# ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ: WHO ਦੀ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਸੂਚੀ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ

WHO ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਕਿਹੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼, ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਉਭਾਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

Source: https://vegeco.org/pa/eco-lifestyle/ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਪ-ਰ-ਸ-ਸਡ-ਮ-ਟ-ਦ-ਕ-ਮਤ-who-ਦ-ਗਰ-ਪ-1-ਕ-ਰਸ-ਨ-ਜਨ-ਸ-ਚ-ਦ-ਬ-ਜ-ਰ-ਵ-ਸ-ਲ-ਸ-ਣ
Publisher: VegEco (https://vegeco.org)
Author: ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ
Published: 2026-09-20T10:03:13.983Z
Updated: 2026-09-20T10:03:14.079Z
Language: pa
Topics: ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਕੀਮਤ ਪੰਜਾਬ, WHO ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਮੀਟ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਿਵੇਸ਼, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਵਿਕਲਪ ਪੰਜਾਬ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਸਿਹਤ ਖਤਰਾ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਮੁਨਾਫ਼ਾ, ਕੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ?, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ?, WHO ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਮੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?, ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਪੰਜਾਬ 2026

---

**ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ:** ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਭਾਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਖਪਤ, WHO ਦੁਆਰਾ ਇਸਨੂੰ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ 25% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਲੇਖ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਹਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੇਗਾ।

## WHO ਦੀ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਸੂਚੀ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ?

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਸਰ ਖੋਜ ਏਜੰਸੀ (IARC) ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਭਾਵ ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟ, ਅਸਬੈਸਟਸ ਅਤੇ ਪਲੂਟੋਨੀਅਮ ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੇ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਾਲ ਮੀਟ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਗਰੁੱਪ 2A (ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਸਲਾਮੀ, ਬੇਕਨ, ਸੌਸੇਜ, ਹੌਟ ਡੌਗ ਅਤੇ ਕੋਲਡ ਕੱਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਸੂਰ ਅਤੇ ਮੁਰਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ।

> **WHO IARC ਦਾ ਅੰਕੜਾ**
>
> WHO-IARC ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖਪਤ ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ 18% ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ 2015 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਖਪਤ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

## ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ: ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਆਕਾਰ

ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਸਾਲਾਨਾ ਲਗਭਗ ₹2,500 ਕਰੋੜ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 5% ਹੈ (ਭਾਰਤੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ, 2024)। ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ₹750 ਕਰੋੜ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਹਿੱਸਾ 2020 ਵਿੱਚ 25% ਸੀ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, WHO ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨੇ ਕੁਝ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀਗਨ ਬਰਾਂਡਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗੁਡਡੋ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਵੈਲੀ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 20% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

*ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵੰਡ (2024-25 ਅਨੁਮਾਨ)*

| ਸ਼੍ਰੇਣੀ | ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ (₹ ਕਰੋੜ) | ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰ | ਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀ |
| --- | --- | --- | --- |
| ਤਾਜ਼ਾ ਮੀਟ | 1,750 | 6% | ਸਥਾਨਕ ਕਸਾਈ, ਐੱਸਬੀਐੱਸ |
| ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ | 750 | 8% | ਵੇਨਕੀਜ਼, ਅਲ-ਸਫਾ |
| ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ | 50 | 25% | ਗੁਡਡੋ, ਵੀਗਨ ਵੈਲੀ |
| ਕੁੱਲ | 2,550 | — | — |

**ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ (₹ ਕਰੋੜ)**

| Label | Value |
| --- | --- |
| 2020 | 20 ₹ ਕਰੋੜ |
| 2021 | 25 ₹ ਕਰੋੜ |
| 2022 | 32 ₹ ਕਰੋੜ |
| 2023 | 40 ₹ ਕਰੋੜ |
| 2024 | 50 ₹ ਕਰੋੜ |
| 2025 | 62 ₹ ਕਰੋੜ |

## ਕੌਣ ਜਿੱਤ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਿਹਤ-ਪ੍ਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰ

ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਗੁਡਡੋ ਫੂਡਜ਼, ਜੋ ਲੁਧਿਆਣਾ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ₹12 ਕਰੋੜ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਜੁਟਾਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 40% ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਸੋਇਆ-ਅਧਾਰਤ ਸੀਕ ਕਬਾਬ ਅਤੇ ਚਿਕਨ ਵਿਕਲਪ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਥਾਨਕ ਸਵਾਦਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀ ਵੀਗਨ ਵੈਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੰਡੀਆ ਐਂਜਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਫੂਡ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ 2023 ਵਿੱਚ ₹15 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2024 ਵਿੱਚ ₹25 ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 66% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ WHO ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵੱਧਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।

