# ਹਰਬਿੰਗਰ ਬਨਾਮ ਟਰਾਲਰ: ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮੌਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਕਿਵੇਂ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

Source: https://vegeco.org/pa/ocean-conservation/ਹਰਬ-ਗਰ-ਬਨ-ਮ-ਟਰ-ਲਰ-ਪ-ਜ-ਬ-ਖਪਤਕ-ਰ-ਲਈ-ਮ-ਛ-ਫੜਨ-ਦ-ਤਰ-ਕ-ਆ-ਦ-ਸ-ਚ-ਕ-ਹ
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: ਅਮਨਦੀਪ ਕੌਰ ਗਿੱਲ
Published: 2026-09-21T05:34:22.382Z
Updated: 2026-09-21T05:34:22.452Z
Language: pa
Topics: ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਗਲਾ ਘੁੱਟਣਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ, ਬਾਈਕੈਚ ਕੀ ਹੈ, ਕੀ ਟਰਾਲਿੰਗ ਕਰੂਰ ਹੈ?, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?, ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੇਤਰ ਪੰਜਾਬ, ਨੈਤਿਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਮਿਆਰ

---

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਲ ਨੂੰ ਖੁਰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਸਾਹ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ ਮਾਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ।

## ਕੀ ਹੋਇਆ: ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਵਧਦਾ ਸੰਕਟ

ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨਾਲ ਬਾਈਕੈਚ (ਗ਼ੈਰ-ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮੱਛੀਆਂ) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 15% ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ (ਯੂਰਪੀਅਨ ਕਮਿਸ਼ਨ, 2025)। ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (CMFRI) ਨੇ ਕੇਰਲ ਤੱਟ 'ਤੇ ਟਰਾਲਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀਆਂ ਦੇ ਨਸਲਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖਪਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ — ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ।

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਮੱਛੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛੀਆਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਡਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਬ੍ਰਾਊਨ, 2015)। ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਫਸੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਲ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਮੌਤ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬੇਹੱਦ ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਅਕਸਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

## ਇਹ ਕਿਉਂ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ

ਟਰਾਲਿੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਟਰਾਲਰ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੋਰਲ ਰੀਫ਼ ਅਤੇ ਸਪੰਜ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ (FAO, 2024)। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਗਠਨ (FAO) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 34% ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡੂੰਘੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ — ਇਹ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ, ਅਰਬਾਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

> **ਹਰ ਸਾਲ 38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਬਾਈਕੈਚ**
>
> ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ, ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਮੱਛੀ ਬਾਈਕੈਚ ਵਜੋਂ ਫੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀ ਹੋਈ ਜਾਂ ਮਰਦੀ ਹੋਈ (FAO, 2024)। ਇਹ ਕੁੱਲ ਗਲੋਬਲ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦਾ ਲਗਭਗ 40% ਹੈ।

## ਕੌਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਮੱਛੀਆਂ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰ

ਇਸ ਸੰਕਟ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਮੱਛੀਆਂ ਖੁਦ ਹਨ। ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਵਿੱਚ ਫਸੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ ਝੱਲਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਡਾਲਫਿਨ, ਕੱਛੂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੰਛੀ ਵੀ ਬਾਈਕੈਚ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੱਟਾਂ 'ਤੇ, ਓਲੀਵ ਰਿਡਲੇ ਕੱਛੂਆਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਟਰਾਲਿੰਗ ਕਾਰਨ ਘਟੀ ਹੈ (CMFRI, 2023)। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਖਪਤਕਾਰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

*ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ: ਟਰਾਲਿੰਗ ਬਨਾਮ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪ*

| ਤਰੀਕਾ | ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ | ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜਾ | ਉਦਾਹਰਣ |
| --- | --- | --- | --- |
| ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ | ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ: ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਤਬਾਹ | ਬਹੁਤ ਉੱਚੀ: ਸਾਹ ਘੁੱਟਣ ਨਾਲ ਮੌਤ | ਉੱਤਰੀ ਸਾਗਰ, ਕੇਰਲ ਤੱਟ |
| ਲੌਂਗਲਾਈਨ | ਮੱਧਮ: ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਕੱਛੂ ਫਸਦੇ ਹਨ | ਉੱਚੀ: ਕੰਡੇ 'ਤੇ ਲਟਕਦੇ ਹਨ | ਹਵਾਈ, ਅਲਾਸਕਾ |
| ਪੁਰਾਣਾ ਹੁੱਕ ਅਤੇ ਲਾਈਨ | ਘੱਟ: ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮੱਛੀ ਹੀ ਫੜਦਾ ਹੈ | ਮੱਧਮ: ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੌਤ | ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ |
| ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ | ਬਹੁਤ ਘੱਟ: ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ: ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ | ਗਾਰਡਨ ਗੌਰਮੇਟ, ਨੇਕ્સਟ ਫਿਸ਼ |

