واژهنامه
واژهنامه
VegEco به ۳۳ زبان منتشر میشود.
- 29
- اصطلاحات تعریف‌شده
- 8
- حوزه‌های موضوعی
- 33
- نسخه‌ها
غذا
5 اصطلاح
- رژیم گیاهی
- الگوی غذایی مبتنی بر غذاهای گیاهی — سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و دانه‌ها — با کاهش یا حذف فرآورده‌های حیوانی. گزارش‌های مرتبط با این →
- وگن
- شیوه زندگی که تا حد ممکن به دنبال حذف همه اشکال بهره‌کشی از حیوانات است — از جمله در غذا، پوشاک و سایر کاربردها. گزارش‌های مرتبط با این →
- گیاه‌خوار
- رژیمی که گوشت، مرغ و ماهی را حذف میکند اما ممکن است لبنیات و تخم‌مرغ (لاکتو-اوو) را شامل شود. گزارش‌های مرتبط با این →
- رژیم گیاهی مبتنی بر غذاهای کامل (WFPB)
- رژیم گیاهی که بر غذاهای کامل با حداقل فرآوری تأکید دارد و روغن‌ها، شکر تصفیه‌شده و آرد سفید را محدود میکند. گزارش‌های مرتبط با این →
غذای سالم
4 اصطلاح
- پروتئین کامل
- منبع پروتئینی که هر نه اسید آمینه ضروری را به مقدار کافی فراهم میکند؛ ترکیب حبوبات و غلات در طول روز به این هدف می‌رسد. گزارش‌های مرتبط با این →
- ویتامین ب۱۲
- ویتامینی ضروری که توسط باکتری‌ها تولید میشود؛ در رژیم‌های گیاهی بهطور مطمئن از طریق مکمل یا غذاهای غنی‌شده تأمین میشود. گزارش‌های مرتبط با این →
- امگا-۳ (ALA / EPA / DHA)
- اسیدهای چرب ضروری؛ ALA در کتان، چیا و گردو یافت میشود. EPA و DHA را می‌توان از روغن جلبک به دست آورد. گزارش‌های مرتبط با این →
- آهن هم و غیرهم
- آهن هم از غذاهای حیوانی و آهن غیرهم از گیاهان به دست می‌آید. جذب آهن غیرهم با ویتامین C افزایش مییابد. گزارش‌های مرتبط با این →
حیوانات
5 اصطلاح
- کشتار صنعتی
- کشاورزی حیوانی در مقیاس صنعتی که حیوانات را در محبس متمرکز میکند تا با کمترین هزینه واحد، بیشترین تولید را داشته باشد. گزارش‌های مرتبط با این →
- CAFO
- مزرعه پرورش متمرکز حیوانات — اصطلاح نظارتی آمریکا برای بزرگ‌ترین تأسیسات پرورش حیوانات در محبس. گزارش‌های مرتبط با این →
- احساس
- توانایی احساس، ادراک یا تجربه ذهنی — که در مهره‌داران و بسیاری از بی‌مهرگان توسط علم معاصر به رسمیت شناخته شده است. گزارش‌های مرتبط با این →
- گونه‌پرستی
- فرض برتری اخلاقی یک گونه (معمولاً انسان) بر دیگران، که اغلب برای توجیه بهره‌کشی به کار می‌رود. گزارش‌های مرتبط با این →
- قفس‌آزاد / آزاد-چرا
- برچسب‌هایی که شرایط نگهداری مرغ‌ها را تنظیم می‌کنند؛ هر دو امکان محبس‌سازی داخلی را می‌دهند و مترادف با رفاه بالا یا پرورش در مرتع نیستند. گزارش‌های مرتبط با این →
مناخ
5 اصطلاح
- گازهای گلخانه‌ای (GHG)
- گازهایی مانند CO₂، متان (CH₄) و اکسید نیتروژن (N₂O) که گرما را در جو به دام می‌اندازند و به گرمایش جهانی می‌انجامند. گزارش‌های مرتبط با این →
- معادل CO₂ (CO₂e)
