# ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ

ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਸੂਰ ਪਾਲਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਕਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤੀ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਅਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Source: https://vegeco.org/pa/factory-farming/ਸ-ਰ-ਦ-ਬ-ਚ-ਆ-ਦ-ਕ-ਟ-ਛ-ਟ-ਬ-ਨ-ਦਰਦ-ਤ-ਰ-ਹਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਦ-ਖ-ਤ-ਵ-ਚ-ਕ-ਵ-ਪਰਦ-ਹ
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ
Published: 2026-09-17T23:18:25.402Z
Updated: 2026-09-17T23:18:25.445Z
Language: pa
Topics: ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ, ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਫਾਰਮਿੰਗ, ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਕਰੂਰਤਾ, ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਕਲਪ, ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਭਲਾਈ ਕਾਨੂੰਨ, ਸੂਰ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ, ਕੀ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ

---

ਸੰਖੇਪ ਜਵਾਬ: ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ, ਜਾਂ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸੂਰ ਫਾਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਦਮਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਰੂਰ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਪਰ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।

## ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਸੂਰ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਦਿਨ

ਮੈਂ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਸੂਰ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਦਸ ਸਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 2010 ਵਿੱਚ ਵੜੇ, ਜਦੋਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤੀ ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਕੰਮ ਹੈ — ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਣਾ, ਵੱਡਾ ਕਰਨਾ, ਵੇਚਣਾ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਜਾਂ ਪਿਗਲੇਟ, ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਮਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਡਕੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਾਸ ਗੰਧ ਨਾ ਆਵੇ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਬੋਅਰ ਟੇਂਟ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਿਸਾਨ ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਖਰਚਾ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਖੁਦ ਸੈਂਕੜੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੜਪਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।

## ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਖਿਆ: ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ, ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਲੱਤਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਲ ਦਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਘੰਟਿਆਂ ਅਤੇ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਖੂਨ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜ਼ਖ਼ਮ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਲਾਗ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਇੰਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਕੋਈ ਇਕੱਲਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਇਸ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਟੀ (EFSA) ਦੀ 2004 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ 'ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ' ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੱਥ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

> **ਦਰਦ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ**
>
> ਯੂਰਪੀਅਨ ਫੂਡ ਸੇਫਟੀ ਅਥਾਰਟੀ (EFSA) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ 'ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ (EFSA, 2004)।

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਹਾਲਾਤ: ਕੀ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਪਸ਼ੂ ਭਲਾਈ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਸਖ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਰੂਐਲਟੀ ਟੂ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਐਕਟ, 1960, ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬੇਲੋੜੀ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਖਾਸ ਅਮਲਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸਾਨ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵਿੱਚ, 2012 ਤੋਂ ਇੱਕ ਨਿਯਮ ਹੈ ਕਿ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਰਵੇ ਅਤੇ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਚਰਚਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਹ ਅਮਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

## ਕੀ ਬਦਲਿਆ: ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਮੇਰਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ

ਇੱਕ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੂਰ ਫਾਰਮ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਾਡੇ ਫਾਰਮ 'ਤੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਖਰੀਦਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕਰੂਰਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਜਾਨਵਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬੁਰਾ ਲੱਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਿਨ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।

ਮੈਂ ਹੋਰ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਮੂਹ ਇਸ ਅਮਲ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਲਈ, ਹਿਊਮਨ ਸੋਸਾਇਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਵਰਲਡ ਐਨੀਮਲ ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਮਯੂਨੋਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬੋਅਰ ਟੇਂਟ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।

> ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਇੱਕ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕਾਸਟ੍ਰੇਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਚੀਕ ਨੇ ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦਰਦ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
>
> — ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ, ਸਾਬਕਾ ਸੂਰ ਪਾਲਕ

## ਮੈਂ ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ

ਫਾਰਮ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਫਾਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮਣ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਾਸ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਖਰਚੀਲਾ ਹੋਵੇ।

ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਯੂਨੀਅਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮਹੱਤਵ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਲੋਕ ਪੁੱਛਣ ਕਿ ਕੀ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਪਵੇਗਾ।

> **ਖਪਤਕਾਰ ਵਜੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ**
>
> ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਰੀਦੋ, ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੋ ਜੋ ਭਲਾਈ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

## ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰੋ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਸਮਝੋ ਕਿ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉਹ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜੀਵ ਹਨ ਜੋ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਤੀਜਾ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮੀਟ ਛੱਡਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇਹ ਮੰਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਬਿਹਤਰ ਸਲੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕੋਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ, ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਕਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਕਦਮ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।

*ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ: ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ*

| ਪਹਿਲੂ | ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ | ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਨਾਲ |
| --- | --- | --- |
| ਦਰਦ ਦਾ ਪੱਧਰ | ਗੰਭੀਰ, ਕਈ ਹਫ਼ਤੇ | ਮੱਧਮ, ਕੁਝ ਘੰਟੇ |
| ਲਾਗ ਦਾ ਖਤਰਾ | ਉੱਚ | ਘੱਟ |
| ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ | ਚਿੰਤਾ, ਸੁਸਤੀ | ਘੱਟ ਤਬਦੀਲੀ |
| ਖਰਚਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬੱਚਾ | ਲਗਭਗ 10 ਰੁਪਏ | ਲਗਭਗ 50 ਰੁਪਏ |
| ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੋੜ (ਪੰਜਾਬ) | ਕੋਈ ਨਹੀਂ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |

## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਦੇ ਅੰਕੜੇ: ਕਿੰਨੇ ਫਾਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ, ਸੂਰ ਪਾਲਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। 2019 ਦੀ ਪਸ਼ੂ ਗਣਨਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1.2 ਲੱਖ ਸੂਰ ਸਨ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸੂਰ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ।

**ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ (ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ)**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2012 | 80 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2014 | 95 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2016 | 105 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2018 | 112 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2020 | 120 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2022 | 130 ਹਜ਼ਾਰ |
| 2024 | 145 ਹਜ਼ਾਰ |

ਇਹ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਸੂਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਰ ਕੁਝ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹਨ। ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ, ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।

### ਇਮਯੂਨੋਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੰਭਵ ਹੈ?

ਇਮਯੂਨੋਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟੀਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬੋਅਰ ਟੇਂਟ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਸਰਜਰੀ ਦੇ। ਇਹ ਵਿਕਲਪ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕਾਂ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

**ਸੂਰ ਪਾਲਕਾਂ ਲਈ ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੱਲ ਕਦਮ**

1. ਪਸ਼ੂ ਚਿਕਿਤਸਕ ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲਓ ਅਤੇ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ।
2. ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਬਣਾਓ।
3. ਸਰਜਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸਥਾਨਕ ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਲਿਡੋਕੇਨ।
4. ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਐਂਟੀਸੈਪਟਿਕ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਮਲ੍ਹਮ ਵਰਤੋ।
5. ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਮਯੂਨੋਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
6. ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

## ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

### ਕੀ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਦੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਖਾਸ ਕਾਨੂੰਨ ਇਸ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਪਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ ਆਫ਼ ਕਰੂਐਲਟੀ ਟੂ ਐਨੀਮਲਜ਼ ਐਕਟ, 1960, ਬੇਲੋੜੀ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੂੰ ਇਸ ਐਕਟ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ।

### ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਤੀਬਰ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਦਰਦ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਲੱਤਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਨੂੰ ਚੱਟਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਤਸੀਹੇ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ।

### ਦਰਦ ਰਹਿਤ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੀ ਵਿਕਲਪ ਹਨ?

ਸਰਜਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਮਯੂਨੋਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਨੱਸਥੀਸੀਆ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਸੂਰ ਨੂੰ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਬੋਅਰ ਟੇਂਟ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਵਿਹਾਰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮਾਸ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਮਹੱਤਵ ਕੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸੂਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਛੋਟੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਕੁਝ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਆਮਦਨ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ। ਸੂਰ ਦਾ ਮਾਸ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਘੱਟ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵੱਡੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਫਾਰਮਾਂ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

### ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਸੂਰ ਫਾਰਮਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਘਟੇਗੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟੇਗੀ ਜੋ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮਾਸ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।

## ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

> **ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ**
>
> ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਕਰੂਰ ਅਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੇਰੋਕ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕਾ ਹੱਲ ਹੈ।

**ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ**

- ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਦਰਦ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
- ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦਰਦ ਅਤੇ ਲਾਗ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘਟਦਾ ਹੈ।
- ਖਪਤਕਾਰ ਪੁੱਛ ਕੇ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਫਾਰਮਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਕੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਇਸ ਕਰੂਰਤਾ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

**ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ**

- [ਲਾਈਵ ਐਕਸਪੋਰਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਤਲੇਆਮ: ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਲਈ ਸਬਕ](https://vegeco.org/pa/factory-farming/ਲ-ਈਵ-ਐਕਸਪ-ਰਟ-ਜਹ-ਜ-ਦ-ਕਤਲ-ਆਮ-ਇ-ਕ-ਸ-ਬਕ-ਪਸ-ਪ-ਲਕ-ਦ-ਕਹ-ਣ-ਅਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਲਈ-ਸਬਕ)
- [ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਮੀਟ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰੀਏ: ਮਾਪਿਆਂ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਦੀ ਗਾਈਡ](https://vegeco.org/pa/factory-farming/ਬ-ਚ-ਆ-ਨ-ਲ-ਮ-ਟ-ਬ-ਰ-ਕ-ਵ-ਗ-ਲ-ਕਰ-ਏ-ਮ-ਪ-ਆ-ਲਈ-ਦ-ਲ-ਸ-ਚ-ਅਤ-ਦ-ਆਲਤ-ਦ-ਗ-ਈਡ)
- [ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਸੱਚ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਕਹਾਣੀ](https://vegeco.org/pa/wildlife/ਜ-ਗਲ-ਜ-ਵ-ਤਸਕਰ-ਦ-ਸ-ਚ-ਪ-ਜ-ਬ-ਦ-ਸਰਹ-ਦ-ਖ-ਤਰ-ਵ-ਚ-ਅਸਲ-ਕਹ-ਣ)
- [ਕੀ ਕਾਰਨੀਟਾਈਨ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ? ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਹੱਲ](https://vegeco.org/pa/plant-based/ਕ-ਕ-ਰਨ-ਟ-ਈਨ-ਦ-ਲ-ਦ-ਸ-ਹਤ-ਲਈ-ਖ-ਤਰਨ-ਕ-ਹ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਪ-ਦ-ਆ-ਅਧ-ਰਤ-ਹ-ਲ)
- [ਬਿਗਨਰਜ਼ ਗਾਈਡ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਗਟ ਮਾਈਕ੍ਰੋਬਾਇਓਮ](https://vegeco.org/pa/nutrition-health/ਬ-ਗਨਰਜ-ਗ-ਈਡ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਪ-ਦ-ਆ-ਅਧ-ਰਤ-ਖ-ਰ-ਕ-ਅਤ-ਗਟ-ਮ-ਈਕ-ਰ-ਬ-ਇਓਮ)

---

Cite as: VegEco, "ਸੂਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਕੱਟ-ਛਾਂਟ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਤੋਂ ਰਾਹਤ: ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ", https://vegeco.org/pa/factory-farming/ਸ-ਰ-ਦ-ਬ-ਚ-ਆ-ਦ-ਕ-ਟ-ਛ-ਟ-ਬ-ਨ-ਦਰਦ-ਤ-ਰ-ਹਤ-ਪ-ਜ-ਬ-ਦ-ਖ-ਤ-ਵ-ਚ-ਕ-ਵ-ਪਰਦ-ਹ