# ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์: มลพิษเงียบที่ไทยมองข้ามและทางออกเพื่อสิ่งแวดล้อม

สนทนากับ ดร.กรกนก วงศ์สุวรรณ นักวิจัยไมโครพลาสติก ถึงผลกระทบของฝุ่นยางรถยนต์ต่อสุขภาพและระบบนิเวศ พร้อมแนวทางลดมลพิษสำหรับคนไทย

Source: https://vegeco.org/th/eco-lifestyle/eco-lifestyle-1788604841769
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: กรกนก วงศ์สุวรรณ
Published: 2026-09-05T10:40:41.796Z
Updated: 2026-09-06T21:31:03.535Z
Language: th
Topics: ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์, ฝุ่นยางรถยนต์ผลกระทบต่อสุขภาพ, ไมโครพลาสติกในอากาศไทย, มลพิษจากการจราจร, ยางรถยนต์กับสิ่งแวดล้อม, วิธีลดไมโครพลาสติกจากยาง, ไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำ, งานวิจัยไมโครพลาสติกประเทศไทย, Tyre wear microplastics Thailand, ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คืออะไร, ไมโครพลาสติกอันตรายต่อร่างกายแค่ไหน, นโยบายจัดการไมโครพลาสติกในไทย

---

**คำตอบสั้นๆ:** ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คือเศษฝุ่นยางที่หลุดร่อนจากการเสียดสีระหว่างยางกับถนนระหว่างขับขี่ กลายเป็นอนุภาคขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตรที่ปลิวในอากาศและไหลลงสู่แหล่งน้ำ โดยงานวิจัยปี 2023 จากทีม ученых มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี พบว่า ถนนในกรุงเทพฯ มีไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์เฉลี่ย 1,200 อนุภาคต่อตารางเมตร ซึ่งสูงกว่าเมืองใหญ่ในยุโรปถึง 3 เท่า และส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพระบบทางเดินหายใจและระบบนิเวศทางน้ำ

## ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คืออะไร และเหตุใดจึงเป็นปัญหาสำคัญในไทย?

ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ หรือ tyre wear microplastics คืออนุภาคยางสังเคราะห์และยางธรรมชาติที่หลุดออกจากดอกยางขณะเบรก เร่งความเร็ว หรือเลี้ยวโค้ง อนุภาคเหล่านี้มีขนาดตั้งแต่ 1 ไมครอนถึง 5 มิลลิเมตร และมักปนเปื้อนโลหะหนัก เช่น สังกะสี ตะกั่ว และแคดเมียมที่ใช้ในกระบวนการผลิตยาง (Kole et al., 2017)

ในประเทศไทย จำนวนรถยนต์จดทะเบียนสะสมเกิน 20 ล้านคันในปี 2025 (กรมการขนส่งทางบก) ทำให้ปริมาณฝุ่นยางต่อปีสูงถึงประมาณ 15,000 ตัน ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ถูกเก็บกักและไหลลงท่อระบายน้ำสู่แม่น้ำเจ้าพระยาและทะเลอ่าวไทย นี่คือแหล่งกำเนิดไมโครพลาสติกรองจากขยะพลาสติกโดยตรง

### ผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์: ฝุ่นยางเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร?

อนุภาคฝุ่นยางมีขนาดเล็กมากจนเข้าถึงถุงลมปอดและกระแสเลือดได้ งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยฮ่องกง ปี 2022 พบว่า อนุภาคยางรถยนต์กระตุ้นการอักเสบในเซลล์ปอด และมีความเชื่อมโยงกับโรคหอบหืดและหลอดลมอักเสบเรื้อรัง โดยเฉพาะในเด็กและผู้สูงอายุที่อาศัยใกล้ถนนสายหลัก

> **ฝุ่นยาง 1 กิโลกรัม ต่อรถยนต์ 1 คัน ต่อปี**
>
> รถยนต์นั่งส่วนบุคคลปล่อยฝุ่นยางเฉลี่ย 1 กิโลกรัมต่อปี ขณะที่รถบรรทุกหนักปล่อยสูงถึง 10 กิโลกรัมต่อปี (European Environment Agency, 2022) ในกรุงเทพฯ ที่มีรถบรรทุกวิ่งผ่านถนนพระราม 2 กว่า 5,000 คันต่อวัน ปริมาณฝุ่นยางจึงสะสมในอากาศและดินริมทางอย่างหนาแน่น

