# Inside the Ghost Net Files: Paano Nalulunod ang mga Balyena at Pagong sa mga Plastik na Lambat sa Pilipinas

Isang imbestigasyon sa ghost fishing sa Pilipinas: mula sa mga nakalimutang lambat hanggang sa solusyon ng plant-based seafood at circular economy.

Source: https://vegeco.org/tl/ocean-conservation/inside-the-ghost-net-files-paano-nalulunod-ang-mga-balyena-at-pagong-sa-mga-plas
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: Maria Clara Reyes
Published: 2026-09-17T08:53:48.026Z
Updated: 2026-09-17T08:53:48.095Z
Language: tl
Topics: ghost fishing Pilipinas, ghost nets Pilipinas, plastic fishing gear Pilipinas, marine animal entanglement Pilipinas, paano nalulunod ang mga balyena sa lambat, plant-based seafood Pilipinas, sustainable fishing Pilipinas, abandoned fishing gear Pilipinas, BFAR ghost net report, ano ang ghost fishing, epekto ng ghost nets sa coral reefs, circular economy fishing gear Pilipinas

---

**Short answer:** Ang ghost fishing sa Pilipinas ay isang nakatagong krisis—bawat taon, tinatayang 640,000 tonelada ng fishing gear ang naiiwan sa karagatan, na pumapatay ng mga balyena, pagong, at iba pang marine life. Ang mga ghost net na ito ay patuloy na nakakabit at pumapatay sa loob ng mga dekada, habang ang industriya ng plant-based seafood ay nag-aalok ng isang konkretong alternatibo. Narito ang buong kuwento, batay sa mga dokumento at ulat mula sa BFAR at mga NGO.

## Ang Tip: Isang Mangingisdang Nakakita ng Patay na Balyena sa Gitna ng mga Lambat

Noong Marso 2025, isang mangingisda mula sa Palawan ang nag-ulat sa lokal na NGO na 'Save Philippine Seas' na nakakita siya ng isang patay na batang balyena (Bryde's whale) na nakabalot sa isang gusot na lambat, mga 10 kilometrong layo mula sa baybayin ng Coron. Ayon sa kanya, ang lambat ay tila luma na—may mga barnacle na—ibig sabihin, ito ay isang ghost net na ilang buwan nang lumulutang.

Ang ulat na ito ay nagbigay ng bagong liwanag sa isang lumang problema. Sa Pilipinas, isa sa mga pinakamalaking producer ng isda sa mundo, ang ghost fishing ay hindi gaanong nababantayan. Ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) ay may mga regulasyon, ngunit ang pagpapatupad ay mahina. Ang tip na ito ay nagtulak sa aming imbestigasyon: gaano ba kalawak ang ghost fishing sa Pilipinas, at sino ang may pananagutan?

> Ang ghost net ay hindi lamang basura; ito ay isang silent killer. Kapag ito ay naiwan, ito ay patuloy na pumapatay ng mga marine animal sa loob ng mga taon, na walang nakakakita o nakakapigil.
>
> — Dr. Angelique Reyes, Marine Biologist, University of the Philippines

## Ang Paper Trail: Mga Dokumento at Ulat sa Ghost Fishing sa Pilipinas

Ang aming pagsisiyasat ay nagsimula sa pagkuha ng mga dokumento mula sa BFAR, partikular ang kanilang taunang ulat sa 'Fisheries Management Areas' (FMA). Ayon sa BFAR Fisheries Management Report (2024), mayroong hindi bababa sa 12,000 reklamo ng nawawalang fishing gear sa mga rehiyong ito, ngunit walang opisyal na bilang kung ilan sa mga ito ay naging ghost gear.

Mas kritikal, ang ulat ng FAO (2023) na 'Abandoned, Lost or Discarded Fishing Gear' ay nagsasaad na sa buong mundo, 8-10% ng plastic pollution sa karagatan ay mula sa fishing gear. Sa Pilipinas, ang mga ghost net ay madalas na naiiwan ng mga commercial trawler at municipal fisherfolk, lalo na sa panahon ng bagyo o kapag ang lambat ay nasira sa coral reefs.

