ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ: ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦਾ ਹੱਲ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਹੈ: ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ, ਟੈਨਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣ ਅਤੇ ਰੋਗਾਣੂ ਜੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ (ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ) ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਟੈਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਚਮੜਾ ਕਾਰਖਾਨੇ ਐਂਥਰੈਕਸ, ਬਰੂਸੈਲੋਸਿਸ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ-ਰੋਧਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਨੈਤਿਕ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਫੈਸ਼ਨ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਇਸ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ: ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ 200 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.4 ਬਿਲੀਅਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ ਚਮੜੇ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਫਾਰਮ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਨਵਰ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਟੈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਹੈ ਜੋ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਰੋਗਾਣੂ: ਕਿਹੜੇ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਤੋਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ?

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਣੂ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ, ਖੂਨ, ਅਤੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਥਰੈਕਸ, ਬਰੂਸੈਲੋਸਿਸ, ਲੈਪਟੋਸਪਾਇਰੋਸਿਸ, ਅਤੇ ਕਿਊ ਬੁਖ਼ਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ-ਰੋਧਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ MRSA, ਵੀ ਟੈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੀਆਂ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 75% ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੂਨੋਟਿਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਪਸ਼ੂ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ। ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ, ਜੋ ਕਿ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਇਸ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਫਾਰਮ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਜੋ ਰੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ

ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਾਇਰਸਾਂ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਤੰਗ ਬਾੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਫਲੂਐਂਜ਼ਾ ਵਾਇਰਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਮੜੇ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੱਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ ਫਾਰਮ ਗੈਰ-ਰਜਿਸਟਰਡ ਹਨ ਅਤੇ ਜੈਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟ (2023) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ 40% ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਬੇਲੋੜੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਧਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਕਸਾਈਖਾਨੇ ਜਾਂ ਟੈਨਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੋਗਾਣੂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੁਕਸਾਨ: ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਕੇਸ ਅਧਿਐਨ

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਮਨੁੱਖੀ ਨੁਕਸਾਨ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਐਂਥਰੈਕਸ ਦੇ ਕੇਸ ਅਕਸਰ ਟੈਨਰੀ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ। 2022 ਵਿੱਚ, ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਟੈਨਰੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 12 ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਐਂਥਰੈਕਸ ਹੋਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 2 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਟੈਨਰੀਆਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਪਟੋਸਪਾਇਰੋਸਿਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧਦੇ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ (2021-2023) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟੈਨਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੈਪਟੋਸਪਾਇਰੋਸਿਸ ਦੇ ਕੇਸਾਂ ਵਿੱਚ 30% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਅਸਲ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਜ਼ਦੂਰ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹ ਹਨ, ਜੋ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ?

WHO ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਈ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਨਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤ ਜੈਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਾਅ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ, ਅਤੇ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਸਹੀ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਉਪਾਅ ਸਿਰਫ਼ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਖਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, FSSAI ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਜੈਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਮੀਆਂ ਹਨ।

“ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖਤਰੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ।”

ਵਿਅਕਤੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ

ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਵਜੋਂ, ਅਸੀਂ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਨਾਲ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਕਟਸ ਚਮੜਾ, ਅਨਾਨਾਸ ਦੇ ਪੱਤੇ (Piñatex), ਅਤੇ ਮਸ਼ਰੂਮ ਚਮੜਾ (Mylo) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਕਰੂਰਤਾ-ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਜੋਖਮ ਵਾਲਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੁਣ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਚਮੜੇ ਦੇ ਬਣੇ ਉਤਪਾਦ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਭੀੜ, ਤਣਾਅ, ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਟੈਨਰੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਕਈ ਮਹਾਂਮਾਰੀਆਂ ਪਸ਼ੂ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਵਾਈਨ ਫਲੂ (2009)।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਟੈਨਰੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਲੈਪਟੋਸਪਾਇਰੋਸਿਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਐਂਥਰੈਕਸ ਵਰਗੇ ਰੋਗ ਆਮ ਹਨ। ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੀਆਂ ਟੈਨਰੀਆਂ ਨੇੜਲੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।

ਕੀ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਜੀ ਹਾਂ, ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਜੋ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਜੂਨੋਟਿਕ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਘੱਟ ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਵਧੇਗਾ, ਓਨਾ ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਨਵਰ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਗਾਣੂਆਂ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਘਟਣਗੇ।

ਕੀ ਸਾਰਾ ਚਮੜਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਰਵਾਇਤੀ ਚਮੜਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੱਲ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਾਂ, ਭੇਡ, ਬੱਕਰੀ ਜਾਂ ਸੂਰ ਤੋਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ ਦਿੱਖ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊਤਾ ਵਿੱਚ ਚਮੜੇ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?

ਚਮੜਾ ਉਦਯੋਗ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਮੀਥੇਨ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਚਮੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways)