ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ: ਸਸਤਾ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗਾਈਡ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਸਤਾ, ਤਾਜ਼ਾ ਖਾਣਾ ਲੱਭੋ, ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਾਓ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੋ।

ਸ਼ਾਰਟ ਜਵਾਬ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਟੂ ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ ਅਤੇ ਮੈਜਿਕ ਪਿਨ ਕੋਡ ਵਰਗੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ 30-70% ਛੋਟ 'ਤੇ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਘੱਟ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਘੱਟ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕਤਲੇਆਮ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ?
ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ, ਬੇਕਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕਰਿਆਨੇ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ ਸਸਤੇ ਭਾਅ ਵੇਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ ਉਪਲਬਧ 'ਸਰਪਲੱਸ ਬੰਡਲ' ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭੋਜਨ ਲੈਂਡਫਿਲ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਤੋਂ ਵੀ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਭੋਜਨ ਸੁੱਟਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਉਸ ਭੋਜਨ ਲਈ ਪਾਲੇ ਗਏ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 78 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਲੀਡਜ਼, 2021)। ਇਸ ਬਰਬਾਦੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਵਰਤ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
ਇਹ ਗਾਈਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ - ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਜਲੰਧਰ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ - ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਐਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣ ਸਕੋ।
1. ਟੂ ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ (Too Good To Go)
ਇਹ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਐਪ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਬੇਕਰੀਆਂ 'ਸਰਪਲੱਸ ਬੈਗ' ਵੇਚਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕੀਮਤ 99 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਪ ਵਿੱਚ 'ਵੀਗਨ' ਫਿਲਟਰ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਾ: ਮੁੱਖ ਦਫਤਰ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੈਕਟਰ 17, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹99-₹299 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਗ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਥਾਲੀ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਸਮੋਸੇ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਪ ਖੋਲ੍ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੈਗ ਜਲਦੀ ਵਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2. ਮੈਜਿਕ ਪਿਨ (MagicPin)
ਮੈਜਿਕ ਪਿਨ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਐਪ ਹੈ ਜੋ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਸਰਪਲੱਸ ਡੀਲ' ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ 50% ਤੱਕ ਛੋਟ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਲਈ।
ਪਤਾ: ਐਪ-ਅਧਾਰਤ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਘੰਟਾ ਘਰ ਨੇੜੇ ਸਥਾਨਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ। ਕੀਮਤ: ₹150-₹400। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਪਨੀਰ ਟਿੱਕਾ ਅਤੇ ਦਾਲ ਮਖਨੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਪਲੱਸ ਡੀਲਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੋਜਨ ਵੇਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
3. ਸਵੈਪ (Swapp)
ਸਵੈਪ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਐਪ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸਸਤੇ ਭਾਅ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਜ਼ੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਹਰੇ ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਤਾ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਹਰੀ ਮੰਡੀ, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹50-₹200 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਜੈਵਿਕ ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਪਾਲਕ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
4. ਰੈਫੂਜ (Refoodge)
ਰੈਫੂਜ ਇੱਕ ਸੋਸ਼ਲ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਐਪ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਪਟਿਆਲਾ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਲਜਾਂ ਅਤੇ ਹੋਸਟਲਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ।
ਪਤਾ: ਪਟਿਆਲਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਮਾਰਕੀਟ, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹80-₹250। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਛੋਲੇ ਭਟੂਰੇ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਬਿਰਿਆਨੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਇਹ ਐਪ ਸਸਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।
5. ਫੂਡਸ਼ੇਅਰ (FoodShare)
ਫੂਡਸ਼ੇਅਰ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜੋ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦਾ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ ਨੇੜੇ ਦੇ ਆਸਰਾ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪਤਾ: ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਸੈਕਟਰ 22, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ਦਾਨ ਮੁਫਤ, ਖਰੀਦ ₹100-₹300। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
6. ਈਟਰਨਲ (Eternal)
ਈਟਰਨਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਐਪ ਹੈ ਜੋ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਹੋਟਲਾਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕੁਏਟ ਹਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਵੇਚਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੇ ਲੰਗਰ ਦਾ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ ਵੀ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪਤਾ: ਲੁਧਿਆਣਾ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਰੋਡ, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹200-₹500। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਲੰਗਰ ਦੀ ਦਾਲ ਅਤੇ ਰੋਟੀ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਐਪ ਸਸਤੀ ਹੈ।
7. ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਪੰਜਾਬ (Zero Waste Punjab)
ਇਹ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪਹਿਲ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਘਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਐਪ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਵਟਸਐਪ ਗਰੁੱਪ ਵੀ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਪਤਾ: ਸੰਗਰੂਰ, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹40-₹150। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਿਹਾਤੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ।
8. ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ ਇੰਡੀਆ (Good To Go India)
ਇਹ ਟੂ ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ ਦਾ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕਰਣ ਹੈ ਜੋ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਫੇਸ ਹੈ, ਜੋ ਗੈਰ-ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਜਲੰਧਰ ਅਤੇ ਕਪੂਰਥਲਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਤਾ: ਜਲੰਧਰ ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਪੰਜਾਬ। ਕੀਮਤ: ₹99-₹199। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਪਾਦ: ਪਰਾਠੇ ਅਤੇ ਛੋਲੇ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਓ: ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਲੱਖਣ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

| ਐਪ ਦਾ ਨਾਮ | ਸ਼ਹਿਰ | ਕੀਮਤ ਸੀਮਾ | ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ | ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ |
|---|---|---|---|---|
| ਟੂ ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, ਲੁਧਿਆਣਾ | ₹99-₹299 | ਹਾਂ | ਯੂਰਪੀਅਨ ਸਟੈਂਡਰਡ |
| ਮੈਜਿਕ ਪਿਨ | ਲੁਧਿਆਣਾ, ਜਲੰਧਰ | ₹150-₹400 | ਮਿਕਸ | ਛੋਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰਪਲੱਸ ਡੀਲ |
| ਸਵੈਪ | ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ | ₹50-₹200 | ਹਾਂ | ਕਿਸਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ |
| ਰੈਫੂਜ | ਪਟਿਆਲਾ | ₹80-₹250 | ਹਾਂ | ਸਮਾਜਿਕ ਉੱਦਮ |
| ਫੂਡਸ਼ੇਅਰ | ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ | ₹100-₹300 | ਹਾਂ | ਦਾਨ ਦਾ ਵਿਕਲਪ |
| ਈਟਰਨਲ | ਲੁਧਿਆਣਾ | ₹200-₹500 | ਹਾਂ | ਵਿਆਹਾਂ ਦਾ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ |
| ਜ਼ੀਰੋ ਵੇਸਟ ਪੰਜਾਬ | ਸੰਗਰੂਰ | ₹40-₹150 | ਹਾਂ | ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ |
| ਗੁੱਡ ਟੂ ਗੋ ਇੰਡੀਆ | ਜਲੰਧਰ | ₹99-₹199 | ਹਾਂ | ਪੰਜਾਬੀ ਇੰਟਰਫੇਸ |
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਵਾਤਾਵਰਨ ਲਈ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੀਆਂ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੈਂਡਫਿਲ ਵਿੱਚ ਮੀਥੇਨ ਗੈਸ ਦਾ ਨਿਕਾਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜੇਕਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਮੀਟ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਰਪਲੱਸ ਬੈਗ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਭੋਜਨ ਦਾ ਕਾਰਬਨ ਪਦ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਮੀਟ ਨਾਲੋਂ 70% ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2023)।
“ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਸਿਰਫ ਪੈਸੇ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਇਹ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਚੋਣ ਹਨ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।”
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ 5 ਆਸਾਨ ਕਦਮ
ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਕਦਮ
- ਐਪ ਸਟੋਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਦੀ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਦਰਜ ਕਰੋ।
- ਐਪ ਵਿੱਚ 'ਵੀਗਨ' ਫਿਲਟਰ ਚਾਲੂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿਰਫ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪ ਦਿਖਣ।
- ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਰਪਲੱਸ ਬੈਗਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ।
- ਭੁਗਤਾਨ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਜਾਓ।
- ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰੋ ਤਾਂ ਜੋ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਨੂੰ ਰੇਟਿੰਗ ਦੇ ਸਕੋ।
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
ਸਿਧਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਹਾਂ। ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਸਸਤਾ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਭੋਜਨ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਵਿਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਕੋਲ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਜਾਂ ਡਾਟਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਪਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਫੂਡਸ਼ੇਅਰ ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਾਂ ਦਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਨੀਤੀ
ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 2023 ਵਿੱਚ 'ਪੰਜਾਬ ਸਥਾਈ ਖੇਤੀ ਮਿਸ਼ਨ' ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਾਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਜੋਂ ਸਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਮੀ (ਟਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ)
ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰ ਅਧਿਕਾਰ: ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?
ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੀਆਂ, ਪਰ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਾ ਕੇ ਉਹ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਪਲੱਸ ਵੀ ਵਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੱਟ ਆਰਡਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਪਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?
- ✓ਸਿਰਫ ਵੀਗਨ ਸਰਪਲੱਸ ਬੈਗ ਖਰੀਦੋ।
- ✓ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਸਰਪਲੱਸ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੋ।
- ✓ਐਪਾਂ 'ਤੇ ਮੀਟ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।
- ✓ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਵੀਗਨ ਸਰਪਲੱਸ ਡੀਲਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰੋ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ
ਭਾਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ 2026 ਤੱਕ 15% ਸਾਲਾਨਾ ਦਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ (ਇੰਡੀਆ ਫੂਡ ਰਿਪੋਰਟ, 2024)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਰਵਾਇਤਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਐਪਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਢੁਕਵੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਹੋਰ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਮੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਸਰਪਲੱਸ ਭੋਜਨ ਐਪਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸਥਾਨਕ ਸਿਹਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਐਪਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੀਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਪੈਸਾ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਔਸਤਨ, ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕੀਮਤ 'ਤੇ 30-70% ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹਫਤੇ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਰਤਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ 500-1500 ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ।
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ 'ਤੇ ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਪਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਲਟਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਵੀਗਨ ਭੋਜਨ ਮਿਲਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ ਕਿ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਡੇਅਰੀ ਜਾਂ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਗਰੀਬਾਂ ਲਈ ਮਦਦਗਾਰ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਪਰ ਸੀਮਤ ਹੱਦ ਤੱਕ। ਕੁਝ ਐਪਾਂ ਜਿਵੇਂ ਫੂਡਸ਼ੇਅਰ ਦਾਨ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਐਪਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਕੀ ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ?
ਹਾਂ, ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਭੋਜਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰਾਂ ਐਕਟ, 2006 (FSSAI) ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ 'ਤੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਸਿੱਟੇ (Key Takeaways)
ਮੁੱਖ ਸਿੱਟੇ
- ਸਰਪਲੱਸ ਐਪਾਂ 30-70% ਛੋਟ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਚੁਣਨ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟਦੀ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ ਵੱਧ ਐਪਾਂ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
- ਭੋਜਨ ਬਰਬਾਦੀ ਗਲੋਬਲ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸਾਂ ਦਾ 8-10% ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ

ਪਸ਼ੂ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਪੌਦਿਆਂ ਵੱਲ: 2026 ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਫੰਡਿੰਗ ਦਾ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ, ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਪਸ਼ੂ ਖੇਤੀ ਤੋਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਿੱਤੇਗਾ ਅਤੇ ਕੌਣ ਹਾਰੇਗਾ।
8 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਜਾਨਵਰ ਅੰਦੋਲਨ: 2026 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਇਹ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਨਵਰ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਸਾਰ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਿੰਜਰੇ-ਬੰਦੀ, ਫਰ ਬੈਨ, ਲਾਈਵ-ਐਕਸਪੋਰਟ ਅਤੇ ਫੋਇ ਗ੍ਰਾਸ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੈ।
7 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ

ਜਾਨਵਰ ਅੰਦੋਲਨ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ: ਪੰਜਾਬ 2026 ਲਈ ਪੂਰੀ ਗਾਈਡ
ਜਾਨਵਰ ਅੰਦੋਲਨ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਪਸ਼ੂ ਕਰੂਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੇ 7 ਆਸਾਨ ਕਦਮ — ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ, ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਤੀਜੇ ਲਈ ਮਾਹਰ ਸਲਾਹ।
8 ਮਿੰਟ ਪੜ੍ਹਨਾ