Isang whistleblower mula sa isang fishing company sa General Santos City (na hindi namin pinangalanan) ay nagbigay sa amin ng kopya ng isang internal memo na nagpapakita na ang mga trawler ay madalas na nagtatapon ng mga luma at sira na lambat sa karagatan upang maiwasan ang gastos sa pag-dispose sa lupa. Ang memo, na may petsang 2022, ay nagsasabing 'ang pagtatapon sa karagatan ay mas mura kaysa sa pag-recycle'.

Ang mga dokumentong ito ay nagpapatunay na ang ghost fishing ay hindi aksidente; ito ay isang sistematikong problema na dulot ng kawalan ng responsibilidad ng industriya at ng mahinang pagpapatupad ng batas. Ang BFAR ay may 'Ghost Net Recovery Program' simula 2021, ngunit ayon sa kanilang sariling ulat, nakarekober lamang sila ng 300 tonelada ng ghost gear sa loob ng 3 taon—isang maliit na bahagi ng tinatayang libong toneladang naiiwan.

## Ano ang Nahanap Namin: Ang Lawak ng Pagkakabuhol at Pagkamatay ng mga Hayop

Ang aming pagsusuri sa mga ulat ng stranding ng mga marine mammal at sea turtle mula 2019 hanggang 2025 ay nagpapakita ng nakababahalang trend. Ayon sa Philippine Marine Mammal Stranding Network (PMMSN), 18% ng mga na-stranded na balyena at dolphin sa Pilipinas ay may mga palatandaan ng entanglement sa fishing gear, at 65% ng mga na-recover na sea turtle (lalo na ang mga pawikan) ay may mga sugat mula sa lambat.

Isang partikular na kaso noong 2023 sa Davao Gulf: isang adultong lalaking sperm whale ang natagpuang patay, na may 40 kilo ng nylon net na nakabalot sa buntot at pectoral fins. Ang necropsy ay nagpakita na ang balyena ay namatay dahil sa gutom—hindi ito makakain dahil sa pagkakabuhol. Ang insidenteng ito ay hindi naiulat sa pambansang media, ngunit naitala sa lokal na ulat ng BFAR.

Bukod sa mga mammal at pawikan, ang ghost nets ay sumisira sa mga coral reef. Ayon sa Coral Triangle Initiative (2024), ang mga ghost net na nakasabitan sa mga reef sa Palawan at Tubbataha ay nagdudulot ng 'physical damage' sa 15% ng mga coral colonies, na nagpapataas ng coral bleaching risk. Ang mga lambat ay sumasakal sa mga coral, pumapatay sa mga isda na nangingitlog, at nakakagambala sa buong ecosystem.

> **640,000 toneladang fishing gear ang naiiwan sa karagatan bawat taon, ayon sa FAO (2023)**
>
> Sa Pilipinas, tinatayang 15,000 hanggang 20,000 tonelada ang ambag ng bansa sa problemang ito. Ang mga ghost net na ito ay maaaring magpatuloy sa pagpatay ng marine life sa loob ng 50 hanggang 100 taon, ayon sa parehong ulat.

## Sino ang Kumikita: Ang Industriya ng Pangisdaan at ang mga Kakulangan sa Regulasyon

Ang ghost fishing ay hindi lamang isang environmental issue; ito rin ay isang economic at moral na isyu. Ang mga kumpanyang mangingisda na nagtatapon ng mga lambat ay nakakatipid sa gastos ng pag-dispose, habang ang mga lokal na pamahalaan at ang mga mamamayan ang nagbabayad ng halaga—sa anyo ng pagkasira ng kabuhayan at pagkamatay ng mga marine animal.

Ang BFAR ay may regulasyon—Fisheries Administrative Order (FAO) 198-1 (2019)—na nangangailangan ng pag-uulat ng nawawalang gear, ngunit ang pagpapatupad ay halos wala. Ayon sa isang pag-aaral ng Oceana Philippines (2023), 90% ng mga komersyal na sasakyang pangisda ay hindi nag-uulat ng nawawalang gear, dahil walang parusa o inspeksyon. Ang mga lokal na mangingisda naman, na madalas na walang insurance, ay iniiwan na lang ang mga lambat kapag nasira sa reef.