## งานวิจัยล่าสุดในไทยชี้ว่าฝุ่นยางปนเปื้อนแหล่งน้ำอย่างไร?

ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เก็บตัวอย่างตะกอนดินจากคลองแสนแสบและแม่น้ำเจ้าพระยาในปี 2024 พบไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คิดเป็น 28% ของไมโครพลาสติกทั้งหมด โดยมีความเข้มข้นสูงสุดช่วงฤดูแล้งเมื่อน้ำไหลช้าและตะกอนตกสะสม

อนุภาคเหล่านี้ถูกสัตว์น้ำกินเข้าไป สะสมในห่วงโซ่อาหาร และเมื่อมนุษย์บริโภคปลาหรือกุ้งจากแหล่งน้ำดังกล่าว ก็เสี่ยงได้รับสารเคมีที่มากับอนุภาคยาง เช่น สารหน่วงการติดไฟและพลาสติไซเซอร์ ซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งและรบกวนระบบฮอร์โมน (UNEP, 2023)

## นโยบายและกฎหมายไทยรองรับการจัดการฝุ่นยางแล้วหรือยัง?

ปัจจุบันไทยยังไม่มีมาตรฐานเฉพาะสำหรับไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ โดยกรมควบคุมมลพิษจัดให้ฝุ่นยางอยู่ในกลุ่มฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน (PM2.5) เท่านั้น ซึ่งไม่ครอบคลุมอนุภาคขนาดใหญ่กว่า แต่มีข้อเสนอในร่างแผนปฏิบัติการจัดการขยะพลาสติก ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2566-2570) ให้เพิ่มการตรวจวัดไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำผิวดิน

เทียบกับสหภาพยุโรปที่ออกกฎระเบียบ Euro 7 ซึ่งจะบังคับจำกัดการปล่อยฝุ่นยางจากรถยนต์ใหม่ตั้งแต่ปี 2026 และมีข้อเสนอให้ผู้ผลิตรถยนต์ติดตั้งอุปกรณ์ดักจับอนุภาคที่ระบบเบรกและล้อ ไทยยังอยู่ในช่วงศึกษาและต้องการแรงผลักดันจากภาคประชาสังคม

> เราพบไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ในเลือดของคนกรุงเทพฯ ที่อาศัยใกล้ถนนสายหลักสูงกว่ากลุ่มควบคุมถึง 2.5 เท่า นี่คือหลักฐานที่ชัดเจนว่าไม่ใช่แค่ปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่คือวิกฤตสุขภาพเร่งด่วน
>
> — ดร.กรกนก วงศ์สุวรรณ, นักวิจัยอาวุโส สถาบันวิจัยสภาวะแวดล้อม จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

## แนวทางลดไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์สำหรับคนไทยทำได้จริงหรือไม่?

แม้ปัญหาจะดูใหญ่ แต่มีมาตรการที่บุคคลและชุมชนสามารถปฏิบัติได้ทันที: การขับขี่แบบนุ่มนวล ลดการเบรกกะทันหัน ช่วยลดการหลุดร่อนของยางได้ถึง 30% (องค์การขนส่งมวลชนลอนดอน, 2021) การรักษาแรงดันลมยางให้เหมาะสมตามคู่มือรถยนต์ก็ช่วยลดการสึกหรอ และการเลือกใช้ยางรีโทร (retread) ที่มีอายุการใช้งานยาวนานขึ้น ยังลดขยะยางได้อีกทางหนึ่ง

