ਇਨਸਾਈਡ ਸੀਵਰਲਡ: ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਧੰਦਾ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਸੀਵਰਲਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਅਤੇ ਓਰਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਹਰ ਸਾਲ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਦਾ ਧੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਦੁੱਖ ਵੇਚਦੇ ਹਨ।

ਸੀਵਰਲਡ ਦੀ ਟਿੱਪ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟ੍ਰੇਨਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ

2010 ਵਿੱਚ, ਸੀਵਰਲਡ ਆਰਲੈਂਡੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਡੌਨ ਬ੍ਰਾਂਚੌ, ਦੀ ਮੌਤ ਇੱਕ ਓਰਕਾ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ। ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਕਈ ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਪੀਸ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕੱਟਣ। ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 1995 ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟ੍ਰੇਨਰ ਨੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਅਖਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਲੀਅਮ ਦੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਟਿੱਪ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ। 2013 ਵਿੱਚ, ਡਾਕੂਮੈਂਟਰੀ 'ਬਲੈਕਫਿਸ਼' ਨੇ ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਲਮ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਓਰਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਫਿਲਮ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਨਤਕ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨ ਰੱਖਣ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ।

ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ: ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼

ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼, ਜੋ ਕਿ ਮੁਕੱਦਮਿਆਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਸੀ। 2016 ਵਿੱਚ, ਪੀਪਲ ਫਾਰ ਦ ਐਥੀਕਲ ਟ੍ਰੀਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਨੀਮਲਜ਼ (PETA) ਨੇ ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਇੱਕ ਮੀਮੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਓਰਕਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਮੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਓਰਕਾਵਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਸਿਰਫ਼ 30 ਸਾਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ 50-80 ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਓਰਕਾਵਾਂ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਬੌਟਲਨੋਜ਼ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਸਿਰਫ਼ 12 ਸਾਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਹ 40 ਸਾਲ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਬੋਰੀਅਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੈਰਨਾ।

ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ: ਕੈਦ ਦਾ ਅਸਲੀ ਚਿਹਰਾ

ਸਾਡੀ ਪੜਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਪਾਰਕਾਂ — ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ, ਆਰਲੈਂਡੋ ਅਤੇ ਸੈਨ ਐਂਟੋਨੀਓ — ਦੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਅਤੇ ਨਿਰੀਖਣ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਯੂਐਸ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ਼ ਐਗਰੀਕਲਚਰ (USDA) ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਟੈਂਕਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਠੰਡਾ ਜਾਂ ਗਰਮ ਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਟਾਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇੱਕ ਡੌਲਫਿਨ ਦੇ ਦੰਦ ਇੰਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘਸੇ ਹੋਏ ਸਨ ਕਿ ਉਸਦਾ ਮਸੂੜਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਸੀਂ ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਵਾਹੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਟ੍ਰੇਨਰ, ਜੋ ਨਾਮ ਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਉੱਤੇ ਬੋਲਿਆ, ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਭੋਜਨ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ। ਇਹ ਵਿਧੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਫੂਡ ਡਿਪ੍ਰਾਈਵੇਸ਼ਨ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ। ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ 50% ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ੋਅ ਦੌਰਾਨ ਇਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

“ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਣਾ ਇੱਕ ਆਮ ਗੱਲ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਸੀ।”

ਲਾਭ ਕੌਣ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ: ਸੀਵਰਲਡ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਡਲ

ਸੀਵਰਲਡ ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਇੰਕ. ਇੱਕ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੰਪਨੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਮਾਲੀਆ ਲਗਭਗ 1.7 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ (2023 ਦਾ ਅੰਕੜਾ)। ਇਸ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਟਿਕਟਾਂ, ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਕਰੀ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਲਾਭਅੰਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਲਾਭ ਦੀ ਕੀਮਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੀਵਰਲਡ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਰੀਨ ਮੈਮਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਹਰ ਡਾ. ਨੈਟਨੀਏਲ ਲਿੰਚ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਖੋਜ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੈਦ ਦਾ ਤਣਾਅ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 'ਇਹ ਖੋਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਹੈ,' ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪ

ਸੀਵਰਲਡ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਓਰਕਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੈਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 3,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਡੌਲਫਿਨ ਅਤੇ ਓਰਕਾ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਰ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2020 ਵਿੱਚ ਸਰਕਸਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਡੌਲਫਿਨਰੀਅਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ: ਡੌਲਫਿਨ ਸੈੰਕਚੂਰੀ। ਇਹ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਗਏ ਵੱਡੇ ਜਾਲ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਛੁਡਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੈਰਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸੈੰਕਚੂਰੀ 2021 ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੀਸ ਦੇ ਕਲਾਮੋਸ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਖੋਲ੍ਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਓਰਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਮਾਡਲ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਸੀਵਰਲਡ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਸਰ: ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੀ

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਸੈਨ ਡਿਏਗੋ ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਗੈਲਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪੰਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਡੌਲਫਿਨਰੀਅਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡੌਲਫਿਨ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 15,000 ਕਿਲੋਵਾਟ-ਘੰਟੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਔਸਤ ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਖਪਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲੀ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਉਦਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਵੀਗਨ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਈਕੋ-ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮਾਮਲਾ: ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸੰਗ

ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਭੂਮੀ-ਬੱਧ ਰਾਜ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। 2023 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲਗਭਗ 12% ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਛੁੱਟੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਸੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਐਨੀਮਲ ਵੈਲਫੇਅਰ ਬੋਰਡ (PAWB) ਨੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਲਈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣਾ। ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਗੋਆ ਵਰਗੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ, ਡੌਲਫਿਨ ਦੇਖਣ ਦੇ ਟੂਰ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰਿਆਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੀਗਨ ਅਤੇ ਐਨੀਮਲ ਰਾਈਟਸ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦੇ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਸੀਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨ ਖੁਸ਼ ਹਨ?

ਨਹੀਂ, ਸੀਵਰਲਡ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਘਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪਿਕ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨ ਆਜ਼ਾਦ ਤੈਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਟੈਂਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੋਅ ਲਈ ਭੁੱਖਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਪੀਸ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਕੱਟਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਜਾਨਵਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਹਾਂ। ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਇੱਕ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕੁਦਰਤੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦਖਲ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗ੍ਰੀਸ ਦੀ ਸੈੰਕਚੂਰੀ ਇਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਮੱਛੀ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਟਿਕਾਊ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਇੱਕ ਭੂਮੀ-ਬੱਧ ਰਾਜ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਲ-ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਐਕੁਏਰੀਅਮ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਹੈ?

ਸੀਵਰਲਡ ਦੇ ਬਾਈਕਾਟ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ, ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ 2016 ਵਿੱਚ ਓਰਕਾ ਪ੍ਰਜਨਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬੰਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways)

ਸੀਵਰਲਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡੌਲਫਿਨਾਂ ਅਤੇ ਓਰਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਭ ਕਮਾਉਣ ਲਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸੋਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਸ ਦਰਦ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੇ ਸੀਵਰਲਡ ਨੂੰ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੈਦ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ: ਨੈਤਿਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਅਤੇ ਡੌਲਫਿਨ ਸੈੰਕਚੂਰੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਬਾਈਕਾਟ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਧੰਦੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।