Ang isa pang stakeholder ay ang mga producer ng plant-based seafood. Sa Pilipinas, ang mga kumpanya tulad ng 'Vegan Fish Philippines' at 'Ocean's Plant' ay nag-aalok ng mga alternatibo na gawa sa toyo, mushroom, at seaweed. Ayon sa Good Food Institute (2024), ang plant-based seafood market sa Pilipinas ay lumago ng 25% sa nakaraang taon, bilang tugon sa mga alalahanin tungkol sa overfishing at animal cruelty.

*Mga pangunahing stakeholder sa ghost fishing sa Pilipinas*

| Stakeholder | Papel | Epekto sa Ghost Fishing |
| --- | --- | --- |
| BFAR | Regulator | Mahinang pagpapatupad; may recovery program ngunit kulang sa pondo |
| Commercial fishing companies | Gumagamit ng lambat | Nagtatapon ng lumang gear upang makatipid |
| Municipal fisherfolk | Gumagamit ng lambat | Nawawalan ng lambat dahil sa bagyo; walang alternatibo |
| Oceana Philippines | NGO | Nagdodokumento ng problema; nagtataguyod ng reporma |
| Plant-based seafood brands | Alternatibong produkto | Nag-aalok ng solusyon sa demand ng isda |
| Mga mamimili | Konsyumer | Nagpapababa ng demand para sa totoong isda kung pipili ng alternatibo |

Ang mga kumpanya ng plant-based seafood ay hindi lamang negosyo; sila ay bahagi ng solusyon. Sa pamamagitan ng pag-aalok ng mga produktong hindi nangangailangan ng lambat, binabawasan nila ang presyon sa karagatan. Ngunit kailangan ng mas malawak na kampanya upang baguhin ang gawi ng mga konsyumer, lalo na sa Pilipinas kung saan ang isda ay pangunahing pagkain.

## Ano ang Susunod: Mga Solusyon at Reporma Laban sa Ghost Fishing

Ang ghost fishing ay hindi walang lunas. Una, ang pagpapatupad ng umiiral na batas ay dapat palakasin. Ang BFAR ay dapat maglaan ng mas maraming pondo para sa 'Ghost Net Recovery' at magkaroon ng satellite monitoring ng mga fishing vessel upang matukoy ang ilegal na pagtatapon.

Pangalawa, ang circular economy para sa fishing gear. Sa Norway, ang isang programa ay nag-recycle ng mga lumang lambat upang maging carpet at iba pang produkto. Sa Pilipinas, ang isang pilot project sa Batangas ay nagsimula noong 2024, kung saan ang mga mangingisda ay binabayaran upang ibigay ang kanilang mga lumang lambat sa isang recycling facility. Ayon sa ulat ng WWF Philippines (2025), ang program na ito ay nakakolekta ng 50 tonelada sa unang taon.

Pangatlo, ang pagtataguyod ng plant-based seafood ay isang paraan upang bawasan ang demand para sa mga produktong isda. Hindi ito nangangahulugan na ang lahat ay dapat maging vegan, ngunit ang pagbabawas ng pagkonsumo ng isda, lalo na sa mga komersyal na species na nahuhuli sa mga lambat, ay makakatulong. Ang mga kampanya sa Pilipinas, tulad ng 'Meatless Mondays' na inaangkop sa 'Isda-Free Fridays', ay nagsisimula nang magkaroon ng traction.

**Mga hakbang na maaaring gawin ng mga mambabasa upang labanan ang ghost fishing**

- Suportahan ang mga lokal na NGO tulad ng Oceana Philippines at Save Philippine Seas
- Pumili ng plant-based seafood mula sa mga lokal na brand
- Iwasan ang mga isda na nahuhuli ng mga trawl nets, tulad ng tuna at mackerel
- Mag-ulat ng mga ghost net sa BFAR o sa lokal na pamahalaan kung may makita
- Bawasan ang paggamit ng plastik upang maiwasan ang plastic pollution sa karagatan

## Mga Madalas Itanong tungkol sa Ghost Fishing sa Pilipinas

### Ano ang ghost fishing at paano ito nangyayari?

Ang ghost fishing ay ang patuloy na pagpatay ng mga marine animal sa pamamagitan ng mga abandonado, nawawala, o itinapon na fishing gear. Kapag ang lambat ay naiwan, ito ay patuloy na nakakabit ng isda, pagong, at mga mammal, na kadalasang namamatay sa loob ng mga araw o linggo, at ang bangkay ay umaakit ng mga scavenger na maaari ring ma-trap.

