ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਕਰੂਰ ਸੱਚ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਬਦਲ ਕੀ ਹਨ?

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡਾਲਫਿਨ-ਅਸਿਸਟਡ ਥੈਰੇਪੀ (DAT) ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਕੀਤੀਆਂ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਕੋਲ ਵਿਗਿਆਨ-ਅਧਾਰਤ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਮੁਕਤ ਵਿਕਲਪ ਹਨ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਇਲਾਜ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਜਾਂ ਬਾਲਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਈ ਕੈਦੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨਾਲ ਤੈਰਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਤਰੰਗਾਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਹਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਾਲੇ ਅਧਿਐਨ ਦੁਆਰਾ ਸਮਰਥਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਾਹਰ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗਾ ਮਨੋਰੰਜਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਡਾਕਟਰੀ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ $150 ਤੋਂ $500 ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਰਕ ਅਕਸਰ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਟਿਜ਼ਮ, ਸੇਰੇਬਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਜਾਂ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਇਲਾਜ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ, ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟੇ, ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਨ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਥੈਰੇਪੀ ਪੂਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਕਮਰੇ ਦੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੰਗ ਥਾਂਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੰਦਾਂ, ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸਰ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ, ਪੇਪਟਿਕ ਅਲਸਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਭੁੱਖ, ਕੋਰੜੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਢੰਗ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਵਹਾਰ ਦੇ ਉਲਟ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਥੈਰੇਪੀ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਉਮਰ ਸਿਰਫ 5-10 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹ 40-50 ਸਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ (ਵਰਲਡ ਐਨੀਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ, 2023)।

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਕਸਰ ਉਦਾਸੀ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸਟੀਰੀਓਟਾਈਪ ਵਿਵਹਾਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤੈਰਾਕੀ ਜਾਂ ਸਿਰ ਮਾਰਨਾ) ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਡਰ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੈਦੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰਟੀਸੋਲ (ਤਣਾਅ ਹਾਰਮੋਨ) ਦਾ ਪੱਧਰ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਮਰੀਨ ਬਾਇਓਲੋਜੀ, 2022)।

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਆਟਿਜ਼ਮ, ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ, ਸੇਰੇਬਰਲ ਪਾਲਸੀ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੋਸਟ-ਟਰਾਮੈਟਿਕ ਤਣਾਅ ਵਿਕਾਰ (PTSD) ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕੋਈ ਠੋਸ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ ਉਹ ਪਲੇਸਬੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ (BMJ, 2017)।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਖਤਰੇ ਵੀ ਹਨ। ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਅਤੇ ਵਾਇਰਸ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੇਥੀਸਿਲਿਨ-ਰੋਧਕ ਸਟੈਫ਼ੀਲੋਕੋਕਸ ਔਰੀਅਸ (MRSA)। ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ-ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਪਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਆਯਾਤ ਕਰਨ, ਕੈਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ 'ਗੈਰ-ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ' ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਾਰਕ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੂਫਹੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਜਾਣਿਆ-ਪਛਾਣਿਆ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਕੇਂਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਨੂੰ ਥੈਰੇਪੀ ਵਜੋਂ ਵੇਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕੀ ਹਨ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੈਤਿਕ ਮੁੱਦਾ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ। ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ ਖੋਹ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਜੰਗਲੀ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਫੜਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਪੂਲ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਸਾਇਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਡਾਲਫਿਨ ਪੂਲ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲੱਖਾਂ ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਲੋਰੀਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਸਾਇਣਾਂ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ, ਬਲਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਬਦਲ ਉਪਲਬਧ ਹਨ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਕਈ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਵਹਾਰਕ ਥੈਰੇਪੀ (ABA), ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਕਿਉਪੰਚਰ (ਜੇਕਰ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ), ਕਲਾ ਥੈਰੇਪੀ, ਸੰਗੀਤ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਸਹਾਇਕ ਥੈਰੇਪੀ (AAT) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਜੋ ਕੁੱਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਘਰੇਲੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ।

ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿਵਹਾਰਕ ਥੈਰੇਪਿਸਟ ਅਤੇ ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ ਕੇਂਦਰ ਹਨ ਜੋ ਆਟਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਕਾਸ ਸੰਬੰਧੀ ਵਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਂਦਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਸਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਧੇਰੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾਵੇ?

ਮਾਪੇ ਅਤੇ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਇਹ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿ ਪਾਰਕ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਸਾਹਿਤ ਨਾਲ। ਤੀਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਕਰੂਰ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਹੀ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਾਈਏ?

ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਸਥਾਨਕ ਸਕੂਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪਾਰਕਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜੋ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੀਪਲ ਫਾਰ ਐਨੀਮਲਜ਼, ਪੇਟਾ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਐਨੀਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ

ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਬਾਰੇ ਪਾਠ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਉਦਯੋਗਾਂ ਬਾਰੇ ਸਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਬਲਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮਦਰਦੀ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ। ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਹੈ?

ਨਹੀਂ, ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕੋਈ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਸਹਕ ਸਮੀਖਿਆ ਵਾਲਾ ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਆਟਿਜ਼ਮ, ਸੇਰੇਬਰਲ ਪਾਲਸੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਖੇ ਗਏ ਕੋਈ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਪਲੇਸਬੋ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜਾਂ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ $150 ਤੋਂ $500 ਪ੍ਰਤੀ ਸੈਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਪਾਰਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕਈ ਪਾਰਕ ਕਈ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਵੀ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਖਰਚਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਕਮ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਸਾਬਤ ਲਾਭ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ ਨੇ 2013 ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਪਾਰਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੂਫਹੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਬਦਲ ਕੀ ਹਨ?

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਕਈ ਸਬੂਤ-ਅਧਾਰਤ ਬਦਲ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਿਵਹਾਰਕ ਥੈਰੇਪੀ, ਸਪੀਚ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਕਿਉਪੰਚਰ, ਕਲਾ ਥੈਰੇਪੀ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਸਹਾਇਕ ਥੈਰੇਪੀ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਥੈਰੇਪੀਆਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ, ਸਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਹੀ ਹਨ।

ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੌਰਾਨ ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਡਾਲਫਿਨਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਛੋਟੇ ਪੂਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਜਿਕ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਮੜੀ ਦੇ ਜ਼ਖਮ, ਪੇਟ ਦੇ ਅਲਸਰ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ।

ਕੀ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਹੈ?

ਕੋਈ ਵੀ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਦੇ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅਧਿਐਨ ਛੋਟੇ, ਗੈਰ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਅਤੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਛਦਰਵਿਗਿਆਨ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ: ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

“ਡਾਲਫਿਨ-ਥੈਰੇਪੀ ਇੱਕ ਧੋਖਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”