### ਸਿਹਤ-ਪ੍ਰਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਵਧਦਾ ਵਰਗ

ਸ਼ਹਿਰੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ 25-40 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਸਰਵੇਖਣ ਅਨੁਸਾਰ (ਲੋਕਲ ਸਰਕਲ, 2024), ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ 35% ਉੱਤਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਖਪਤ ਘਟਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਗ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇਯੋਗ ਹੋਣ।

## ਕੌਣ ਹਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਅਤੇ ਕਸਾਈਖਾਨੇ

ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛੋਟੇ ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਂਡ ਅਤੇ ਕਸਾਈਖਾਨੇ, ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਰੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਕਾਰਨ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸੌਸੇਜ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਕਰੀ ਵਿੱਚ 10% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਸ਼ੂ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਾਤਾਵਰਣੀ ਖਰਚੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੇ ਜਲਵਾਯੂ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ (ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, 2023) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਸ਼ੂ ਖੇਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸ ਨਿਕਾਸ ਦਾ ਲਗਭਗ 12% ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਝੋਨੇ ਦੀ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।

> ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਮੋੜ ’ਤੇ ਹੈ। WHO ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਉਸ ਸੋਚ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।
>
> — ਡਾ. ਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਫੂਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਵਿਭਾਗ, ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ

## ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨੇ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ

ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੇਬਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ FSSAI ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉੱਚ ਚੀਨੀ, ਲੂਣ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਵਾਲੇ ਭੋਜਨਾਂ ਲਈ ਲੇਬਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ’ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਵੀ ਇਸਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਹੋਰ ਘਟੇਗਾ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ। ਗੁਡਡੋ ਅਤੇ ਵੀਗਨ ਵੈਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੀ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ, ਹੀਰੋ ਮੋਟੋਕੌਰਪ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ ਮਲਹੋਤਰਾ ਨੇ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ।

> **ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸੰਕੇਤ**
>
> ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਫੂਡ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਵੱਲ ਦੇਖੋ ਜੋ ਸਥਾਨਕ ਸਵਾਦਾਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੀਕ ਕਬਾਬ ਜਾਂ ਅੰਬਰਸਰੀ ਕੁਲਚਾ ਵਰਗੇ ਉਤਪਾਦ। ਇਹੀ ਰਣਨੀਤੀ ਗੁਡਡੋ ਲਈ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੀ ਹੈ।

## ਸੰਕੇਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਬਾਜ਼ਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸੂਚਕ

**ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਕੇਤ**

- FSSAI ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਲਈ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਲੇਬਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਲਾਗੂ ਹੋਣਾ
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ
- ਸਥਾਨਕ ਕਸਾਈਖਾਨਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀਗਨ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੋਇਆ ਟਿੱਕਾ
- ਮੁੱਖ ਰਿਟੇਲਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ
- ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੀਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਿਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਐਗਰੀਕਲਚਰ ਦਾ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਖੇਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ

## ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ (FAQ)

### ਕੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ?

ਹਾਂ, WHO-IARC ਨੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨੂੰ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਬੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਹਨ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ 50 ਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਖਪਤ ਨਾਲ ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖਤਰਾ 18% ਵਧਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਜੋਖਮ ਹੋਰ ਕਾਰਸਿਨੋਜਨਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਿਗਰਟ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

![ਨੈਤਿਕ ਚਮੜੇ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬੈਗ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਫੈਸ਼ਨ ਰੁਝਾਨ](https://vegeco.org/api/public/img/hero/1786952114544-mnp08u.jpg)

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉਤਪਾਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਸੌਸੇਜ ਦੀ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ ₹300-400 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਬੇਕਨ ₹500-600 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਮਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਔਸਤ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਂਡ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹਿੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

### ਕੀ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨਾਲੋਂ ਸਸਤਾ ਹੈ?

ਫਿਲਹਾਲ, ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਨਾਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਹਿੰਗਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਗੁਡਡੋ ਦੇ ਸੀਕ ਕਬਾਬ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹350 ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚਿਕਨ ਸੀਕ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹280 ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

