ ਕਪਾਹ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੰਗੀਨ ਕਪਾਹ (ਭੂਰਾ, ਹਰਾ) ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੀ 'ਕੁਦਰਤੀ ਕਪਾਹ ਖੇਤੀ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ' ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਕਪਾਹ ਤੋਂ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੱਪੜੇ ਥੋੜੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਕਦਮ 5: ਰੈਂਟਲ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਤੋ

ਖਾਸ ਮੌਕਿਆਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਰੈਂਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਰਤੋ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ 'ਪਹਿਰਾਵਾ ਰੈਂਟਲਜ਼' ਸ਼ਾਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਰੋਹਾਂ ਲਈ ਸੂਤੀ ਅਤੇ ਰੇਸ਼ਮ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸ਼ਾਦੀ ਦੇ ਕੁੜਤੇ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ 'ਤੇ ਲੈਣ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹1,000-2,000 ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਖਰੀਦਣ 'ਤੇ ₹5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਦਮ 6: ਨਿਰਮਾਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰੋ

ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਊਨ, ਜਾਂ ਰੇਸ਼ਮ ਵਰਗੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਪਦਾਰਥ ਵਰਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਲਈ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਨਵਰਾਂ-ਮੁਕਤ ਕੱਪੜੇ ਚੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਫਾਈਬਰ (ਭੰਗ, ਜੂਟ, ਲਿਨਨ) ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਪੋਲਿਸਟਰ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀ 'ਵੀਗਨ ਸਟਾਈਲ' ਕੰਪਨੀ ਭੰਗ ਦੇ ਰੇਸ਼ੇ ਤੋਂ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ-ਮੁਕਤ ਹੈ।

ਫੈਕਟਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ 'ਸਾਡੀ ਸਮੱਗਰੀ' ਸੈਕਸ਼ਨ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਵੀਗਨ' ਜਾਂ 'ਜਾਨਵਰਾਂ-ਮੁਕਤ' ਨਹੀਂ ਲਿਖਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਮੇਲ ਕਰੋ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜ਼ਾਰਾ ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਪਣੇ ਲੇਬਲਾਂ 'ਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣਾ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੈ।

ਕਦਮ 7: ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਓ

ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਆਖਰੀ ਕਦਮ ਹੈ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਜਲਦੀ ਘਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਧੋਣ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਧੋਵੋ, ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਮੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਿਉਂ ਕੇ ਬੰਦ ਕਰੋ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ 'ਦਰਜ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ' ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ₹50-100 ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਲੋੜ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਠਿੰਡਾ, ਮਾਨਸਾ ਅਤੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਉਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ GOTS-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੱਪੜੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵੀ ਹਨ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਲ-ਭਾਅ ਕਰਕੇ ਸਸਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ-ਮੁਕਤ ਕੱਪੜੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜੇ ਬਹੁਤ ਸਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਆਮ ਕਪਾਹ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20-30% ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਨਾਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ GOTS-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੁੜਤਾ ₹800-1,200 ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਮ ਕੁੜਤਾ ₹600-800 ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨੈਤਿਕ ਹੈ?

ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੇਖੋ — ਕੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਅਤੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ GOTS ਜਾਂ Fair Trade ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਹੈ? ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੁਤੰਤਰ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇਖੋ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, 'ਈਕੋਵੀਅਰ' ਅਤੇ 'ਵੀਗਨ ਸਟਾਈਲ' ਵਰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਆਪਣੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਸੰਭਾਵਨਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਪਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਧੋਣ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਰਸਾਇਣ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿਰਕੇ ਨਾਲ ਧੋਣਾ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਚੇ ਹੋਏ ਰਸਾਇਣ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਕੀ ਰੈਂਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ?

ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੈਂਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਵੇਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਪਾਹ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਕੀੜੇ-ਮਾਰ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰੈਂਟਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਡਰਾਈ ਕਲੀਨਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸੇਵਾਵਾਂ ਈਕੋ-ਅਨੁਕੂਲ ਡਰਾਈ ਕਲੀਨਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਮੱਸਿਆ ਨਿਪਟਾਰਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੱਪੜੇ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ GOTS-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕੱਪੜੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ, ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਮੰਗਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਔਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰੋ, ਪਰ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਆਰਡਰ ਕਰੋ। ਤੀਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਰਤੋ।