ਮੁੱਖ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਜਾਓ
VegEco
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਰ ਦਾ ਸੱਚ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ

ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਕਰੂਰ ਸੱਚ, ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ।

ਵੱਲੋਂ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ8 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾਲੁਧਿਆਣਾ, IN
ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਤੰਗ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਚਿੱਟਾ ਖਰਗੋਸ਼, ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
VegEco / AI-generated

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨੋਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ ਜਾਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਫੈਬਰਿਕ ਵਰਗੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਰ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੰਨਾ ਵਿਵਾਦਾਸਪਦ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਲੰਬੇ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਵੈਟਰ, ਸਕਾਰਫ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਰਮ ਕੱਪੜੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸਦੀ ਲਗਜ਼ਰੀ ਦਿੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਸੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੀਪਲ ਫਾਰ ਦ ਐਥੀਕਲ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਨੀਮਲਜ਼ (PETA) ਦੀਆਂ ਜਾਂਚਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਪਾਰਕ ਐਂਗੋਰਾ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ, ਗੰਦੇ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਜੇ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਫਰਸ਼ 'ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਜਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਢੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। PETA ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਵਾਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਖਰਗੋਸ਼ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਚੀਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਤੜਫਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵੀ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹਰ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਅੰਕੜੇ: ਦੁਨੀਆ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 90% ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਵਾਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਵੇਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਕੱਪੜਾ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਠੋਸ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਕਿ 'ਐਂਗੋਰਾ' ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਉਤਪਾਦ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕੋਈ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਫੈਬਰਿਕ।

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਦਬਦਬਾ (ਵਿਸ਼ਵ ਉਤਪਾਦਨ ਦਾ %)

ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਕਰੂਰ ਅਮਲ: ਨੋਚਣਾ, ਕੱਟਣਾ ਅਤੇ ਮੌਤ

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕੇ ਹਨ: ਨੋਚਣਾ ਅਤੇ ਕੱਟਣਾ। ਨੋਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦਨਾਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। PETA ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ, ਕਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਾਨਵਰ ਦਰਦ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਅਤੇ ਚੀਕਦੇ ਸਨ।

ਕੱਟਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੱਟ ਦਰਦਨਾਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਕਸਰ, ਕਾਮੇ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘੇ ਜ਼ਖਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਦੋਂ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਰਦਨ ਤੋੜ ਕੇ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬੇਹੱਦ ਕਰੂਰ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਲਗਜ਼ਰੀ ਕੱਪੜੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ਕੰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸਟੇਟਮੈਂਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਤਸੀਹੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹਰ ਖਰੀਦ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਚੋਣ ਹੈ।

ਡਾ. ਅਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ: ਐਂਗੋਰਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਰਮ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਕੱਪੜੇ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਠੰਡੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ, ਗਰਮ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਫਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ ਜੋ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਜਿੰਨੇ ਹੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹਨ। ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ (ਹੇਂਪ), ਲਿਨਨ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਪੋਲੀਏਸਟਰ ਵਰਗੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਫੈਬਰਿਕ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਚੰਗੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਵੀ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੁਣ 'ਵੀਗਨ ਊਨ' ਵੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਐਕ੍ਰੀਲਿਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਖਪਤਕਾਰ ਸਥਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ ਦੇ ਸਵੈਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਟਿਕਾਊ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਲਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਮੀਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਐਂਗੋਰਾ ਫਰਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹਭੰਗ (ਹੇਂਪ)ਰੀਸਾਈਕਲ ਪੋਲੀਏਸਟਰ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾਕੋਈ ਨਹੀਂਕੋਈ ਨਹੀਂਕੋਈ ਨਹੀਂ
ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਉੱਚ (ਰਸਾਇਣ, ਪਾਣੀ)ਘੱਟ (ਜੈਵਿਕ ਖੇਤੀ)ਬਹੁਤ ਘੱਟਦਰਮਿਆਨਾ (ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ)
ਗਰਮੀਬਹੁਤ ਉੱਚਦਰਮਿਆਨੀਉੱਚਦਰਮਿਆਨੀ
ਟਿਕਾਊਤਾਘੱਟ (ਨਾਜ਼ੁਕ)ਦਰਮਿਆਨੀਬਹੁਤ ਉੱਚਉੱਚ
ਕੀਮਤ (ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ)ਉੱਚ (₹2,000-5,000+)ਦਰਮਿਆਨੀ (₹800-2,000)ਦਰਮਿਆਨੀ-ਉੱਚਘੱਟ-ਦਰਮਿਆਨੀ (₹500-1,500)
ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਬਨਾਮ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ

ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ: ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਦੋਲਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਕਈ ਯੂਰਪੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ, ਇਟਲੀ ਦੀ ਸੈਨੇਟ ਨੇ ਵੀ ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਬਿੱਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸੀਹੇ ਨੂੰ ਹੁਣ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਜਾਂ ਫਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਰੂਐਲਟੀ ਟੂ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਐਕਟ, 1960 ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਢਿੱਲੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਕਾਰਕੁਨ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਉਦਯੋਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ।

ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?

ਇੱਕ ਖਪਤਕਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਖਰੀਦ ਇੱਕ ਵੋਟ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਹੋ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਰ-ਮੁਕਤ ਉਤਪਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

  • ਕੱਪੜੇ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹੋ ਅਤੇ 'ਐਂਗੋਰਾ', 'ਮੋਹੇਰ', 'ਕਸ਼ਮੀਰੀ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
  • ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ, ਲਿਨਨ ਜਾਂ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਫੈਬਰਿਕ ਨਾਲ ਬਣੇ ਕੱਪੜੇ ਚੁਣੋ।
  • ਸਥਾਨਕ ਪੰਜਾਬੀ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿਓ ਜੋ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਫੈਸ਼ਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
  • ਫਰ-ਮੁਕਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਕੇ ਦੁਕਾਨਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿਓ।
  • ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।
  • ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ #FurFreePunjab ਵਰਗੇ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨਾਲ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਓ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖਰਗੋਸ਼ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਹਾਂ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 2-4 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਲਾਭਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਕਸਰ ਕਰੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਰਦਨ ਤੋੜਨਾ ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਕਰੰਟ ਦੇਣਾ (PETA, 2023)।

ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦਰਜ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਐਂਗੋਰਾ ਊਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਕੀ ਹੈ?

ਐਂਗੋਰਾ ਊਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ (ਹੇਂਪ) ਅਤੇ ਲਿਨਨ ਵਰਗੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਫੈਬਰਿਕ ਹਨ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਨੈਤਿਕ ਹਨ ਸਗੋਂ ਟਿਕਾਊ ਵੀ ਹਨ। ਠੰਡੇ ਮੌਸਮ ਲਈ, ਭੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਪੋਲੀਏਸਟਰ ਤੋਂ ਬਣੇ ਫਲੀਸ ਵੀ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ-ਅਧਾਰਤ ਹੈ।

ਕੀ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਫਾਰਮ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਂਦਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇਸਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਹਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਚੋਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways)

ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਉਦਯੋਗ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਦਰਦਨਾਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨੋਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਘਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਸਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਫੈਬਰਿਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਫੈਸ਼ਨ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

  • ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਖਰਗੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬੇਰਹਿਮੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਰਦਨਾਕ ਵਾਲ ਨੋਚਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
  • ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਲਗਭਗ 90% ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਵਿਕਰੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।
  • ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਪਤਕਾਰ ਜੈਵਿਕ ਕਪਾਹ, ਭੰਗ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤੇ ਫੈਬਰਿਕ ਵਰਗੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਕੇ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
  • ਫਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸੀਹੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
  • ਹਰ ਖਰੀਦ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਚੋਣ ਹੈ; ਫਰ-ਮੁਕਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ

ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨ ਅਤੇ ਓਰਕਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਦੇ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ, ਸੀਵਰਲਡ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਇਨਸਾਈਡ ਸੀਵਰਲਡ: ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ

ਸੀਵਰਲਡ ਦੀਆਂ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਭੇਤ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਇਹ ਪੜਤਾਲ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਿਵੇਂ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

9 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ ਪ੍ਰੋਪ 12 ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨੈਤਿਕ ਮੀਟ ਕਿਵੇਂ ਖਰੀਦੀਏ: ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਗਾਈਡ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਮੀਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਇਹ ਕਦਮ-ਦਰ-ਕਦਮ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਲੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਵੇ।

8 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਭੀੜ ਭਰੇ ਪਿੰਜਰੇ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਸਕ ਵਾਲਾ ਕਾਮਾ, ਜੋ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ

ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ: ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਖ਼ਤਰਾ

ਪੋਲਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੋਗਾਣੂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਕੇ ਅਗਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈਐਂਗੋਰਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਫਰ, ਐਂਗੋਰਾ ਫਰ ਕਰੂਰਤਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ

by topic