ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਬਾਰੇ 7 ਮਿੱਥਾਂ, ਡਿਬੰਕਡ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੱਚ

ਸ਼ਾਰਟ ਜਵਾਬ: ਹਾਂ, ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ। ਇਹ ਕਣ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਇਹ ਲੇਖ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਬਾਰੇ ਫੈਲੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 1: ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣ ਸਿਰਫ਼ ਸੜਕ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਣ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਲਗਭਗ 30% ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ (ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ, 2023)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਬਿਆਸ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।

ਇਹ ਕਣ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ-ਜੀਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਮਝ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਕਣ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿੰਚਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

“ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਡੇ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

ਮਿੱਥ 2: ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ

ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵੀ ਘਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਣ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਸਾਇੰਸ ਰਿਪੋਰਟਸ, 2022)। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕਣ ਖੇਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਦੇ ਸਰੋਤ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ: ਸੜਕੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ, ਖੇਤੀ ਮਸ਼ੀਨਰੀ, ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਕਾਰਨ ਵਧੇਰੇ ਕਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਟਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਟਰਾਲੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਥ 3: ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਹੈ। ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ਿੰਕ, ਕੈਡਮੀਅਮ, ਅਤੇ ਪੀਏਐਚ (PAH), ਜੋ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਣ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਯੂਐਨ ਐਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, 2024)। ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਖਤਰਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਣ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੱਚੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਚਰਾਗਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕਣ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮੀਟ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਲ-ਜੀਵ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਸਮਝ ਕੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਪੋਸ਼ਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 4: ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਇੱਕ ਆਮ ਗਲਤਫਹਿਮੀ ਹੈ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨ (EV) ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਇਹ ਨਿਕਾਸ ਗੈਸਾਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵੀ ਘਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, EV ਵਾਹਨ ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਭਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਟਾਇਰ ਵਧੇਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਸ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, EV ਟਾਇਰ ਪੈਟਰੋਲ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ 20% ਵਧੇਰੇ ਵੀਅਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਆਟੋਕਾਰ, 2023)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ EV ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 5: ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣ ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕਰਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਰਤੇ ਗਏ ਟਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਰੀਸਾਈਕਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਸੂਖਮ ਕਣਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਈਯੂਪੀਸੀ, 2022)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਦੇ ਕੁਝ ਯਤਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੂਰੇ ਟਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ।

ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਰੋਕਥਾਮ ਹੀ ਇੱਕ ਮਾਤਰ ਹੱਲ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘਟਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਣ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 6: ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਵੀ ਗਲਤ ਹੈ। ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਹੈ (WHO, 2022)। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਟਾਇਰ ਦੇ ਕਣ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਗਈ ਮੱਛੀ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਉੱਤੇ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਥ 7: ਟਾਇਰ ਉਦਯੋਗ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ

ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਟਾਇਰ ਉਦਯੋਗ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਹੁਣ ਸਥਿਤੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਈ ਵੱਡੇ ਟਾਇਰ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਟਾਇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਘੱਟ ਕਣ ਛੱਡਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਮਿਸ਼ੇਲਿਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟਾਇਰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਵੀਅਰ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ (ਯੂਰਪੀ ਸੰਸਦ, 2024)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸਥਾਨਕ ਉਦਯੋਗ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰੀ ਵਾਹਨਾਂ ਲਈ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ?

ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਨਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸਤਲੁਜ ਅਤੇ ਬਿਆਸ, ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕਣ ਪਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ 10-15% ਹੈ (ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ, 2023)। ਇਹ ਕਣ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਕੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹਨ?

ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਰਸਾਇਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਕਣ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਕੀ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਇਸ ਸਮੇਂ, ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟਾਇਰਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ, ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠ ਰਹੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇੱਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਜੋ ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸੜਕਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ (ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ, 2024)।

ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ, ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮੂਹਿਕ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਨੀਤੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਟਾਇਰ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਸਖਤ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਣ।

ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਟਾਇਰ ਵੀਅਰ ਮਾਈਕ੍ਰੋਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ, ਇਹ ਮੁੱਦਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੇਖ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।