### WHO ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਮੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ?

WHO-IARC ਦੀ ਗਰੁੱਪ 1 ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਕੀਨ, ਸਮੋਕ ਕੀਤਾ, ਫਰਮੈਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੇਕਨ, ਸੌਸੇਜ, ਹੌਟ ਡੌਗ, ਸਲਾਮੀ, ਹੈਮ ਅਤੇ ਡੱਬਾਬੰਦ ਮੀਟ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਤਾਜ਼ਾ ਲਾਲ ਮੀਟ ਗਰੁੱਪ 2A ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸੰਭਾਵੀ ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਹੈ।

![Vegan wool alternative jumper made from Tencel and hemp in a bright UK home, cruelty-free knitwear](https://vegeco.org/api/public/img/hero/1786952114544-mnp08u.jpg)

### ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਗਭਗ ₹50 ਕਰੋੜ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕੁੱਲ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਸਿਰਫ 2% ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਦਰ 25% ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧਾ ਸਿਹਤ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਾਰਨ ਹੈ।

![UK farmer holding feed grain near cattle, illustrating meat tax impact on livestock farming](https://vegeco.org/api/public/img/inline/1786951742878-wos3co.jpg)

### ਕੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ?

ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਉਦਯੋਗ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਵਿਕਾਸ ਹੌਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰਵਾਇਤੀ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਦਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ ਨਮਕ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ।

## ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੀਟ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਭਵਿੱਖ

> **ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ**
>
> ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਹਿੱਸਾ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਹਤ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਅਗਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ ਜਾਂ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

**ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ**

- WHO ਦੀ ਗਰੁੱਪ 1 ਸੂਚੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ।
- ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਮੀਟ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ 2024 ਵਿੱਚ ₹25 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 66% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।
- ਸ਼ਹਿਰੀ ਖਪਤਕਾਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ਅਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਸਿਹਤ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਰਹੇ ਹਨ।
- ਅਗਲੇ ਸਾਲ FSSAI ਦੇ ਲੇਬਲਿੰਗ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

**ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੜ੍ਹਾਈ**

- [9 ਜ਼ੀਰੋ-ਵੇਸਟ ਹੱਲ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬੋਕਾਸ਼ੀ ਕੰਪੋਸਟਿੰਗ ਨਾਲ ਰਸੋਈ ਕੂੜਾ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ](https://vegeco.org/pa/zero-waste/9-ਜ-ਰ-ਵ-ਸਟ-ਹ-ਲ-ਜ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਬ-ਕ-ਸ-ਕ-ਪ-ਸਟ-ਗ-ਨ-ਲ-ਰਸ-ਈ-ਕ-ੜ-ਘਟ-ਉ-ਦ-ਹਨ)
- [ਆਖਰੀ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਗਾਈਡ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪੌਦਿਆਂ-ਅਧਾਰਤ ਦੁੱਧ ਦੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲੀਏ](https://vegeco.org/pa/nutrition-health/ਆਖਰ-ਦ-ਧ-ਤ-ਬ-ਨ-ਜ-ਵਨ-ਗ-ਈਡ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਪ-ਦ-ਆ-ਅਧ-ਰਤ-ਦ-ਧ-ਦ-ਵ-ਕਲਪ-ਨ-ਲ-ਹਰ-ਚ-ਜ-ਕ-ਵ-ਬਦਲ-ਏ)
- [ਕੀ ਰਿਪੇਅਰ ਕੈਫੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੇਸਟ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਲਿਵਿੰਗ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰਾਹ](https://vegeco.org/pa/sustainable-living/ਕ-ਰ-ਪ-ਅਰ-ਕ-ਫ-ਸ-ਚਮ-ਚ-ਵ-ਸਟ-ਘਟ-ਸਕਦ-ਹਨ-ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਸਸਟ-ਨ-ਬਲ-ਲ-ਵ-ਗ-ਦ-ਨਵ-ਰ-ਹ)
- [Zero-waste kitchen and low-impact home](https://vegeco.org/pa/hub/zero-waste-kitchen)
- [Oat milk vs dairy milk](https://vegeco.org/pa/compare/oat-milk-vs-dairy-milk)

---

Cite as: VegEco, "ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ ਦੀ ਕੀਮਤ: WHO ਦੀ ਗਰੁੱਪ 1 ਕਾਰਸਿਨੋਜਨ ਸੂਚੀ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ", https://vegeco.org/pa/eco-lifestyle/ਪ-ਜ-ਬ-ਵ-ਚ-ਪ-ਰ-ਸ-ਸਡ-ਮ-ਟ-ਦ-ਕ-ਮਤ-who-ਦ-ਗਰ-ਪ-1-ਕ-ਰਸ-ਨ-ਜਨ-ਸ-ਚ-ਦ-ਬ-ਜ-ਰ-ਵ-ਸ-ਲ-ਸ-ਣ