ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦਾ ਸੱਚ: ਇੱਕ ਕਾਰਕੁਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਬਕ ਹਨ।

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਥਕਾਵਟ, ਸੱਟ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰੂਰਤਾ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਹੱਲ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ?
ਮੈਂ 2018 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਸੈੱਟ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਮਾਨੀਆ ਤੋਂ ਲਿਬਨਾਨ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਘਰ ਕਰ ਗਿਆ — ਗਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਅਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਦੇ ਡੈੱਕ 'ਤੇ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਕਰੂਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਯੂਰਪੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ 1.4 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਸਤਖਤ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜੀਵਤ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਕੀ ਹਨ?
ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ 2024 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1.6 ਅਰਬ ਪਸ਼ੂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਢੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗਾਵਾਂ, ਭੇਡਾਂ, ਬੱਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਟਰੱਕਾਂ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ 12 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਆਰਾਮ ਦੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ, ਅਤਿਅੰਤ ਤਾਪਮਾਨ ਅਤੇ ਸੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਭੈੜੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਅਕਸਰ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਟੀ (EFSA) ਦੀ 2022 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਰ 0.5% ਤੋਂ 2% ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਰਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਸਲ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ (Regulation 1/2005) ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਸਲੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਕਸਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, 8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰ ਕੇ ਆਰਾਮ ਦੇਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚਾ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਸਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੋੜਦੇ ਹੋ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਅਕਸਰ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰੂਰ ਹਨ — ਤੰਗ ਟਰੱਕ, ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਡੱਬੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿੰਨਾ ਦਰਦ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਵੀਗਨ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੋਲ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
“ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਦੇਖਣਾ ਬੰਦ ਕਰਦੇ, ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੈ।”
ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, 'Stop Live Transport' ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜਾ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਨਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ — ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਬਦਲਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ 5 ਕਦਮ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹੋ
- ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ।
- ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀਆਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰੋ।
- ਸਥਾਨਕ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਓ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ।
- ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੋ ਜੋ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਜੀਵਤ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼, ਜਿਵੇਂ ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸਮਬਰਗ, ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਰਪੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਇਸਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਵਿਰੋਧ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੋਗੇ?
ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਸਧਾਰਨ ਹੈ: ਪਸ਼ੂ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਡਰਦੇ ਹਨ, ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨਰਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਣ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ।
ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹਾਂਗੀ ਕਿ ਹਰ ਰੁਪਇਆ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਖਰਚਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਆਲੂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨੈਤਿਕਤਾ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?
ਹਾਂ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਖਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਨਿਯਮ 1/2005 ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਕਸਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਰ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਯੂਰਪੀ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਟੀ (EFSA) ਦੀ 2022 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਰ 0.5% ਤੋਂ 2% ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਪਸ਼ੂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਸੰਖਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਤੁਸੀਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ: ਯੂਰਪੀ ਪਟੀਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕਰੋ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖੋ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਓ, ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਰੂਰਤਾ ਦੇਖਣ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ। ਹਰ ਛੋਟਾ ਕਦਮ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾਵੇਗੀ?
ਇਸਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਪਟੀਸ਼ਨ ਨੇ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਯੂਰਪ ਨਾਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੇ ਹਨ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਟਰੱਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਕੇ ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਕੋਲ ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ
- ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 8 ਮਿਲੀਅਨ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਮਰਦੇ ਹਨ (EFSA, 2022)।
- ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਨਿਯਮ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਪਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰੂਰਤਾ ਜਾਰੀ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਯੂਰਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕਰੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।
- ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਹੱਲ ਹਨ।
- ਹਰ ਖਪਤਕਾਰ ਦੀ ਚੋਣ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।
| ਦੇਸ਼ | ਢੋਏ ਗਏ ਪਸ਼ੂ (ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚ) | ਔਸਤ ਦੂਰੀ (ਕਿਲੋਮੀਟਰ) | ਮੌਤ ਦਰ (%) |
|---|---|---|---|
| ਫਰਾਂਸ | 4.2 | 1200 | 1.1 |
| ਸਪੇਨ | 3.8 | 1500 | 1.4 |
| ਜਰਮਨੀ | 2.9 | 800 | 0.8 |
| ਪੋਲੈਂਡ | 2.5 | 1800 | 1.9 |
| ਰੋਮਾਨੀਆ | 1.8 | 2200 | 2.0 |
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਦਰ (2019-2025)
ਸੰਬੰਧਿਤ ਵਿਸ਼ੇ
ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ
ਅੰਦਰ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਛਿਆਂ ਦਾ ਛੁਪਿਆ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਧਾਰਨ ਦਾ ਸੱਚ
ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅੰਡਰਕਵਰ ਵੀਡੀਓ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਬੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਧਾਰਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
8 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਲਕ ਬੋਇਲਿੰਗ ਦਾ ਸੱਚ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ
ਸਿਲਕ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਕੋਕੂਨ ਉਬਾਲਣ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਸਿਲਕ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਰੇਸ਼ਮ ਕਿਸਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ-ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਰਤਾਂਤ, ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਫੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ
ਜੀਵਤ ਨਿਰਯਾਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਐਕਟਿਵਿਸਟ ਗਾਈਡ
ਇਹ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਗਰਿਕ ਜੀਵਤ ਨਿਰਯਾਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਰੂਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾ ਕੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।
6 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