- معیاری رایج که گازهای گلخانه‌ای مختلف را بر اساس اثر گرمایشی معادل همان جرم CO₂ تبدیل میکند. گزارش‌های مرتبط با این →
- متان روده‌ای
- متانی که از تخمیر میکروبی در شکمبه نشخوارکنندگان مانند گاو و گوسفند تولید میشود. گزارش‌های مرتبط با این →
- ردپای کربن
- مجموع انتشار گازهای گلخانه‌ای که بهطور مستقیم و غیرمستقیم توسط یک فرد، محصول یا فعالیت ایجاد میشود. گزارش‌های مرتبط با این →
- تغییر کاربری زمین
- تبدیل بوم‌سامانه‌ها (اغلب جنگل‌ها) به زمین کشاورزی یا چراگاه — عامل اصلی از دست رفتن تنوع زیستی و انتشار گازها. گزارش‌های مرتبط با این →
پایداری
4 اصطلاح
- اقتصاد چرخشی
- مدل اقتصادی که با هدف حذف پسماند طراحی شده و مواد را از طریق استفاده مجدد، تعمیر و بازیافت در چرخه نگه می‌دارد. گزارش‌های مرتبط با این →
- کشاورزی احیاگر
- روش‌های کشاورزی که به دنبال بازسازی سلامت خاک، تنوع زیستی و چرخه آب هستند، نه صرفاً حفظ وضع موجود. گزارش‌های مرتبط با این →
- کیلومترهای غذایی
- فاصله‌ای که غذا از تولیدکننده تا مصرف‌کننده طی میکند — یکی از چند عامل در اثر زیست‌محیطی یک محصول. گزارش‌های مرتبط با این →
- پسماند صفر
- فلسفه طراحی که با جلوگیری از تولید پسماند در مبدأ، هدفش ارسال هیچ چیز به محل دفن یا زباله‌سوز است. گزارش‌های مرتبط با این →
دریا
2 اصطلاح
- صید ضمنی
- گونه‌های دریایی غیرهدف که بهطور ناخواسته در صید تجاری گرفتار میشوند. گزارش‌های مرتبط با این →
- صید بی‌رویه
- برداشت ماهی سریع‌تر از توان بازتولید جمعیت، که بوم‌سامانه‌های دریایی و امنیت غذایی را تخریب میکند. گزارش‌های مرتبط با این →
موضه
2 اصطلاح
- مد سریع
- مدل کسب‌وکاری که حجم بالایی از پوشاک ارزان و زودبازده تولید میکند، با هزینه‌های سنگین زیست‌محیطی و نیروی کار. گزارش‌های مرتبط با این →
- چرم وگن
- جایگزین‌های چرم ساخته‌شده از مواد گیاهی (کاکتوس، آناناس، سیب)، پلی‌اورتان بازیافتی یا فیلم‌های زیستی. گزارش‌های مرتبط با این →
برچسب‌ها
2 اصطلاح
- گواهی وگن
- برچسب شخص ثالث که تأیید میکند محصول فاقد مواد با منشأ حیوانی است و روی حیوانات آزمایش نشده است. گزارش‌های مرتبط با این →
- تجارت منصفانه
- گواهی که تأیید میکند کالاها با رعایت استانداردهای دستمزد، شرایط کار و سرمایه‌گذاری اجتماعی تولید شده‌اند. گزارش‌های مرتبط با این →
چگونه این اصطلاحات را تعریف می‌کنیم
تعاریف از زبان نهادهای نظارتی، پژوهش‌های همتا‌داور و نهادهای صدور گواهی پیروی می‌کنند، هر جا که چنین مرجعی وجود داشته باشد. در مواردی که اصطلاحی مورد مناقشه یا مبتنی بر بازاریابی است، به‌جای جانبداری، به این نکته اشاره می‌کنیم.
ادامه مطلب
این اصطلاحات در گزارش‌های ما درباره کشتار صنعتی، حقوق حیوانات و هزینه اقلیمی پرورش حیوانات تکرار میشوند.