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਖਪਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹੁਣ ਤਾਜ਼ੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਗੁਆਂਢੀ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਆਯਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਕੋਲ ਇਹ ਮੌਕਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੰਗ ਕਰਨ ਕਿ ਮੱਛੀ ਕਿਵੇਂ ਫੜੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ।

## ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ: ਨੀਤੀਆਂ, ਹੱਲ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਰਾਹ

ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਕਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਬਾਈਕੈਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੋਣਵੇਂ ਜਾਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ (EU, 2024)। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨੀਤੀ 2024 ਨੇ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਹੌਲੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਗਾਰਡਨ ਗੌਰਮੇਟ ਅਤੇ ਗੁੱਡਫੂਡ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਮੱਛੀ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਲਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਮੱਛੀ ਵਰਗੇ ਹਨ ਪਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ।

> **ਮਿੱਥ: 'ਕੈਚ ਐਂਡ ਰਿਲੀਜ਼' ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਹੈ**
>
> ਸੱਚ: ਜਦੋਂ ਮੱਛੀ ਨੂੰ ਟਰਾਲ ਜਾਂ ਹੁੱਕ ਤੋਂ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਗਿਲਾਂ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ (ਬ੍ਰਾਊਨ, 2015)। ਇਹ ਕੋਈ ਦਿਆਲੂ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ

ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹੋ। MSC (ਮਰੀਨ ਸਟੀਵਰਡਸ਼ਿਪ ਕਾਉਂਸਿਲ) ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਮੱਛੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ, ਜੋ ਟਿਕਾਊ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ, ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ ਜਿੱਥੇ ਸਰੋਤ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਤੀਜਾ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਅਜ਼ਮਾਓ। ਕਈ ਭਾਰਤੀ ਬ੍ਰਾਂਡ ਹੁਣ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਮੱਛੀ ਸਟਿੱਕਸ ਅਤੇ ਫਿਸ਼ ਕਰੀ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਓਮੇਗਾ-3 ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।

**ਟਿਕਾਊ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਚੈਕਲਿਸਟ**

- MSC ਜਾਂ ASC ਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਚੁਣੋ।
- ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਬਾਰੇ ਵਿਕਰੇਤਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
- ਟਰਾਲ-ਫੜੇ ਲੇਬਲ ਤੋਂ ਬਚੋ; 'ਲਾਈਨ-ਕੌਟ' ਜਾਂ 'ਪੋਲ ਐਂਡ ਲਾਈਨ' ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੋ।
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
- ਸਥਾਨਕ ਮੱਛੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਟੋਰਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੋ।

**ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਈਕੈਚ ਦੀ ਮਾਤਰਾ (ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ)**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2019 | 42 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |
| 2020 | 40 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |
| 2021 | 39 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |
| 2022 | 38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |
| 2023 | 37 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |
| 2024 | 38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ |

ਉਪਰੋਕਤ ਚਾਰਟ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਈਕੈਚ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਮੱਸਿਆ ਅਜੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ FAO (2024) ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਲੋੜ ਹੈ।

## ਆਮ ਸਵਾਲ (FAQ)

### ਕੀ ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੱਛੀਆਂ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀ ਕਮੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਿਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਮੱਛੀਆਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਡਰ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ (ਬ੍ਰਾਊਨ, 2015)।

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਸਟੋਰ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਵੇਚਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਆਨਲਾਈਨ ਸਟੋਰ 'ਵੀਗਨ ਡੇਜ਼' ਅਤੇ 'ਗ੍ਰੀਨ ਸਟੋਰਜ਼' ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਮੱਛੀ ਸਟਿੱਕਸ ਅਤੇ ਫਿਸ਼ ਕਰੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੁਝ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਹੁਣ ਵੀਗਨ ਫਿਸ਼ ਟਿੱਕਾ ਵਰਗੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

### ਕੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਕੋਈ ਨੈਤਿਕ ਤਰੀਕੇ ਹਨ?

ਕੁਝ ਤਰੀਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਲਾਈਨ-ਕੌਟ ਜਾਂ ਪੋਲ ਐਂਡ ਲਾਈਨ ਮੱਛੀ ਫੜਨ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਈਕੈਚ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੋਈ ਵੀ ਤਰੀਕਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਦ-ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੈਤਿਕ ਵਿਕਲਪ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।

### ਟਰਾਲਿੰਗ ਦਾ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?

ਟਰਾਲਿੰਗ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤਲ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਰਾਲਿੰਗ ਹਰ ਸਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ 1.5 ਅਰਬ ਟਨ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ (ਸਲੇਮ ਐਟ ਅਲ., 2021)। ਇਸ ਲਈ, ਟਰਾਲਿੰਗ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਦੇ ਹੱਲ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।

### ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਟਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨੀਤੀ 2024 ਨੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਟਰਾਲਿੰਗ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੇਰਲ ਅਤੇ ਗੋਆ ਵਰਗੇ ਤੱਟਵਰਤੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਨਿਯਮ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਆਮ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ

> **ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ**
>
> ਟਰਾਲਿੰਗ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਨੂੰ ਦਰਦਨਾਕ ਮੌਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਜਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਸੁਧਾਰ ਹੌਲੀ ਹਨ, ਪਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

**ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ**

- ਟਰਾਲ-ਨੈੱਟ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਨਾਲ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 38 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਬਾਈਕੈਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (FAO, 2024)।
- ਮੱਛੀਆਂ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਟਰਾਲਿੰਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਘੁੱਟਣ ਦਾ ਦਰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏ ਬਿਨਾਂ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ MSC-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
- ਟਰਾਲਿੰਗ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

**ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ**

- [ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ ਬਨਾਮ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਭੋਜਨ: ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਟਿਕਾਊ ਹੈ?](https://vegeco.org/pa/ocean-conservation/ਸਮ-ਦਰ-ਭ-ਜਨ-ਬਨ-ਮ-ਪ-ਦ-ਆ-ਅਧ-ਰਤ-ਸਮ-ਦਰ-ਭ-ਜਨ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਕ-ਹੜ-ਟ-ਕ-ਊ-ਹ)
- [ਕਲਚਰਡ ਮੀਟ ਬਨਾਮ ਫੈਕਟਰੀ ਫਾਰਮਿੰਗ: ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਨੈਤਿਕ ਹੈ?](https://vegeco.org/pa/animal-rights/ਕਲਚਰਡ-ਮ-ਟ-ਬਨ-ਮ-ਫ-ਕਟਰ-ਫ-ਰਮ-ਗ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਕ-ਹੜ-ਨ-ਤ-ਕ-ਹ)
- [ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ: ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਰਮ ਦੇ ਗਾਈਡ](https://vegeco.org/pa/animal-rights/ਬ-ਚ-ਆ-ਨ-ਲ-ਮ-ਟ-ਅਤ-ਦ-ਧ-ਬ-ਰ-ਗ-ਲ-ਕ-ਵ-ਕਰ-ਏ-ਮ-ਪ-ਆ-ਲਈ-ਬ-ਨ-ਸ-ਰਮ-ਦ-ਗ-ਈਡ)
- [ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮੁਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਕਰਨਾ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਲੌਟਰਹਾਊਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਦਾ ਸੱਚ](https://vegeco.org/pa/climate/ਬ-ਜਲ-ਨ-ਲ-ਮ-ਰਗ-ਆ-ਨ-ਬ-ਹ-ਸ-ਕਰਨ-ਪ-ਜ-ਬ-ਦ-ਸਲ-ਟਰਹ-ਊਸ-ਵ-ਚ-ਦਰਦ-ਦ-ਸ-ਚ)
- [Fish, sentience and aquaculture](https://vegeco.org/pa/hub/fish-and-aquaculture)

---

Cite as: VegEco, "ਹਰਬਿੰਗਰ ਬਨਾਮ ਟਰਾਲਰ: ਪੰਜਾਬੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ?", https://vegeco.org/pa/ocean-conservation/ਹਰਬ-ਗਰ-ਬਨ-ਮ-ਟਰ-ਲਰ-ਪ-ਜ-ਬ-ਖਪਤਕ-ਰ-ਲਈ-ਮ-ਛ-ਫੜਨ-ਦ-ਤਰ-ਕ-ਆ-ਦ-ਸ-ਚ-ਕ-ਹ