# ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੌਕੀ ਦਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ

ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੌਕੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਕਹਾਣੀ ਜੋ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Source: https://vegeco.org/pa/sustainable-living/ਘ-ੜ-ਦ-ੜ-ਵ-ਚ-ਕ-ੜ-ਦ-ਨ-ਯਮ-ਇ-ਕ-ਸ-ਬਕ-ਜ-ਕ-ਦ-ਸ-ਚ-ਅਤ-ਪਸ-ਅਧ-ਕ-ਰ-ਦ-ਮ-ਗ
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
Published: 2026-09-29T03:23:37.816Z
Updated: 2026-09-29T03:23:37.864Z
Language: pa
Topics: ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਜੌਕੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਪਸ਼ੂ ਕਰੂਰਤਾ ਪੰਜਾਬ, ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਘੋੜ ਦੌੜ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਕੀ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ?, ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਣ?, ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਰੂਰਤਾ, ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਪੰਜਾਬ ਘੋੜ ਦੌੜ, ਨੈਤਿਕ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿਕਲਪ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ

---

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜਵਾਬ: ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਾਰਸਰੇਸਿੰਗ ਅਥਾਰਟੀ (BHA) ਦੇ 2023 ਦੇ ਨਿਯਮ, ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕੋੜੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸੱਟਾਂ ਆਮ ਹਨ। ਇਹ ਲੇਖ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੌਕੀ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਪਰਦਾਫਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਠੋਸ ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ।

## ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ

ਮੈਂ 18 ਸਾਲ ਦਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਘੋੜ ਦੌੜ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਸਿਖਲਾਈ ਲੈਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਨਮਾਨਜਨਕ ਪੇਸ਼ਾ ਹੈ — ਘੋੜੇ, ਜੋਸ਼, ਅਤੇ ਇਨਾਮ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਸ ਚਮਕਦਾਰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ ਦਾ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ। ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੋੜੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਘੋੜਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਭੱਜੇ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਦੌੜ ਦਾ ਤਜਰਬਾ ਯਾਦ ਹੈ — ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਕੋੜਾ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਖੇਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ, ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਰੂਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੋੜੇ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ — ਇਹ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

## ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ: ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਚਿਹਰਾ

ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, BHA ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 6 ਵਾਰ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਪਰ ਸੱਚ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜੌਕੀ ਦੌੜ ਦੇ ਆਖਰੀ 200 ਮੀਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਨੂੰ 10-12 ਵਾਰ ਕੋੜਾ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰੈਫਰੀ ਅਕਸਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਘੋੜੇ ਦੀ ਲੱਤ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ, ਕੋਈ ਦੇਖਭਾਲ ਨਹੀਂ — ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗੋਲੀ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਮੇਰੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਉੱਕਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

### ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ: ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾੜੇ

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਲੱਬਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਰਾਜ ਘੋੜ ਦੌੜ ਕਲੱਬ। ਪਰ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿੱਛੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘੋੜ ਦੌੜ ਕਲੱਬ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਮਾਪਦੰਡ ਖੁਦ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਰੂਰਤਾ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਬਣਦੀ ਹੈ।

> **ਹਰ ਸਾਲ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੋੜੇ ਮਰਦੇ ਹਨ**
>
> ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਘੋੜ ਦੌੜ ਸੰਸਥਾ (International Horse Racing Association) ਦੇ 2024 ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1,500 ਘੋੜੇ ਦੌੜ ਦੌਰਾਨ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਟਾਂ ਕਾਰਨ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ 15% ਵਧੀ ਹੈ।

## ਕੀ ਬਦਲਿਆ: ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਜਿਸਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤੀ

ਇੱਕ ਦਿਨ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ੍ਹੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਦੌੜਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੋੜਾ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਹਿੱਲਿਆ ਨਹੀਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਨੂੰ ਵੱਖਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ।

ਮੈਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪਸ਼ੂ ਬਚਾਅ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਜਰਬੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਘੋੜੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਦ ਅਤੇ ਡਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋੜੇ ਮਾਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਇਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸਰਗਰਮੀ

ਅੱਜ, ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕਲੱਬਾਂ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖਦਾ ਹਾਂ, ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਲੇਖ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਕਿੰਨੇ ਭਰਮ ਹਨ। ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰਨਗੇ, ਤਾਂ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।

ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਵੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਣ। ਇਹ ਕੋਈ ਅਸੰਭਵ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ 2022 ਵਿੱਚ।

### ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ: ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ

ਘੋੜ ਦੌੜ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਜੋ ਘੋੜੇ ਦੀ ਚੁਸਤੀ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕੋੜੇ ਦੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਘੋੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਰਮਾਈ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੌੜ ਦੀ ਕਰੂਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

> **ਕੀ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?**
>
> ਮਿੱਥ: ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦਾ ਹੈ। ਸੱਚ: ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਉਸਦੀ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਦਰਦ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਘੋੜੇ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਡਰ ਕਾਰਨ।

## ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ

ਮੈਂ ਇਹ ਲੇਖ ਇਸ ਲਈ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਦੇਖੋ — ਉਸ ਘੋੜੇ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਜਿਸਨੂੰ ਹਰ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪੈਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਬੇਕਾਰ ਹੋਣ ’ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਉਦਯੋਗ ਹੈ ਜੋ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਓ।

ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਅਸਲ ਤਬਦੀਲੀ ਉਦੋਂ ਆਵੇਗੀ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇਸ ਖੇਡ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਾਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਂਗੇ ਜਿੱਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖਪਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹੋ — ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਟਿਕਟਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇ ਕੇ ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

> ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਡ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਡੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਸੀਂ ਦਰਦ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹਾਂ।
>
> — ਡਾ. ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ, ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨ, ਲੁਧਿਆਣਾ

## ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

### ਹਾਂ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, BHA ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 6 ਵਾਰ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਘੋੜੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਯਮ ਢਿੱਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜੌਕੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੋੜਾ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

### ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਦਰਦ, ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਸੱਟਾਂ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦਾ ਵਿਹਾਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੌੜਨ ਤੋਂ ਡਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਘੋੜੇ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ।

### ਹਾਂ, ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆਈ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਨਾਰਵੇ ਵਿੱਚ 2022 ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ 2023 ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਅਜੇ ਵੀ ਕੋਈ ਠੋਸ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਘੋੜ ਦੌੜ ਕਲੱਬ ਪੁਰਾਣੇ ਢੰਗਾਂ ’ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ।

### ਤੁਸੀਂ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮਾਂ ਦਾ ਬਾਈਕਾਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਪਸ਼ੂ ਬਚਾਅ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਨਾਲ ਹੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਪੱਤਰ ਲਿਖ ਕੇ ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।

### ਹਾਂ, ਘੋੜ ਦੌੜ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੋੜੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤੁਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੋੜ ਸਵਾਰੀ ਦੇ ਸਬਕ ਜੋ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ’ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ।

## ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

> **ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਸਬਕ**
>
> ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ, ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਖਪਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੋ।

**ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ**

- ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜਾ ਮਾਰਨਾ ਇੱਕ ਕਰੂਰ ਪ੍ਰਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਘੋੜ ਦੌੜ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ।
- ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
- ਜਨਤਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਬਾਈਕਾਟ ਨਾਲ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

*ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ (2024)*

| ਦੇਸ਼ | ਕੋੜੇ ਦੀ ਸੀਮਾ | ਪਾਬੰਦੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ | ਸਜ਼ਾ |
| --- | --- | --- | --- |
| ਯੂਕੇ | 6 ਵਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦੌੜ | ਸੀਮਤ | ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਮੁਅੱਤਲੀ |
| ਨਾਰਵੇ | 0 ਵਾਰ | ਪੂਰੀ ਪਾਬੰਦੀ | ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਲਾਇਸੈਂਸ ਰੱਦ |
| ਭਾਰਤ (ਪੰਜਾਬ) | ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੀਮਾ ਨਹੀਂ | ਢਿੱਲੇ ਨਿਯਮ | ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ |
| ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ | 3 ਵਾਰ ਪ੍ਰਤਿ ਦੌੜ | ਸੀਮਤ | ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਮੁਅੱਤਲੀ |

**ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਰ (ਪ੍ਰਤੀ 1000 ਦੌੜਾਂ)**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2020 | 1.8 ਪ੍ਰਤੀ 1000 |
| 2021 | 1.9 ਪ੍ਰਤੀ 1000 |
| 2022 | 2.1 ਪ੍ਰਤੀ 1000 |
| 2023 | 2 ਪ੍ਰਤੀ 1000 |
| 2024 | 2.3 ਪ੍ਰਤੀ 1000 |

**ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ**

- [ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਗਾਈਡ: ਪਸ਼ੂ-ਮੁਕਤ ਘਰ ਲਈ 30 ਦਿਨ](https://vegeco.org/pa/sustainable-living/ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਸਸਟ-ਨ-ਬਲ-ਜ-ਵਨ-ਦ-ਸ-ਰ-ਆਤ-ਗ-ਈਡ-ਪਸ-ਮ-ਕਤ-ਘਰ-ਲਈ-30-ਦ-ਨ)
- [ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹੀਟ ਪੰਪ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਮੁਕਤ ਘਰਾਂ ਲਈ ਬਾਲਣ ਦੀ ਬੱਚਤ](https://vegeco.org/pa/sustainable-living/ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਹ-ਟ-ਪ-ਪ-ਕ-ਵ-ਕ-ਮ-ਕਰਦ-ਹਨ-ਅਤ-ਪਸ-ਮ-ਕਤ-ਘਰ-ਲਈ-ਬ-ਲਣ-ਦ-ਬ-ਚਤ)
- [ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੈਕਿੰਡ-ਹੈਂਡ ਲਗਜ਼ਰੀ ਫੈਸ਼ਨ ਖਰੀਦਣਾ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੈ?](https://vegeco.org/pa/eco-lifestyle/ਕ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਸ-ਕ-ਡ-ਹ-ਡ-ਲਗਜ-ਰ-ਫ-ਸ-ਨ-ਖਰ-ਦਣ-ਨ-ਤ-ਕ-ਅਤ-ਟ-ਕ-ਊ-ਹ)
- [ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਪਕਵਾਨ: ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ 20 ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਨੋ-ਟਿੱਲ ਰੈਸਿਪੀ](https://vegeco.org/pa/wildlife/ਜ-ਗਲ-ਜ-ਵਨ-ਸ-ਰ-ਖ-ਆ-ਲਈ-ਸਸਟ-ਨ-ਬਲ-ਪਕਵ-ਨ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-20-ਮ-ਟ-ਦ-ਨ-ਟ-ਲ-ਰ-ਸ-ਪ)
- [ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੀ ਹੈ?](https://vegeco.org/pa/nutrition-health/ਕ-ਪ-ਦ-ਆ-ਅਧ-ਰਤ-ਖ-ਰ-ਕ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਸ-ਗਰ-ਅਤ-ਦ-ਲ-ਦ-ਆ-ਬ-ਮ-ਰ-ਆ-ਨ-ਰ-ਕ-ਸਕਦ-ਹ)

---

Cite as: VegEco, "ਘੋੜ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕੋੜੇ ਦੇ ਨਿਯਮ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਜੌਕੀ ਦਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ", https://vegeco.org/pa/sustainable-living/ਘ-ੜ-ਦ-ੜ-ਵ-ਚ-ਕ-ੜ-ਦ-ਨ-ਯਮ-ਇ-ਕ-ਸ-ਬਕ-ਜ-ਕ-ਦ-ਸ-ਚ-ਅਤ-ਪਸ-ਅਧ-ਕ-ਰ-ਦ-ਮ-ਗ