اصطلاحات تعریف‌شده
چگونه این اصطلاحات را تعریف می‌کنیم →- رژیم گیاهی
- الگوی غذایی مبتنی بر غذاهای گیاهی — سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و دانه‌ها — با کاهش یا حذف فرآورده‌های حیوانی.
- وگن
- شیوه زندگی که تا حد ممکن به دنبال حذف همه اشکال بهره‌کشی از حیوانات است — از جمله در غذا، پوشاک و سایر کاربردها.
- گیاه‌خوار
- رژیمی که گوشت، مرغ و ماهی را حذف میکند اما ممکن است لبنیات و تخم‌مرغ (لاکتو-اوو) را شامل شود.
- فلکسی‌ترین
- الگوی غذایی عمدتاً گیاهی که گاهی گوشت یا ماهی را نیز شامل میشود.
بحث‌ها درباره رژیم غذایی، کشاورزی و اقلیم بیشتر از آنکه بر سر شواهد باشد، بر سر واژگان به بن‌بست می‌رسد. «گیاهپایه» روی برچسب سوپرمارکت یک معنا دارد و در یک کارآزمایی تغذیه‌ای معنایی دیگر؛ «آزاد-چرا» در بعضی کشورها یک تعریف قانونی است و در بعضی دیگر یک صفت بازاریابی؛ «کربن‌خنثی» میتواند توصیفگر یک کاهش واقعی باشد یا یک جبران‌سازی که پس از وقوع خریداری شده. این واژهنامه معانی‌ای را که در تمام نسخه‌های VegEco به کار می‌بریم تثبیت میکند تا گزارش‌های ما پیوسته و یکدست بمانند.
هر مدخل طوری نوشته شده که کاربردی باشد، نه صرفاً درست: می‌گوید این اصطلاح چه چیزی را پوشش می‌دهد، مرزهایش کجا مورد مناقشه است، و قبل از پذیرفتن ادعایی که بر آن بنا شده چه چیزی را باید بررسی کرد. اصطلاحات بر اساس حوزه گروه‌بندی شده‌اند — رژیم غذایی، رفاه حیوانات، سیستم‌های کشاورزی، علم اقلیم و برچسب‌گذاری — چون یک واژه واحد میتواند در هر حوزه وزن متفاوتی داشته باشد.
چرا تعریف‌ها سرنوشت بحث را تعیین می‌کنند
بیشتر اختلاف‌نظرهای منتشرشده درباره ردپای مواد غذایی ماهیتی تعریفی دارند نه تجربی. دو مطالعه میتوانند انتشار گازهای گلخانه‌ای به ازای هر کیلوگرم یک محصول را با ضریب چهار اختلاف گزارش کنند، صرفاً به این دلیل که یکی تغییر کاربری زمین را حساب میکند و دیگری نه، یا یکی در مزرعه متوقف میشود و دیگری محصول را تا سفره دنبال میکند. قبل از مقایسه دو عدد، مطمئن شوید که همان سیستم را، با همان مرز، در همان سال اندازه گرفته‌اند. اگر منبعی از گفتن مرز خودداری کند، آن عدد با هیچ چیز دیگری قابل مقایسه نیست.
برچسب‌ها، گواهی‌ها و آنچه واقعاً تضمین می‌کنند
گواهی‌نامه یک وعده درباره فرآیند است، نه معمولاً درباره نتیجه. طرح‌های رفاه حیوانات معمولاً تراکم دام، غنیسازی یا روش کشتار را مشخص می‌کنند؛ طرح‌های ارگانیک نهاده‌ها را مشخص می‌کنند؛ برچسبهای کربن یک روش حسابداری را مشخص می‌کنند. هیچکدام آن چیزی را که خریدار معمولاً استنباط میکند تضمین نمی‌کنند. آزمون عملی این است که استاندارد پشت لوگو را جستجو کنید و بندی را که برای شما مهم است بخوانید — بیشتر طرح‌ها معیارهای کامل خود را منتشر می‌کنند، و شکاف بین مفهوم لوگو و متن بند همان جایی است که بیشتر سوءبرداشت‌ها رخ می‌دهد.