### Gaano kalawak ang ghost fishing sa Pilipinas?

Batay sa mga ulat ng BFAR at FAO, tinatayang 15,000 hanggang 20,000 tonelada ng fishing gear ang naiiwan sa mga karagatan ng Pilipinas bawat taon. Ang pinaka-apektadong lugar ay ang Palawan, Tubbataha, Davao Gulf, at ang Visayan Sea—mga lugar na may mataas na biodiversity at aktibong pangisdaan.

### Ano ang mga epekto ng ghost nets sa mga balyena at pagong?

Ang mga ghost net ay maaaring makabuhol sa mga balyena, dolphin, at pagong, na nagdudulot ng pagkakasugat, gutom, at pagkalunod. Ayon sa PMMSN, 18% ng mga stranded marine mammals sa Pilipinas ay may ebidensya ng entanglement, at ang mga pawikan ay partikular na vulnerable dahil sa kanilang paghinga sa ibabaw.

### Paano makakatulong ang plant-based seafood sa paglaban sa ghost fishing?

Ang plant-based seafood ay binabawasan ang demand para sa mga totoong isda, kaya mas kaunting lambat ang kailangan. Sa Pilipinas, ang pagpili ng mga produktong gawa sa 'seaweed' o 'mushroom' ay nagpapababa ng presyon sa mga pangisdaan, at ayon sa Good Food Institute (2024), ang sektor ay lumalaki ng 25% taon-taon.

### Ano ang ginagawa ng gobyerno ng Pilipinas tungkol sa ghost fishing?

Ang BFAR ay may 'Ghost Net Recovery Program' mula noong 2021, ngunit ang pondo ay limitado. Noong 2025, ang Kongreso ay may panukalang batas na magtatatag ng 'Fishing Gear Marking System' at magpaparusa sa sinadyang pagtatapon ng lambat, ngunit ito ay hindi pa naipapasa.

### Sino ang may pananagutan sa paglilinis ng mga ghost net?

Sa ilalim ng FAO 198-1, ang mga may-ari ng fishing vessel ay responsable sa pag-uulat at pag-recover ng nawawalang gear, ngunit sa praktika, ang mga NGO at mga boluntaryo ang madalas na nagsasagawa ng paglilinis. Ang mga mamamayan ay maaaring mag-ambag sa pamamagitan ng pag-donate sa mga cleanup drive.

## Ang Hamon sa Industriya at sa mga Konsyumer

Ang ghost fishing ay isang problema na hindi lamang pangkalikasan; ito ay isang moral na krisis. Ang bawat lambat na naiwan ay kumakatawan sa hindi mabilang na pagkamatay ng mga nilalang na may kakayahang makaramdam ng takot at sakit. Ang industriya ng pangisdaan ay dapat managot, ngunit bilang mga mamimili, may kapangyarihan tayong pumili.

Sa Pilipinas, kung saan ang isda ay bahagi ng kultura at pang-araw-araw na pagkain, ang paglipat sa plant-based seafood ay maaaring mukhang mahirap, ngunit ang mga lokal na alternatibo ay nagiging mas accessible. Ang 'Vegan Fish Philippines' ay mayroon nang mga produkto sa major supermarkets tulad ng SM at Robinsons, at ang presyo ay bumababa.

> **Myth: Ang ghost fishing ay hindi gaanong seryoso kumpara sa ibang isyu sa karagatan.**
>
> Fact: Ayon sa FAO (2023), ang ghost gear ay isa sa mga pangunahing sanhi ng pagkamatay ng marine life, at sa Pilipinas, ito ay nag-aambag sa pagbaba ng fish stocks at pagkasira ng coral reefs—na nakakaapekto sa kabuhayan ng mahigit 2 milyong Pilipino.

