ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਦੇ 7 ਮਿੱਥਾਂ ਭੰਨੇ: ਸਮਾਂ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸੱਚ

ਸ਼ਾਰਟ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਮਿੱਥ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਂ, ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ 6-8 ਘੰਟੇ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ 7 ਆਮ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦਾ ਹੈ, ਸਥਾਨਕ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ।

ਮਿੱਥ 1: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮੀ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸਲਾਦ, ਕੁਇਨੋਆ ਅਤੇ ਓਟਮੀਲ ਵਰਗੇ ਪੱਛਮੀ ਭੋਜਨਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਦਾਲ, ਰਾਜਮਾ, ਛੋਲੇ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰੋਟੀ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਭੋਜਨ ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਲਈ ਆਦਰਸ਼ ਹਨ। ਇੰਡੀਅਨ ਕਾਉਂਸਿਲ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ (ICMR, 2024) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਲ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ 90% ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਦੇ ਮਸਾਲੇ ਅਤੇ ਤੜਕੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਦ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ।

ਮਿੱਥ 2: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ

ਇੱਕ ਆਮ ਧਾਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਕੰਟੇਨਰ, ਵੈਕਿਊਮ ਸੀਲਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਦੇ ਟਿਫਨ ਅਤੇ ਕੱਚ ਦੇ ਡੱਬੇ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਕਿਰਿਆਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੱਚ ਦਾ ਕੰਟੇਨਰ ₹150-250 ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਡੱਬੇ ₹50 ਤੋਂ ਵੀ ਸਸਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਥੋਕ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਖਰੀਦਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ 15-20% ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਦਾ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ₹500-700 ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਨਾਲੋਂ 50% ਸਸਤਾ ਹੈ।

ਮਿੱਥ 3: ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨ ਇਸਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ (2023) ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਲਕ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਸਿਰਫ਼ 10-15% ਘਟਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਮਰੇ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 50% ਤੱਕ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਐਂਜ਼ਾਈਮਾਂ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਭਿੰਡੀ, ਬੈਂਗਣ ਅਤੇ ਗੋਭੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭੁੰਨ ਕੇ ਜਾਂ ਬਲਾਂਚ ਕਰਕੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਸਵਾਦ ਦੋਵੇਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

“ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਪਲ 'ਤੇ ਸੀਲ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਬਜ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”

ਮਿੱਥ 4: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਸਵਾਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਿੱਥ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਹੀ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਸਵਾਦ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਰਕਰਾਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੜਕੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ 3-4 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣਾ ਸੁਆਦ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੰਡੈਂਸੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸਵਾਦ ਪਤਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿੰਬੂ ਦਾ ਰਸ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਧਨੀਆ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਫ੍ਰੀਜ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਗੁਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਥ 5: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਕੱਚੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ

ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਬਿਲਕੁਲ ਗਲਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ, ਪਰੌਂਠੇ, ਦਾਲਾਂ, ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਪੁਲਾਅ, ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਛੋਲੇ-ਕੁਲਚੇ ਵੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਰੋਟੀ ਨੂੰ ਤਵੇ 'ਤੇ ਸੇਕ ਕੇ, ਠੰਡਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਟਰ ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟ ਕੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਨ 'ਤੇ ਇਹ ਤਾਜ਼ੀ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਐਗਰੀਕਲਚਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (PAU) ਦੇ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਰੋਟੀ 30 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਖਰਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਫਲ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਟਲੇਟ ਅਤੇ ਵੇਜੀ ਟਿੱਕੀ ਵਰਗੇ ਸਨੈਕਸ ਵੀ ਬੈਚ ਵਿੱਚ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਿੱਥ 6: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਮਹਿੰਗੇ ਉਪਕਰਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਫੂਡ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ, ਵੈਕਿਊਮ ਸੀਲਰ ਅਤੇ ਸੌਸ ਵਿਡ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤੀਖੀ ਚਾਕੂ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਾਂਡਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਏਅਰਟਾਈਟ ਕੰਟੇਨਰ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਅਤੇ ਤਵਾ ਹੀ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਹਨ। ਇੱਕ ਆਮ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਕੁੱਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਇੱਕ ਨਾਲ ਪਕਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਸਟੀਲ ਦੇ ਡੱਬੇ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਹਿੰਗੇ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