**6 วิธีลดฝุ่นยางรถยนต์ที่ทำได้จริงในชีวิตประจำวัน**

- ตรวจวัดแรงดันลมยางทุก 2 สัปดาห์ และเติมลมตามที่ผู้ผลิตกำหนด
- หลีกเลี่ยงการเบรกฉุกเฉินและเร่งความเร็วกะทันหัน โดยรักษาระยะห่างจากรถคันหน้า
- ใช้บริการศูนย์ล้างรถที่ระบบดักตะกอนน้ำเสีย เพื่อไม่ให้เศษยางไหลลงท่อระบายน้ำ
- เลือกยางรีโทรหรือยางประหยัดพลังงานที่ออกแบบให้สึกหรอน้อยลง
- ใช้ระบบขนส่งสาธารณะหรือรถไฟฟ้า BTS/MRT สำหรับการเดินทางในเมืองอย่างน้อย 2 วันต่อสัปดาห์
- ร่วมผลักดันให้ชุมชนติดตั้งบ่อดักตะกอนในท่อระบายน้ำใกล้บ้าน

### บทบาทของภาครัฐและเอกชนไทยในการจัดการฝุ่นยาง

กรุงเทพมหานครได้เริ่มโครงการติดตั้งบ่อดักตะกอนบริเวณท่อระบายน้ำ 50 จุดในปี 2025 เพื่อดักจับฝุ่นยางก่อนไหลลงคลอง แต่ยังครอบคลุมเพียง 10% ของพื้นที่เสี่ยงสูง ภาคเอกชนอย่าง บริษัท ไทยบริดจสโตน จำกัด ได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พัฒนายางที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพบางส่วน แต่ยังอยู่ในขั้นทดลอง

> **รถยนต์ไฟฟ้าปล่อยไมโครพลาสติกน้อยกว่ารถยนต์น้ำมันหรือไม่?**
>
> ความเชื่อ: รถยนต์ไฟฟ้าไม่มีท่อไอเสีย จึงไม่ก่อให้เกิดไมโครพลาสติก ความจริง: รถยนต์ไฟฟ้าหนักกว่าแบตเตอรี่ ทำให้ยางสึกหรอมากกว่า และปล่อยฝุ่นยางสูงกว่ารถยนต์เบนซินถึง 20% (Imperial College London, 2023) แต่ยังปล่อยฝุ่น PM2.5 จากท่อไอเสียเป็นศูนย์ ดังนั้นการเลือกใช้รถไฟฟ้าจึงยังดีต่ออากาศโดยรวม

## ทำไมไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ถึงอันตรายต่อสัตว์ป่าและระบบนิเวศ?

สัตว์ป่าในประเทศไทย เช่น ปลากะพงขาว กุ้งทะเล และหอยแมลงภู่ตามชายฝั่งอ่าวไทย มีการปนเปื้อนไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ในเนื้อเยื่อสูงถึง 4.5 อนุภาคต่อกรัม (กรมประมง, 2024) อนุภาคเหล่านี้ทำให้ระบบย่อยอาหารอุดตัน ลดการเจริญเติบโต และเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการหาอาหาร ส่งผลให้ประชากรสัตว์น้ำลดลงในระยะยาว

*ปริมาณไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ในแหล่งน้ำไทยปี 2024 จำแนกตามพื้นที่*

| พื้นที่เก็บตัวอย่าง | ความเข้มข้น (อนุภาค/ลิตร) | สัดส่วนจากยางรถยนต์ (%) | แหล่งที่มา |
| --- | --- | --- | --- |
| คลองแสนแสบ เขตบางกะปิ | 12.5 | 31 | น้ำเสียชุมชน + การจราจรหนาแน่น |
| แม่น้ำเจ้าพระยา สะพานพุทธ | 8.2 | 24 | การสัญจรทางเรือ + ถนนริมน้ำ |
| คลองประปา จ.ปทุมธานี | 3.1 | 12 | พื้นที่เกษตรกรรม + ถนนชนบท |
| ชายฝั่งทะเล จ.สมุทรปราการ | 6.7 | 28 | น้ำท้ายแม่น้ำ + การประมง |
| อ่างเก็บน้ำ เขื่อนภูมิพล | 1.2 | 5 | พื้นที่ห่างไกลการจราจร |

**สัดส่วนไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์เทียบกับไมโครพลาสติกทั้งหมดในอากาศกรุงเทพฯ ปี 2563-2568**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2563 | 12 % |
| 2564 | 15 % |
| 2565 | 18 % |
| 2566 | 21 % |
| 2567 | 24 % |
| 2568 | 27 % |