**Tinatayang tonelada ng ghost gear na naiiwan sa karagatan ng Pilipinas bawat taon**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2020 | 18000 tonelada |
| 2021 | 17500 tonelada |
| 2022 | 19000 tonelada |
| 2023 | 17000 tonelada |
| 2024 | 16000 tonelada |
| 2025 | 15500 tonelada |

Ang chart sa itaas ay batay sa mga extrapolation mula sa mga pag-aaral ng FAO at BFAR, na nagpapakita ng bahagyang pagbaba dahil sa mga programa ng pagbawi, ngunit ang antas ay nananatiling mataas.

## Konklusyon: Ang Panahon para Kumilos ay Ngayon

Ang ghost fishing sa Pilipinas ay isang nakatagong krimen laban sa mga nilalang sa karagatan. Hindi ito maaaring balewalain. Ang mga dokumento at ulat na aming nakuha ay malinaw: ang problema ay malawak, ang mga solusyon ay umiiral, ngunit ang kalooban sa pulitika at industriya ay kulang.

Sa susunod na pipili ka ng iyong pagkain, isipin ang mga balyena na nalulunod sa mga lambat, ang mga pawikan na hindi makahinga. Ang plant-based seafood ay isang opsyon, ngunit ang pagbawas sa pagkonsumo ng isda, ang pagsuporta sa mga reporma, at ang pagtataguyod ng circular economy ay mga hakbang na maaari mong gawin ngayon.

> **Mga pangunahing aral mula sa imbestigasyong ito:**
>
> 1) Ang ghost fishing ay pumapatay ng libu-libong marine animal sa Pilipinas bawat taon. 2) Ang mga kumpanya ng pangisdaan ay madalas na iniiwan ang mga lambat upang makatipid, habang ang BFAR ay kulang sa pagpapatupad. 3) Ang plant-based seafood at circular economy ay mga solusyon na maaaring makatulong. 4) Ang bawat mamimili ay may kapangyarihan na pumili ng mga produktong hindi nag-iiwan ng bakas ng pagdurusa.

**Key Takeaways**

- Ghost fishing ay isang malaking banta sa marine life sa Pilipinas
- Kailangan ng mas mahigpit na regulasyon at pagpapatupad ng BFAR
- Ang plant-based seafood ay isang praktikal na alternatibo para sa mga konsyumer
- Ang circular economy para sa fishing gear ay maaaring mabawasan ang problema
- Ang bawat indibidwal ay maaaring kumilos sa pamamagitan ng pagpili ng mga sustainable na produkto

**Kaugnay na Basahin**

- [A Conversation with Dr. Maria Santos: Paano Naliligtas ng mga Marine Protected Area ang mga Coral Reef at Isda sa Pilipinas](https://vegeco.org/tl/ocean-conservation/a-conversation-with-dr-maria-santos-paano-naliligtas-ng-mga-marine-protected-are)
- [Gabay sa Seabird Bycatch: Paano Protektahan ang mga Albatross sa Pilipinas](https://vegeco.org/tl/ocean-conservation/gabay-sa-seabird-bycatch-paano-protektahan-ang-mga-albatross-sa-pilipinas)
- [Ano ang Tunay na Halaga ng Plant-Based Seafood sa Pilipinas?](https://vegeco.org/tl/ocean-conservation/ano-ang-tunay-na-halaga-ng-plant-based-seafood-sa-pilipinas)
- [Anokhi Review 2026: Tunay bang Etikal at Plant-Based ang Tela Nito?](https://vegeco.org/tl/ethical-fashion/anokhi-review-2026-tunay-bang-etikal-at-plant-based-ang-tela-nito)
- [Mycoprotein vs Tofu: Alin ang Mas Sustainable na Alternatibong Karne sa Pilipinas?](https://vegeco.org/tl/sustainable-living/mycoprotein-vs-tofu-alin-ang-mas-sustainable-na-alternatibong-karne-sa-pilipinas)

---

Cite as: VegEco, "Inside the Ghost Net Files: Paano Nalulunod ang mga Balyena at Pagong sa mga Plastik na Lambat sa Pilipinas", https://vegeco.org/tl/ocean-conservation/inside-the-ghost-net-files-paano-nalulunod-ang-mga-balyena-at-pagong-sa-mga-plas