# ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕੀ ਹੈ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਹੱਲ

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚ ਜਾਣੋ—ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਇਸਦੇ ਹੱਲ।

Source: https://vegeco.org/pa/wildlife/ਬਲ-ਸਟ-ਫ-ਸ-ਗ-ਕ-ਹ-ਸਮ-ਦਰ-ਜ-ਵਨ-ਦ-ਤਬ-ਹ-ਅਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਹ-ਲ
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: ਅਰਜਨ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
Published: 2026-09-19T14:16:16.473Z
Updated: 2026-09-19T14:16:16.528Z
Language: pa
Topics: ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ, ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕੀ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਤਬਾਹੀ, ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪੰਜਾਬ, ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਨਾਸ਼, ਮੱਛੀ ਦਾ ਦੁੱਖ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਬਾਈਕੈਚ ਸਮੱਸਿਆ, ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀਏ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵਪਾਰ ਪੰਜਾਬ

---

**ਸੰਖੇਪ ਜਵਾਬ:** ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਤੁਰੰਤ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤਬਾਹੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿੱਚ ਘਰੇਲੂ ਵਿਸਫੋਟਕ ਜਾਂ ਡਾਇਨਾਮਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਧਮਾਕਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਸਦਮਾ ਲਹਿਰ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਤੈਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਮਛੇਰੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬਹੁਤ ਘਾਤਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਚਕਨਾਚੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਘਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਤਬਾਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹਨਾਂ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਛੋਟੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂ, ਡਾਲਫਿਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵੀ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਈਕੈਚ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਭਿਆਸ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

> **ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਅਸਰ**
>
> ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 20-30% ਹੀ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਾਕੀ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। (FAO, 2023)

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕਿਉਂ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਈ?

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੜ੍ਹ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਿਸਫੋਟਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਧਮਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰੀਬ ਮਛੇਰੇ ਜੋ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਇਸ ਸਸਤੇ ਵਿਕਲਪ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਖਤ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਰਨ ਮਛੇਰੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੜ੍ਹ ਕਰਨ ਲਈ ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੁਨਾਫਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਅੱਜ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ।

> ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
>
> — ਡਾ. ਨੀਲਮ ਚੰਦਰਾ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਭਾਰਤੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਧਿਰਾਂ

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਭਾਰਤ, ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ, ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ, ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਦੇ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਆਮ ਹੈ। ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਧਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਮਛੇਰੇ, ਵਿਸਫੋਟਕ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਸਕਰ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਮੱਛੀ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵੱਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ ਮੱਛੀ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਚਟਾਨਾਂ ਲਗਭਗ 25% ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਧਮਾਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਧੀਮੀ ਮੌਤ ਮਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਕਾਰਬਨ ਨੂੰ ਸੋਖਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਘਾਹ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਕਾਰਬਨ ਸਟੋਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਰਬਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਖਤਰਨਾਕ ਹੈ।

*ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਬਨਾਮ ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ*

| ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ | ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ | ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ |
| --- | --- | --- |
| ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਤਬਾਹਕਾਰੀ, ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ | ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ, ਚੋਣਵੀਂ ਫੜ੍ਹ |
| ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ | ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ, ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ | ਘੱਟ ਦੁੱਖ, ਚੋਣਵੇਂ ਜਾਲ਼ |
| ਬਾਈਕੈਚ | 20-80% ਬਰਬਾਦ | 5-10% ਤੱਕ ਸੀਮਤ |
| ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ | ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ | ਕਾਨੂੰਨੀ, ਨਿਯੰਤਰਿਤ |
| ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ | ਬਹੁਤ ਘੱਟ | ਉੱਚ |

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀਆਂ ਆਲੋਚਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦਲੀਲਾਂ

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਸਮਰਥਕ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਮਛੇਰੇ, ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਿਕਲਪ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਖਰੀਦਣ ਦੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕੋ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਦਲੀਲ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਿੱਤਾ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਗਠਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨੀ, ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਕਰੂਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੀ ਘਾਤਕ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਸਖਤ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਹੀਂ, ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

> **ਕੀ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਮੱਛੀ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ?**
>
> ਮਿੱਥ: ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਦੀ ਫੜ੍ਹ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਤੱਥ: ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਧ ਫੜ੍ਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੱਛੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੜ੍ਹ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

## ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਕਟ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਇਸਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।

ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਾਹ ਮਛੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਕ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰ ਸਮੂਹ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹੈ।

**ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੱਛੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ (2018-2025)**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2018 | 100 % |
| 2019 | 95 % |
| 2020 | 88 % |
| 2021 | 80 % |
| 2022 | 72 % |
| 2023 | 65 % |
| 2024 | 58 % |
| 2025 | 50 % |

## ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

### ਕੀ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਐਕਟ 1972 ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਵਰਜਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਸਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਕੈਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

### ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ: ਧਮਾਕੇ ਦੀ ਸਦਮਾ ਲਹਿਰ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੱਛੂ, ਡਾਲਫਿਨ ਵਰਗੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਦਾ ਹੈ।

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਆਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਵੇਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਮੱਛੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਅਪਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

### ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਤੁਸੀਂ ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਥਾਨਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਕੇ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਣਾ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਆਲੂ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।

### ਕੀ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ 'ਤੇ ਲੰਬਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਵਾਲ ਚਟਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਘਟਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਲਚਕਤਾ ਘਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

**ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਲਈ ਚੈਕਲਿਸਟ**

- ਮੱਛੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ MSC ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਖਰੀਦੋ।
- ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
- ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮੱਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਾਰਕ ਅਤੇ ਸਵੋਰਡਫਿਸ਼।
- ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਫੜ੍ਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਵੀਗਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸ਼ੈਵਾਲ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੱਛੀ।

**ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ 5 ਕਦਮ**

1. ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਦਿਓ।
2. ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੋ।
3. ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
4. ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਓ।
5. ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰੋ।

## ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

> **ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਬਾਰੇ 4 ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ**
>
> ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹਨ।

**ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ**

- ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਸਿੱਧਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਖੁਰਾਕ ਹੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੱਲ ਹਨ।

**ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ**

- [ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਈਏ: ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਕੋਮਲ ਗਾਈਡ](https://vegeco.org/pa/wildlife/ਬ-ਚ-ਆ-ਨ-ਜ-ਨਵਰ-ਦ-ਦ-ਖ-ਕ-ਵ-ਸਮਝ-ਈਏ-ਮ-ਪ-ਆ-ਲਈ-ਕ-ਮਲ-ਗ-ਈਡ)
- [ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੀਟ ਅਤੇ ਡੇਅਰੀ ਦਾ ਸੱਚ ਕਿਵੇਂ ਦੱਸੀਏ: ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤ ਗਾਈਡ](https://vegeco.org/pa/wildlife/ਬ-ਚ-ਆ-ਨ-ਮ-ਟ-ਅਤ-ਡ-ਅਰ-ਦ-ਸ-ਚ-ਕ-ਵ-ਦ-ਸ-ਏ-ਮ-ਪ-ਆ-ਲਈ-ਸ-ਤ-ਗ-ਈਡ)
- [ਸੱਚਾ ਲਾਗਤ ਲੇਖਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੀਟ ਦੀ ਅਸਲ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਹੱਲ](https://vegeco.org/pa/wildlife/ਸ-ਚ-ਲ-ਗਤ-ਲ-ਖ-ਕ-ਹ-ਮ-ਟ-ਦ-ਅਸਲ-ਕ-ਮਤ-ਅਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਹ-ਲ)
- [ਓਵਰਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕੋਟਾ ਕੀ ਹੈ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਸੱਚ ਅਤੇ ਹੱਲ](https://vegeco.org/pa/ocean-conservation/ਓਵਰਫ-ਸ-ਗ-ਕ-ਟ-ਕ-ਹ-ਪ-ਜ-ਬ-ਦ-ਸਮ-ਦਰ-ਭ-ਜਨ-ਬ-ਜ-ਰ-ਲਈ-ਸ-ਚ-ਅਤ-ਹ-ਲ)
- [ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀਆਂ 7 ਮਿੱਥਾਂ ਡਿਬੰਕਡ: ਨੈਤਿਕ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਅਸਲ ਕੀਮਤ](https://vegeco.org/pa/ethical-fashion/ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਫ-ਸ-ਨ-ਦ-ਆ-7-ਮ-ਥ-ਡ-ਬ-ਕਡ-ਨ-ਤ-ਕ-ਫ-ਸ-ਨ-ਦ-ਅਸਲ-ਕ-ਮਤ)

---

Cite as: VegEco, "ਬਲਾਸਟ ਫਿਸ਼ਿੰਗ ਕੀ ਹੈ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਹੱਲ", https://vegeco.org/pa/wildlife/ਬਲ-ਸਟ-ਫ-ਸ-ਗ-ਕ-ਹ-ਸਮ-ਦਰ-ਜ-ਵਨ-ਦ-ਤਬ-ਹ-ਅਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਹ-ਲ