اصطلاحاتی که در مناطق مختلف تغییر معنا می‌دهند
مقررات محلی هستند، پس واژگان هم محلی‌اند. قفس-آزاد، چرای-مرتعی، انسانی، طبیعی و حتی وگان در برخی حوزه‌های قضایی در قانون تعریف شده‌اند و در برخی دیگر کاملاً بی‌ضابطه‌اند، و همان عبارت میتواند به اصطلاحی با معنای حقوقی قوی‌تر یا ضعیف‌تر ترجمه شود. چون هر نسخه VegEco به زبان بومی نوشته میشود نه با ترجمه ماشینی، هر نسخه از اصطلاحی استفاده میکند که خوانندگان خودش روی بسته‌بندی‌هایشان می‌بینند — بنابراین یک تعریف در اینجا ممکن است از نظر تأکید با مدخل معادل در زبان دیگر متفاوت باشد.
اصطلاحات رایجی که اشتباه گرفته میشوند و آنچه واقعاً آنها را از هم جدا میکند
گیاهپایه
- چه چیزی را پوشش می‌دهد
- الگوی غذایی متمرکز بر گیاهان
- چه چیزی را پوشش نمی‌دهد
- تضمین صفر بودن مواد با منشأ حیوانی
وگان
- چه چیزی را پوشش می‌دهد
- حذف استفاده از حیوانات تا حد امکان
- چه چیزی را پوشش نمی‌دهد
- اظهارنظر درباره تغذیه یا ردپا
آزاد-چرا
- چه چیزی را پوشش می‌دهد
- دسترسی به فضای باز، تعریف‌شده به‌صورت محلی
- چه چیزی را پوشش نمی‌دهد
- مشخص کردن فضا، مدت یا اندازه گله
کربن-خنثی
- چه چیزی را پوشش می‌دهد
- رقم خالص پس از جبران‌سازی
- چه چیزی را پوشش نمی‌دهد
- اثبات کاهش مطلق انتشار
ترمیمی
- چه چیزی را پوشش می‌دهد
- روش‌هایی با هدف سلامت خاک
- چه چیزی را پوشش نمی‌دهد
- یک استاندارد واحد حسابرسی‌شده
FAQ
- آیا گیاهپایه همان وگان است؟
- نه. گیاهپایه توصیف میکند که یک رژیم غذایی عمدتاً از چه چیز تشکیل شده؛ وگان یک موضع اخلاقی است که فراتر از غذا به پوشاک و سایر استفادههای حیوانی گسترش مییابد. یک محصول گیاهپایه میتواند بهطور قانونی حاوی مواد با منشأ حیوانی باشد مگر اینکه ادعای وگان نیز داشته باشد.
- چرا ارقام انتشار برای یک ماده غذایی واحد اینقدر متفاوت است؟
- به دلیل مرزهای سیستم، تخصیص بین محصولات جانبی، محاسبه یا عدم محاسبه تغییر کاربری زمین، و منطقه و سال دادههای پایه. دو مطالعه معتبر میتوانند چند برابر اختلاف داشته باشند بدون اینکه هیچکدام اشتباه باشد.
- آیا برچسبهای رفاه حیوانات به این معناست که حیوانات زندگی خوبی داشتند؟
- آنها به این معنا هستند که مجموعه مشخصی از معیارهای فرآیندی حسابرسی شده است. استاندارد پشت لوگو را بخوانید: بندهای مربوط به تراکم دام، غنیسازی، حملونقل و کشتار بسیار بیشتر از نام برچسب به شما میگویند.
- هر چند وقت یکبار این واژهنامه بهروزرسانی میشود؟
- مدخلها هر بار که مقررات، معیارهای گواهی یا برداشت علمی رایج تغییر کند بازبینی میشوند، و اصطلاحات جدید به محض اینکه تیمهای ما در گزارشهایشان استفاده از آنها را شروع کنند اضافه میشوند.