ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੱਚ: ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸਬਕ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਜਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਨੂੰ ਵਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕੋਰਲ, ਸਪੰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਬਾਈਕੈਚ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖਪਤਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਮੱਛੀ ਅਕਸਰ ਬਿਨਾਂ ਲੇਬਲ ਦੇ ਵਿਕਦੀ ਹੈ।

ਪਿਛੋਕੜ: ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ, ਕੋਨ-ਆਕਾਰ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦੇ ਨਾਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਲ ਭਾਰੀ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਚੇਨਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਨੂੰ ਵਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਗੁਜਰਾਤ, ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਸਾਗਰ ਤੱਕ, ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਧਮਕੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਾਤਾਵਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੋਰਲ, ਸਪੰਜ ਅਤੇ ਸੀਮਾਊਂਟ, ਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਨਰਸਰੀ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਢਾਂਚਾ ਢਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਛੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਥਣਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਚੁਣੌਤੀ: ਕੀ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮਾਰਦੀ ਹੈ?

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਖਾਂਤ ਇਸ ਦਾ ਬਾਈਕੈਚ ਹੈ — ਉਹ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। FAO (2024) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 20 ਲੱਖ ਟਨ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਬਾਈਕੈਚ ਵਜੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਛੂ, ਸ਼ਾਰਕ, ਸਟਿੰਗਰੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਜੀਵ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਦਮ ਘੁੱਟਣ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਰਨ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

“ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ 'ਤੇ ਬੁਲਡੋਜ਼ਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਂਗ ਹੈ — ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।”

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖਪਤ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਪਤਕਾਰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਦੇ ਤੱਟਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛੀ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੇਬਲ ਦੇ ਵਿਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੀ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ

2023 ਵਿੱਚ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਧਾਰਤ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਪੰਜਾਬ ਫਾਰ ਓਸ਼ਨਜ਼' ਨੇ ਇੱਕ ਪਾਇਲਟ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿੱਖਿਅਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਪੁਕਾਰ' ਸੀ, ਜਿਸਨੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਲ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਸਨ: ਪਹਿਲਾ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਲੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਸਿਖਾਉਣਾ; ਦੂਜਾ, ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦਿਖਾਉਣਾ; ਅਤੇ ਤੀਜਾ, ਸਥਾਨਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਮੀਨੂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ। ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਈ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ

ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ 15 ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੀਨੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਪਕਵਾਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬਨਾਨਾ ਬਲੌਸਮ 'ਫਿਸ਼' ਫਿੰਗਰਜ਼ ਅਤੇ ਸੀਤਾਫਲ (ਜੈਕਫਰੂਟ) ਦੇ ਬਣੇ 'ਟੁਨਾ' ਸਲਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਪਕਵਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਚੰਗੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉੱਤਮ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 40% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ।

ਨਤੀਜੇ: ਅੰਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ

ਪੰਜਾਬ ਫਾਰ ਓਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ ਰਹੇ। ਸਰਵੇਖਣ (2024) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ 68% ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਦੇ ਸਰੋਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਮੁਹਿੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ 12% ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, 45% ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 80% ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ।

ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਠੋਸ ਨਤੀਜੇ ਵੀ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਤਬਾਹੀ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਸਬਕ: ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰੀਏ?

ਪੰਜਾਬ ਫਾਰ ਓਸ਼ਨਜ਼ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਕਈ ਸਬਕ ਸਿੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ — ਭਾਸ਼ਾ, ਭੋਜਨ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ (ਵੀਡੀਓ, ਤਸਵੀਰਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੀਤੀਗਤ ਬਦਲਾਅ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2022 ਵਿੱਚ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਤਸਯ ਪਾਲਨ ਨੀਤੀ' ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਪਰ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪੂਰਨ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੀ। ਇਸਦੇ ਉਲਟ, ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਨੀਤੀਗਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ।

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦੇ ਵਿਕਲਪ: ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਕਿਉਂ?

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਗੁੱਡ ਫੂਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (2024) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ 2023 ਵਿੱਚ $50 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਇਸਦੇ $1 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਗੁੱਡਡੋਟ' ਅਤੇ 'ਵੇਪਲਾਂਟ' ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਮੱਛੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ 400 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਕਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਚੁਣਨਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਈਕੈਚ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਸਲੀ ਮੱਛੀ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ MSC ਜਾਂ ASC ਲੇਬਲ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਮੱਛੀ ਕਿਵੇਂ ਫੜੀ ਗਈ ਸੀ।

ਕੀ ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਮੱਛੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖਤਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। FAO (2024) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 33% ਮੱਛੀ ਭੰਡਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਛੋਟੀ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਨਨ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਲੱਭ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਹਾਂ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕਈ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਮੱਛੀ ਫਿੰਗਰਜ਼, ਟੁਨਾ ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਫਿਸ਼ ਕੇਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਔਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ 'ਵੇਪਲਾਂਟ' ਅਤੇ 'ਗੁੱਡਡੋਟ' ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਲੀਵਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ?

ਬਾਟਮ ਟ੍ਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਰਲ ਰੀਫਾਂ, ਸਪੰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਆਧਾਰ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਥਣਧਾਰੀ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