ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ: ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਬਦੀਲੀ

ਸੰਖੇਪ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ 23% ਸੁਧਾਰ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 18% ਕਮੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ 34% ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਦੀ ਪਿਛੋਕੜ

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ, ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਮੀਟ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਰੂਰਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਰਭਵਤੀ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ, ਨੈਤਿਕ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਦੇ 45 ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 1.2 ਲੱਖ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟਾਈਪ 2 ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਚੁਣੌਤੀ: ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ

ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਟਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਥਾਨਕ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਮੱਖਣ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਮੌਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ, ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਭੀੜ-ਭੜੱਕੇ ਵਾਲੇ ਪਿੰਜਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਭਵਤੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਅਮਾਨਵੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਹੱਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ (NIN) ਦੇ 2024 ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਅਕਤੂਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਅਪਣਾਇਆ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਾਲ, ਛੋਲੇ, ਰਾਜਮਾਂਹ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਦੇ ਬਣੇ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਲੱਗੇ। ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਾਲ ਮਖਾਣੀ (ਮੱਖਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ), ਛੋਲੇ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀ ਪੁਲਾਓ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਖਰੀਦੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਮੀ ਆਈ।

ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸੈਸ਼ਨ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦੇ ਸਿਹਤ ਲਾਭਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਸੋਈ ਸਟਾਫ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਮੀਨੂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ, ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਨਤੀਜੇ: ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ

ਪਾਇਲਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ। ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਦਰ ਵਿੱਚ 23% ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ। ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ 18% ਦੀ ਕਮੀ ਆਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹਨ। ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ 34% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਰ ਵੀ 91% ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।

ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੁਧਿਆਣਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੇ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ, 2025 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ ਹੋਰ 10 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਖੋਜ ਕੇਂਦਰ (CCRAS) ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸਬਕ: ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਮੀਨੂ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਤੋਂ ਕਈ ਅਹਿਮ ਸਬਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸਟਾਫ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਸਮੱਗਰੀ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਗਤ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਲਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਮੀਨੂ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਢਾਲਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝਣ। ਚੌਥਾ, ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ, ਛੋਲੇ, ਰਾਜਮਾਂਹ, ਟੋਫੂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਤੋਂ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿਗਿਆਨ ਸੰਸਥਾ (NIN) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 0.8 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਰੀਰ ਦੇ ਭਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ 65 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਫੋਰਟੀਫਾਈਡ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਪ੍ਰਤੀ ਮਰੀਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ₹148 ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਮੀਟ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ 'ਤੇ ₹180 ਖਰਚ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧੀ ਖਰੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਵੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ, ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਸਹਿਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 45,000 ਕਿਲੋ ਮੀਟ ਅਤੇ 60,000 ਲੀਟਰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 1,200 ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਸਾਈਖਾਨੇ ਜਾਂ ਡੇਅਰੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ।

ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਹਸਪਤਾਲ ਵੀ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਦੇ 10 ਹੋਰ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਡਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੋਸ਼ਣ ਮਿਸ਼ਨ ਵੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਨੂ ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਅਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੱਲ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

“ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਇੰਨੇ ਜਲਦੀ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣਗੇ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।”