ਮਿੱਥ 7: ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਖਾਣ ਦੀ ਬੋਰੀਅਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਇਹ ਮਿੱਥ ਉਦੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਹਫ਼ਤੇ ਭਰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਹੀ ਯੋਜਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2-3 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰੀ ਬਣਾਓ — ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦਾਲ ਮਖਾਨੀ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮਿਕਸ ਵੈਜ — ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੋਟੀ, ਚੌਲ ਜਾਂ ਪਰੌਂਠੇ ਨਾਲ ਜੋੜੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ 3 ਕਰੀ ਅਤੇ 3 ਮੁੱਖ ਭੋਜਨਾਂ ਨਾਲ 9 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੰਬੀਨੇਸ਼ਨ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਨਵੀਂ ਰੈਸਿਪੀ ਅਜ਼ਮਾਉਣਾ ਬੋਰੀਅਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੂਡ ਐਂਡ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ (FAO, 2023) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੌਸ਼ਟਿਕਤਾ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਵੀ ਘਟਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ 5 ਵਿਹਾਰਕ ਕਦਮ

ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਬਸ ਸਹੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸੋਈ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕਦਮ ਹਨ, ਜੋ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਦੋਵੇਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।

ਕੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਦੀ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ ਹਾਂ। FAO (2023) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 68 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਘਰੇਲੂ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਰਬਾਦੀ ਲਗਭਗ 30-40% ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਥੋਕ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨਾਲ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਵੇਸਟ ਵੀ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ ਪੈਕੇਟ ਖਰੀਦ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਥੈਲੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕੰਪੋਸਟਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਰਸੋਈ ਦੇ ਕੂੜੇ ਨੂੰ ਖਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਾਭ

ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਥੋਕ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬੈਚ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਘੱਟ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਘੱਟ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜਾ। ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1,200 ਟਨ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕੂੜਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾਣੇ ਦੀ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਅਪਣਾ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਬਾਰੇ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਭਾਰ ਘਟਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਆਕਾਰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 3 ਵਾਰ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ BMI ਔਸਤਨ 1.5 ਯੂਨਿਟ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਅਮਰੀਕਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ ਮੈਡੀਸਨ, 2022)। ਪੰਜਾਬੀ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਅਸਰਦਾਰ ਹੈ।

ਕੀ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤਾ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ?

ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਸਹੀ ਤਾਪਮਾਨ (-18°C) ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਦਾਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ 3-4 ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਖੁਰਾਕ ਸੰਬੰਧੀ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ (ICMR, 2024) ਅਨੁਸਾਰ, ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਕਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2 ਘੰਟੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 74°C ਤਾਪਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਲਈ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪਾਊਡਰ ਲੈਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰੋਤ ਹਨ — ਦਾਲਾਂ, ਰਾਜਮਾ, ਛੋਲੇ, ਸੋਇਆ ਚੰਕ ਅਤੇ ਟੋਫੂ। ਇੱਕ ਆਮ ਪੰਜਾਬੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ 40-50 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਲੋੜ ਦਾ 60-70% ਹੈ। ਬਾਕੀ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਨਾਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪੀਨਟ ਬਟਰ, ਡ੍ਰਾਈ ਫਰੂਟਸ ਅਤੇ ਦੁੱਧ (ਜੇਕਰ ਵੀਗਨ ਨਹੀਂ ਹੋ) ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਪਾਊਡਰ ਦੀ ਲੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।

ਕੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਬਿੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ?

ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫ੍ਰੀਜ਼ਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 1-2 ਯੂਨਿਟ ਬਿਜਲੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਖਰਚ ਲਗਭਗ ₹10-15 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਬਾਹਰ ਦਾ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭੋਜਨ ₹100-200 ਬਚਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਬੈਚ ਕੁਕਿੰਗ ਨਾਲ ਗੈਸ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਕੀ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਕੂਲ ਲੰਚ ਲਈ। ਤੁਸੀਂ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪਰੌਂਠੇ, ਰੋਲ ਅਤੇ ਫਲ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕਟਲੇਟ ਬਣਾ ਕੇ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਣ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਸਵਾਦ ਪਸੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਫ੍ਰੀਜ਼ ਕੀਤੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਤੜਕਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਪੋਸ਼ਣ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 2-3 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਫਲ਼ੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਮੀਲ ਪ੍ਰੈੱਪ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੰਭਵ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

ਸਰੋਤ: ICMR ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ 2024; ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ, 2023; FAO, 2023; ਪੀਏਯੂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਫੂਡ ਸਾਇੰਸ ਵਿਭਾਗ; ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ; ਅਮਰੀਕਨ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਲਾਈਫ਼ਸਟਾਈਲ ਮੈਡੀਸਨ, 2022।