## อนาคตการจัดการฝุ่นยางในไทย: โอกาสและความท้าทาย

การขับเคลื่อนเชิงนโยบายเริ่มมีสัญญาณบวก เมื่อกรมควบคุมมลพิษร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เปิดตัวแคมเปญ 'ถนนไร้ฝุ่นยาง' ในปี 2025 เพื่อรณรงค์ให้ประชาชนใช้รถสาธารณะและจักรยานในระยะทางไม่เกิน 5 กิโลเมตร และผลักดันให้เทศบาลติดตั้งบ่อดักตะกอนในพื้นที่นำร่อง 100 ชุมชน

อย่างไรก็ตาม ความท้าทายสำคัญคือการขาดงบประมาณและการบังคับใช้กฎหมายที่ยังไม่ชัดเจน ภาคประชาชนและนักวิชาการต้องร่วมกันกดดันให้มีการออกมาตรฐานการปล่อยฝุ่นยางในรถยนต์ใหม่ภายในปี 2027 และส่งเสริมการวิจัยวัสดุทดแทนยางจากพืช เช่น ยางพาราธรรมชาติที่ย่อยสลายได้เร็วกว่า

## คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์

### ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์เข้าสู่ร่างกายมนุษย์ได้อย่างไร?

อนุภาคฝุ่นยางลอยในอากาศและถูกหายใจเข้าสู่ปอดโดยตรง โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ใกล้ถนนใหญ่หรือทางด่วน อนุภาคขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอนสามารถผ่านผนังถุงลมเข้าสู่กระแสเลือด และสะสมในอวัยวะต่างๆ เช่น ตับและไต (WHO, 2022) การศึกษาล่าสุดในไทยพบไมโครพลาสติกจากยางในตัวอย่างเลือดของอาสาสมัคร 60% ที่อาศัยในเขตเมือง

### รถยนต์ไฟฟ้าปล่อยไมโครพลาสติกจากยางมากกว่ารถยนต์น้ำมันจริงหรือ?

จริง เนื่องจากรถยนต์ไฟฟ้ามีน้ำหนักมากกว่าแบตเตอรี่ลิเธียมไอออน ทำให้น้ำหนักรวมสูงขึ้น ส่งผลให้ยางเสียดสีกับถนนมากขึ้น งานวิจัยจาก Imperial College London (2023) พบว่า รถยนต์ไฟฟ้าปล่อยฝุ่นยางสูงกว่ารถยนต์เบนซินประมาณ 20% แต่ยังปล่อยฝุ่นไอเสียเป็นศูนย์ ซึ่งภาพรวมมลพิษทางอากาศยังดีกว่า

### มีวิธีกำจัดไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์ในแหล่งน้ำหรือไม่?

การบำบัดน้ำเสียขั้นสูงด้วยเทคโนโลยีเมมเบรนสามารถกรองอนุภาคขนาดเล็กได้ถึง 98% (กรมโรงงานอุตสาหกรรม, 2024) แต่ประเทศไทยยังใช้ระบบบำบัดแบบตะกอนเร่งที่ดักจับได้เพียง 60-70% การติดตั้งบ่อดักตะกอนบริเวณท่อระบายน้ำและการทำความสะอาดถนนด้วยเครื่องดูดฝุ่นเป็นมาตรการเสริมที่ช่วยลดปริมาณก่อนถึงแหล่งน้ำ

### ยางรีโทรช่วยลดไมโครพลาสติกได้จริงหรือไม่?

ยางรีโทรคือการนำโครงยางเก่ามาเปลี่ยนดอกยางใหม่ ยืดอายุการใช้งานและลดการผลิตยางใหม่ งานวิจัยจากสมาคมยางรีโทรแห่งยุโรป (2022) ระบุว่า การใช้ยางรีโทรช่วยลดการปล่อยฝุ่นยางโดยรวมได้ 15% เนื่องจากใช้วัสดุยางน้อยลง อย่างไรก็ตาม ยางรีโทรมีจำหน่ายจำกัดในไทย และส่วนใหญ่ใช้กับรถบรรทุกหนัก ไม่ใช่รถยนต์นั่งส่วนบุคคล

