ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਦ: ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਰ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਰ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਰਹਿਮ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਤਰੀਕੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਦੇ ਦਰਦਨਾਕ ਸੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਾਂਗੇ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਫਾਰਮ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਗਵਾਹੀ

2024 ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸੂਰ ਫਾਰਮ ਮਜ਼ਦੂਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 20-30 ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੀਕਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਤੜਫਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਮਾਲਕ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ।" ਇਹ ਗਵਾਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।

ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜਾਂਚ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ, ਵੈਟਰਨਰੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਸਾਡਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਦ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਵਿਕਲਪ ਸੰਭਵ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।

ਕਾਗਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਤਾ: ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜੇ ਕੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦਾ ਕੋਈ ਕੇਂਦਰੀ ਡੇਟਾਬੇਸ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ 2019 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.2 ਲੱਖ ਸੂਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੈਟਰਨਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਲੁਧਿਆਣਾ (GADVASU) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ (2023) ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ 90% ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਿਟੀ (EFSA) ਦੀ 2022 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਜੀਕਲ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਸੂਰਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਦਰਦਨਾਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਰੰਤ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਅਧਾਰ ਬਣੀਆਂ।

ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ: ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦੀ ਹਕੀਕਤ

ਸਾਡੀ ਟੀਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 15 ਸੂਰ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਪਾਇਆ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੋਈ ਵੈਟਰਨਰੀ ਸਿਖਲਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੁਝ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਈ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲਾਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਫਾਰਮ ਮਾਲਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਸਤੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸੂਰ 50-100 ਰੁਪਏ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

“ਸੂਰ ਬਹੁਤ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜਾਨਵਰ ਹਨ; ਉਹ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਰਹਿਮ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।”

ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤਰੀਕੇ

ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਤਰੀਕੇ ਮਿਲੇ: ਸਰਜੀਕਲ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਚੀਰਾ ਲਗਾ ਕੇ), ਰਬੜ ਬੈਂਡ ਵਿਧੀ (ਬੁਰਡਿਜ਼ੋ) ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨੋਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਟੀਕਾ)। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਤਰੀਕੇ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਮਿਊਨੋਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਜੋ ਕਿ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ।

ਲਾਭ ਕਿਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਫਾਰਮ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ

ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ, ਨਰ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਮਾਸ ਵਿੱਚ 'ਬੋਅਰ ਟੇਂਟ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਪਤਕਾਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਫਾਰਮ ਮਾਲਕ ਸਸਤੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਇਹ ਲਾਗਤ ਬੱਚਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਲਾਨਾ 5,000 ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 2-3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧੂ ਖਰਚਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਫਾਰਮ ਮਾਲਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਰਹੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ: ਕੀ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਹਨ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਪਸ਼ੂ ਕ्रूਰਤਾ ਰੋਕੂ ਐਕਟ (1960) ਦੇ ਤਹਿਤ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਰਹਿਮੀ ਕਰਨਾ ਅਪਰਾਧ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਵੈਟਰਨਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਫਾਰਮ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ, 2012 ਤੋਂ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਮਿਊਨੋਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖਾਮੀ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ: ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

ਸਾਡੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਠੋਸ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ ਵੈਟਰਨਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਮਾਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ।

ਦੂਜਾ, ਪਸ਼ੂ ਕ्रूਰਤਾ ਰੋਕੂ ਐਕਟ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੇਰਹਿਮ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸੂਰ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। GADVASU ਦੇ 2023 ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, 90% ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪ੍ਰਥਾ ਆਮ ਹੈ।

ਸੂਰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਵਿਕਲਪ ਕੀ ਹਨ?

ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਮਿਊਨੋਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਟੀਕਾ) ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਰਜੀਕਲ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਲ ਐਨੇਸਥੀਸੀਆ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰੀਕੇ ਆਮ ਹਨ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਕ्रूਰਤਾ ਰੋਕੂ ਐਕਟ (1960) ਦੇ ਤਹਿਤ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਖੇਤੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸਰਜਰੀ ਲਈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਲਾਜ਼ਮੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।

ਸੂਰ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਰਦ ਦਾ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ-ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਕੈਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਤੀਬਰ ਦਰਦ, ਲਾਗ ਦਾ ਖਤਰਾ, ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। EFSA (2022) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਰਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਖਪਤਕਾਰ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਹਾਂ, ਖਪਤਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਕੇ ਜੋ ਬੇਰਹਿਮ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੈਤਿਕ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ (Key Takeaways)

ਇਹ ਜਾਂਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਰਹਿਮੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਫਾਰਮ ਮਾਲਕਾਂ, ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰੇਗਾ।