ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਬਨਾਮ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ: ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਵਧੀਆ ਹੈ? ਪੰਜਾਬੀ ਹੈਲਥ ਗਾਈਡ

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ (ਫਲੈਕਸ ਸੀਡ) ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮੇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ?

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਹੈ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਆਕਸੀਡੈਂਟ ਐਂਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ, ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਆਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੈ। ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR) ਦੇ 2023 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਲਗਭਗ 30% ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ, ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਅਤੇ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੇਲੀਨੋਸਿਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਬਨਾਮ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ: ਪੋਸ਼ਣ ਤੁਲਨਾ

ਦੋਵੇਂ ਭੋਜਨ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘੱਟ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਘਾਟ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸਰੋਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਨਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 68-91 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਤਰਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ 25.5 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਭਗ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਖਾਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।

ਹੋਰ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ

ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਵਿੱਚ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧਤਾ: ਕਿਹੜਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਸਤੇ ਹਨ। ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਕਿਰਿਆਨਾ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹60-100 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਆਯਾਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਜਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹800-1200 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬਜਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਲਾਭ: ਥਾਇਰਾਇਡ, ਦਿਲ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਲਈ ਕੀ ਵਧੀਆ ਹੈ?

ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹਾਰਮੋਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ (ਯੂਰਪੀਅਨ ਜਰਨਲ ਆਫ ਐਂਡੋਕਰੀਨੋਲੋਜੀ, 2022), ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਹਾਸ਼ੀਮੋਟੋ ਥਾਇਰਾਇਡਾਈਟਿਸ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਥਾਇਰਾਇਡ ਫੰਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਗਨਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਾਰਮੋਨ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਵਧੀਆ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਨੋਅਨਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਚਰਬੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤ੍ਰਿਪਤ ਚਰਬੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਉੱਚ ਮਾਤਰਾ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹਨ।

“ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਰੱਖਣਾ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਲਪ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੈ।”

ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਚਾਰ: ਕਿਹੜਾ ਵਿਕਲਪ ਟਿਕਾਊ ਹੈ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਮੇਜ਼ਨ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਕਾਰਨ ਕਾਰਬਨ ਫੁੱਟਪ੍ਰਿੰਟ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੋਵੇਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹਨ।

ਨੈਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਉਤਪਾਦ ਪਸ਼ੂ-ਮੁਕਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਵਧੇਰੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।

ਜੋਖਮ ਅਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ: ਕੀ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਸੇਲੀਨੋਸਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਨਹੁੰਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਮਤਲੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 5 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਇਹ ਜੋਖਮ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜੋਖਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਪੀਸ ਕੇ ਹੀ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਬਤ ਬੀਜ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਚੇ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਜਾਂ ਪੀਸ ਕੇ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਸੋਖਣ ਬਿਹਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਦਾ ਸੇਵਨ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ 5 ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ

ਵਿਗਿਆਨੀ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਖੋਜ ਅਤੇ ਅਧਿਐਨ

2019 ਵਿੱਚ 'ਨਿਊਟ੍ਰੀਐਂਟਸ' ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦਾ ਪੱਧਰ 65% ਤੱਕ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ 6-10% ਦੀ ਕਮੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ (ਯੂ.ਐਸ. ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਆਫ ਐਗਰੀਕਲਚਰ, 2022)। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਭੋਜਨ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਾਇਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸਥਾਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਗਾਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖਣਿਜ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ ਸਕੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੀਮ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਖਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਜੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਸ ਲਈ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਰੋਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਅਤੇ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦਾ ਸੁਮੇਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

ਕੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1-2 ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਖਾਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ 5 ਜਾਂ ਵੱਧ ਨਟ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸੇਲੀਨੋਸਿਸ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਅਤੇ ਮਤਲੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਉੱਚ ਸੀਮਾ 400 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ।

ਕੀ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਲਗਭਗ 25 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਗ੍ਰਾਮ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੋੜ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਗਭਗ 200 ਗ੍ਰਾਮ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜ ਖਾਣੇ ਪੈਣਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਰਹੋ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਕਿੱਥੋਂ ਖਰੀਦੀਏ?

ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਮਾਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਜਿਵੇਂ ਈਜ਼ੀਡੇ, ਮੋਰ ਅਤੇ ਸਪੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮੇਜ਼ਨ ਇੰਡੀਆ ਅਤੇ ਫਲਿਪਕਾਰਟ 'ਤੇ ਵੀ ਆਨਲਾਈਨ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੈਵਿਕ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਭੁੰਨੇ ਹੋਏ ਨਟ ਖਰੀਦੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੁੰਨਣ ਨਾਲ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਘੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੜਨੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਲਾਂ ਦੇ follicles ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ (ਕਲੀਨੀਕਲ ਐਂਡ ਐਕਸਪੈਰੀਮੈਂਟਲ ਡਰਮਾਟੋਲੋਜੀ, 2021) ਮੁਤਾਬਕ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ 2 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਮ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਜਨ ਖਾਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕੀ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?

ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸੀਮਤ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1 ਨਟ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਗਰੱਭਸਥ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸੇਲੇਨੀਅਮ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲੈਣ।

ਕੀ ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ?

ਅੰਗੂਰੀ ਬੀਜਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਨ, ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ, ਗੈਸ ਅਤੇ ਦਸਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਲੈਕਸ ਸੀਡ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।

ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ (Key Takeaways)