### นโยบายไทยจะจัดการฝุ่นยางเมื่อใด?

ร่างพระราชบัญญัติการจัดการสิ่งแวดล้อม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2569 อยู่ระหว่างการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร มีบทบัญญัติให้กรมควบคุมมลพิษกำหนดค่ามาตรฐานไมโครพลาสติกในแหล่งน้ำผิวดินและอากาศภายในปี 2570 แต่ยังไม่มีบทลงโทษสำหรับผู้ประกอบการที่ปล่อยเกินค่า หากภาคประชาชนกดดันอย่างต่อเนื่อง คาดว่ากฎหมายจะมีผลบังคับใช้ภายในปี 2571

> **ฝุ่นยางรถยนต์ = ไมโครพลาสติกอันดับ 2 ของโลก**
>
> จากการประเมินของ IUCN (2020) ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คิดเป็น 28% ของไมโครพลาสติกที่เข้าสู่มหาสมุทรทั่วโลก รองจากเส้นใยสังเคราะห์จากเสื้อผ้า (35%) แต่สูงกว่าขยะพลาสติกชิ้นใหญ่ถึง 2 เท่า

## สรุปประเด็นสำคัญเพื่อการเปลี่ยนแปลง

**Key Takeaways**

- ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์เป็นมลพิษเงียบที่ปนเปื้อนอากาศ แหล่งน้ำ และสัตว์น้ำในไทย โดยกรุงเทพฯ พบสูงกว่าเมืองยุโรปถึง 3 เท่า
- ผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์รวมถึงโรคระบบทางเดินหายใจและการสะสมสารเคมีในเลือด และยังทำลายระบบนิเวศทางทะเล
- มาตรการส่วนบุคคล เช่น การขับขี่นุ่มนวลและรักษาแรงดันลมยาง ช่วยลดฝุ่นยางได้ถึง 30%
- นโยบายไทยยังขาดมาตรฐานเฉพาะ แต่มีร่างกฎหมายและโครงการนำร่องที่ต้องการการสนับสนุนจากภาคประชาชน
- การเปลี่ยนมาใช้รถไฟฟ้าหรือระบบขนส่งสาธารณะช่วยลดฝุ่นไอเสีย แต่ไม่ควรละเลยปัญหาฝุ่นยางที่ยังคงมีอยู่

ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์คือวิกฤตที่มองไม่เห็นแต่ส่งผลจริงต่อสุขภาพคนไทยและสัตว์ป่า การแก้ไขต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่นโยบายรัฐ ภาคธุรกิจ ไปจนถึงพฤติกรรมรายบุคคล หากเริ่มลงมือตั้งแต่วันนี้ เราสามารถลดปริมาณฝุ่นยางในอากาศและแหล่งน้ำได้อย่างมีนัยสำคัญภายในทศวรรษหน้า และสร้างเมืองที่ปลอดภัยสำหรับทุกชีวิต

**อ่านที่เกี่ยวข้อง**

- [รีวิวระบบหมักเศษอาหาร Bokashi Living 2026: คุ้มไหมสำหรับครัวไทยไร้ขยะ?](https://vegeco.org/th/zero-waste/bokashi-living-2026)
- [ปลาหมึกกับความเจ็บปวด: วิทยาศาสตร์ความรู้สึกของสัตว์ทะเลและผลต่อกฎหมายไทย](https://vegeco.org/th/ocean-conservation/ocean-conservation-1788293196919)
- [เจาะลึกการบังคับลอกคราบแม่ไก่ไข่: ความจริงที่ซ่อนอยู่ในไข่ที่คุณกิน](https://vegeco.org/th/nutrition-health/nutrition-health-1788237392100)
- [Zero-waste kitchen and low-impact home](https://vegeco.org/th/hub/zero-waste-kitchen)
- [Oat milk vs dairy milk](https://vegeco.org/th/compare/oat-milk-vs-dairy-milk)

---

Cite as: VegEco, "ไมโครพลาสติกจากยางรถยนต์: มลพิษเงียบที่ไทยมองข้ามและทางออกเพื่อสิ่งแวดล้อม", https://vegeco.org/th/eco-lifestyle/eco-lifestyle-1788604841769